Part 2

Näin huasteloo. — Da sanazet ne lähtetäh kuin lendoh, da satutah kuin vazamet ne Suomen kanzah vendoh.

Da kanza nouzoo, kavahtaa, da soda syttyy sangie, da mones syväinpohjazes se pyzyy aiga angie.

Da sorrutah jo sordajat da kurittajat lyyväh. — Vain joba Ilkan itšengi ne omat koirat syyväh.

Häin petetäh, häin jätetäh, häin viijäh hirttonuorah; da vot, min surman Ilkka sai, sen sanommogi suorah!

Da mon'i kuoloo surmah muuh da mon'i murduu muuhki, vain kel ei surmua parembua, se sorduu hirttopuuhki!

PYHÄN HAUVAN SODAMIES.

(Eino Leino: Temppeliherra.)

Sodamies pyhän hauvan kuin huudeli häi: — Pyhä haudago meil olis mennyh pois? Kuuz miestähäi meidä viel tänne jäi! Käzi astalah vain, hädä meilgö täs ois?

Da paganat tuldih. Vain urmakka tua mies huudeli: — Vielä on meidä kaks, viel käzis on meil pyhä Jumalan mua! — Käzi löi, kävi tanner ruskiembaks.

Da häin iški da löi yöh, pimieh sai. Da paganat tullah da išketäh hyö. Da vaikka jo toizet kuadui kai, häin seizoo vain hauval, piäl kuuvain da yö!

Jo paganat iškijät kummastutah: — Mi mies tämä on, kui kuavu ei pois? Häin kuolluh jo on, vain seizomah jäi hauval — kuin kuolluilta iškie vois?

Da lähtetäh pagoh. Jo jouvetah: jo hauda on heijän da mua pyhä kai. — Vain kerran vuuves, kerrotah, mies ainos se hauval seizomah sai.

Da Jumalan an'helit miehen piäl ne lauletah: — Kuollut ei, n'ukkuu vain häi! Ken kuoleman korgeimban kuoli tiäl, muan algi se nouzi da iškemäh käi!

PYHÄ SPUASSA DA PEDRI.

(Eino Leino: Legenda.)

Kui ennen Pyhä Spuassa da Pedri tua muas-jalloin käydih — riähkähine mua kui pyhembätki nägi kulgijaizet — hyö Suomenmualgi tuldih, suurembaizet.

Da illan tšiirus juurel koivupuun hyö istahtettih, edeh salmensuun, da siit hyö tuas kui ennen pienen sporan kerallah laittih. — Pedri algoi toran:

— Voi, Spuassa, mil myö mual nyt jouvuttih, min kanzan keyhän, kurjan eloksih! Kui karu mua, kui kova, pellot pienet, ei muida herkkuloi kuin marjat, sienet!

Sen kuuli Spuassa tua, da muhahti. — Voi olla karu mua, häi virkahti, vois vil'l'a teräh tulla terävämmin, vain kanzal täl on syväin hellä, lämmin!

Da nenga sanottuo tuas muhahti. Da katšo, veit kuin hil'l'ah liikahti, kuin suot nua kuivi, korbi kuadui, augei, da hallat vilut peldoloil pois raugei.

Da pyhät miehet mendih molembin. Vain sanotah, kui illoin lämbimin siit istut koivun al sen keskikezil, kuin itše Herran hengi liikkuis vezil!

TUATON KULDAKEPPI.

(O. Manninen: Kultasauva.)

Päivän kullat kibunoijah kezänurmikkoizel. Tširi-tšsiri! tširkat soijah pienel Anderoizel.

Pien'i, armas Anderoine kezänurmel n'ukkuu. Heiluu hein'ä vihandoine, kägöikulda kukkuu.

Muamo lasta hoideloobi: n'uku, n'uppu Herran! N'uppu kazvaa, korgenoobi kuldakepiks kerran.

Suannoh kerran suurembakse, kui on kylläl muannuh — jo on nurmeh n'ukkujakse tuatto, muammo suannuh.

Kattaa hein'ä kallehinda heijän unda, työdä — vain mi unda armahinda, Anderon jäi myödä!

Anderoine jatkeloobi, kuhai aiga andaa. Korzi nuori korgenoobi, kuldatähkät kandaa!

ONDREI GAURIILOVITŠ.

(Larin Kyösti.)

Pois t'iel työ burlakat! Blitš da blitš, täs itše Ondrei Gauriilovitš t'elegöis omis ajaa, lendää hiekka, häi paras Karjalan bariššiekka, häi ruhtin rubl'an da kukkaron — hyvä, n'eyrä da viizas, ah, viizas on!

Häin ostaa, vaihtaa da myöv, oh, myöv. da revon nahkois liikkuu da syöv, hehei, pod'igosudaa, väl'is ven'aks iändää, da silmiä išköö da muurn'in kiändää, hänel korgo kazvaa da kauppa käy — vain ylvästystä ei liigua näy!

Häin on pejuun'i, biegloi kerrassah, itše d'iegari kaikis d'ieloissah, on kolme taluo jo okajannoil, da suadavie kaikil muailman rannoil, da tarkkako ois, kitšakehtaja, — ei! Häin liijat vain end'izih liigoih vei!

Häin Ser makses bohatan mutšoin toi da Koštja jo post'elil piehtaroi, da tämä se perii koit, konnut, mannut — da parahat ongi jo bankkih pannut — da ukon poiga se poigane lie, da kuldakiesit ne händä vie!

Da ukol Saimat jo kymmenet, da hyvin käyväh ne kauppazet, häi Piit'erih kalua, linduo kuskuav, da tyhjiä ei kanna häi ažeis tuskua, da yhtä hyvä on Piit'erin mies kuin omangi muan uroh kugat'ies!

Vain paha kölli sai main'ittšemah: itše Gruunuo petti häin kaupoissah. No, häinbä herrat könäkse juotti, da kirikköh uuvet kellot tuotti, da obrazat, kai, da oo-hehehei, on end'istä parembi häin, Ondrei!

Kai synnit häi papil kuit'ikse sai, da pyhät päivät häi muistaa kai, da kirikös kulgoo da tuohkusen ostaa... Da joga mies hänel hattuo nostaa, kui nenga t'elegäs, blitš da blitš, tua ajaa Ondrei Gauriilovitš!

KÄIN KATTŠOJA.

(Iivo Härkönen: Kädenkatsoja.)

Oliba neido nuorikaine, kyliä suurda gul'aittši, tuli akka mustalaine, kättä kattšuo halaittši.

— Annas katšon kämmenpäidä, annas kirjat selvitän, t'iijän, vanha, n'iidä näidä, lapsikanzua enembän!

— Engä anna, engä ole, mene matkoih kirjoines, miuh ei tauvit suuret tule, engä arvan tarbehes!

— Olet, olet, tyttörukka, annas, kaun'is, katšahtan, silie siul on otšatukka, hyvie siul mie ennustan!

— Elägä hyvie, elägä pahoi, elägä suurie sulhaizie, elägä liigoi linnoin rahoi, miul n'i mid' ei n'iidä pie!

— Ohoh, tyttö kirhakkaine, liijan suur on syväin siul, annas katšon, armahaine, igiä enembäine miul!

Kattšoi kättä, kattšoi toista. — Voi voi, mit mie kummat niän, midä siulles sumina moista näyttää kirjat kämmenpiän!

— Midä, heitä, houkkapäine, mene mettšäh, hori siel, mie olen n'eido neittipäine, kohta viijäh vihkit'iel!

— Elä, elä, armahaine, ole liijan zrougoi sie, mie olen akka mustalaine, mie en virka valehie!

En mie vanha varzin huasta, katšo itše kirjaizih, n'eitit heitä, kassat ruasta — kuolet kosken burhaizih!

Meni matkah mustalaine, tyttö ielleh gul'aittši, kuului viesti vennombaine: sulhoi muida suvaittši! — —

Tuliba neijon vihkipäivät, kosken yli kullettih — burhut vain nua vezih jäivät: tyttö koskeh ryöpsähtih!

JO KARJALAN KUMBUZIL PUUT KUKITAH.

(Valter Juva: Jo Karjalan kunnailla lehtii puu.)

Jo Karjalan kumbuzil puut kukitah, jo Karjalan koivikot kaun'istutah, kägö kuldane kukkuu, on mua lumetoin — vie sinne miun kaihoni pohjatoin!

Da tunnen mie vuarat da kai mäjet nua, da kaskinna kai nyt on Karjalan mua. Da synkis da sankois nois salomais ken salmiloin suis nyt souvella sais!

Da moneh kerdah jo kierringi nois mie Karjalan huoguja-hongikkolois, da vuarazil seizoin pal'l'ahin päin, da kaiken tuan kaihon'i muan oman näin!

Da vuarazien pert't'izih, Ukkoloin luo miun nosti jo Karjalan korbi da suo, da siel midä kuulin da tunzin da näin — ah, siit igipäiväzeh kaibavoh jäin!

Jo Karjalan kumbuzil puut kukitah, jo Karjalan vuarazet kaun'istutah, kägö kuldane kukkuu, on mua lumetoin — voi, sinne on kaihon'i pohjatöin!

KIRGAHUS.

(Sandor Petöfi: Kansallislaulu.)

Yläh, Aunus! Kuuluu iänet. Nyt jos duumit, jällel jiänet! Orjusko, vain vabahusko, val'l'ikkua, on huondesrusko! Omii igijumalil nyt vannokkua: Ittšeh nähnyt elää, ruadaa tämä mua!

Kirottunna meijän kanza kulgi ainos, kaglas anza. Vain kuin Luoja hengen andoi, igikahlehihko kandoi? Omii igijumalil nyt vannokkua: Ittšeh nähnyt elää, ruadaa tämä mua!

Kurja, ken ei ittšie tunne, kunnotoin, häin mengäh kunne! Hänel totta mieron randa paremb' on kuin heimon kanda! Omii igijumalil nyt vannokkua: Ittšeh nähnyt elää, ruadaa tämä mua!

Igiä kaikkie kahl'israuvois kulgie ei sua, muata hauvois! Orjat oldih, huonot, gor'at, paistakkah nyt huondes-zor'at! Omil igijumalil nyt vannokkua: Ittšeh nähnyt elää, ruadaa tämä mua!

Tuasten n'imi aunukslaizen suabi sluavan suurembaizen. Igihäbiet, huigiet suuret pestäh pois kuin riähkän juuret! Omii igijumalil nyt vannokkua: Ittšeh nähnyt elää, ruadaa tämä mua!

Da kuin kuuloo jälgikanza, katšahtaa: pois katkei anza, kiittää, itköö hauvoil meijän, kohendui kuin elos heijän! Omii igijumalil nyt vannokkua: Itšeh nähnyt ainos ruadaa tämä mua!