II.

ARGUMENT OF BERNARD DÉLICIEUX BEFORE PHILIPPE LE BEL, TOULOUSE, 1304.

(Bib. Nat. MSS., fonds latin. No. 4270, fol. 138.)

Dixit etiam se dixisse tunc ipse frater Bernardus quod Deus fecerat magnam gratiam patriæ in adventu ipsius domini regis, eo quod dictus frater Guilhelmus Petri, ordinis prædicatorum, tunc prior provincialis, præsentibus inquisitoribus Tolosæ et Carcassonæ et multis aliis fratribus ejusdem ordinis, dixit et confessus est loquens in personam inquisitorum prædictorum, in præsentia ipsius regis et plurium quam quingentarum personarum in aula superiori ipsius domini regis existentium, quod in tota lingua occitana non erant hæretici nisi tantummodo in burgo Carcassonæ, Albiæ vel Corduæ, vel in circuitu per unam leucam vel duas, et quod illi non erant quadraginta, et si erant quadraginta non erant quinquaginta, et quod hoc dictus frater Guilhelmus dixit bis in præsentia prædictorum; et ideo intulit tunc ipse frater Bernardus, ut dixit, quod patria quæ hactenus fuerat diffamata testimonio ipsorum inquisitorum ab infamia prædicta in adventu ipsius domini regis fuerat relevata, et sperabat frater Bernardus, ut dixit tunc se dixisse, quod ex quo tunc secundum verba eorum tota patria erat sana, excepta sex leucis et quinquaginta personis, quod leucæ illæ et personæ ac tres villæ prædictæ adhuc invenientur immunes a labe hæresis prædicta. Dixit etiam tunc se dixisse, quod si hodie viverent beati Petrus et Paulus, et contra eos impingeretur quod hæreticos adorassent, si procederetur contra eos super hujusmodi adoratione, sicut per aliquos inquisitores istarum partium aliquando contra multos fuit processum nee pateret eis via deffensionis. Si enim de fide interrogarentur, responderent sicut magistri et doctores, ubi autem diceretur eis quod hæreticos adorassent, et quærerent quos hæreticos, et dicerentur eis sola nomina dictorum hæreticorum (quæ quidem nomina et cognomina multis conveniunt) et ipsi beati Petrus et Paulus dicerent "Istos nunquam novimus. Dicatis nobis ubi sunt vel unde venerunt et quo iverunt, cujus linguæ, staturæ aut conditionis erant" et nihil eis diceretur per quod notitia dictorum hæereticorum, qui dicuntur adorati haberi posset: si etiam quærerent quo tempore facta fuerit hæc adoratio, et non diceretur dies, mensis nec annus: si etiam quærerent nomina testium et non darentur eis, non est qui possit exprimere, ut dixit tunc se dixisse ipse frater Bernardus quod hi apostoli qui tam sancti sunt, a tali macula coram hominibus se possent deffendere, maxime cum si quis vellet eos deffendere statim impingeretur quod erat fautor hæreticorum, sicut ipse frater Bernardus in se ipso et dicto vicedomino probavit.