Chapter 7 of 10 · 3879 words · ~19 min read

Part 7

Nou ben je een eerlyk man. Maar ’k wil dat jy belooft, Ofschoon de Raad het eischt, geen tweede wyf te trouwen. DAV. ’k Beloof en zweer je dat, genadige mevrouwen Mag ik nou heenen gaan? TUM. Gaa zalf jou in de kroeg. DAV. Ik heb geen duit aan geld. FURIA, _hem geld gevende_. Daar heb je gelds genoeg. DAV. ’k Bedankje wyfje lief. Ik zal aan myn gezellen Het nieuws, dat ik van jou gehoord heb gaan vertellen. FUR. Daar brengen ze ons een boer, zo dronken als een zwyn. MOPSUS, _met eenige matten flessen aan zyn gordel en een stroo hoed op ’t hoofd, die aan twee zyden is opgezet_. Stae Mopsus! stae je bent wat dronken van den wijn, Stae Mopsus! Mopje, stae! Wat doen hier zo veel vrouwen? Laet los! laet los! stae vast! ik zel eens moeten spouwen! Wel hoor je niet? laet los! dat ik eens kalven moet. FUR. Boer, wil je kalven, doet dat dan maar in je hoed. MOP. ’k Zel ’t om den hoek maar doen. FUR. Wel boer, wat ben je dronken. MOP. Hoe weet je ’t vrouw? je hebt my niemendal geschonken. Waer ben ik hier? wel ja, hier stae ik recht voor ’t huis Van heer Metellus. Ja, of heb ik ook abuis? TUM. Hy houd hem dronken. ’t Is een fielt, die ons komt loeren. MOP. Zo ik niet dronken ben, dan ben jy ook geen hoeren. TUM. Men smeer dien boer wat of. MOPSUS _krygt stokslagen van Furia_. Aai! aai! is dat ook slaen, Ik word ’er nuchtren van, laet my na huis toe gaen. Had ik een mes, ik zou je lui de smoel op veegen. FUR. Wy zyn hier voor je mes in ’t minste niet verlegen. Daar! daar! MOP. Hoe hiet jy? FUR. Vent, hoe vraag je dat zo stout? MOP. Wist ik je naem, ik zou je aenklaagen by den schout. REB. Heb jy een wyf? MOP. Wel neen. Wat hoef je dat te vraegen? Ik wil me van geen wyf, dat zweer ik laeten plaegen. Myn vaêr, myn grootvaêr en myn overgrootvaers vaêr, Zyn nooit getrouwd geweest, en dat is waerlyk waer! REB. Dan ben je een hoere kind? MOP. Wel neen. Ik ben een basterd. Gelyk myn vaêr en moer, ten spyt van die ons lastert. REB. Dan zel jy, boer, uit last van Romens ruppeblyk Haast moeten trouwen met twee wyven te gelyk. MOP. Wel zo! wel zo! daer denk ik eerst eens op te drinken! Als ik dat doen moet, vrouw, dan zel ’t ’er mooij wat stinken. Twie wyven te gelyk! twie wyven te gelyk! Daer drink ik nog eens op, eer ik van schrik bezwyk! REB. Wel boer wil jy den raad dan niet gehoorzaam weezen? MOP. Laat na je kyken, je word gek, laet jou genezen. Twie wyven te gelyk? ô neen, ik hou me vry. Zo ik dat deed dan was ik schriklyk in de ly. Twie wyven te gelyk! ’k ken ’t zonder wyf wel maeken, Zo lang ik in de buurt te recht zal kunnen raeken. TUM. Men laat den boer maar vry. MOP. ô Fles met verne wyn Jy bent alleen myn wyf, mits dat je vol moet zyn. FUR. Wy hebben meer spions. Wilt gy dien ook verhooren? REB. ô Neen, met dat gebruij loopt onze tyd verloren. Zet hen gevangen. Maar dat niemant ons ontsnapt. En breng de rest ’er by, dien jy op straat betrapt. Tumulta, laat ons volk de poorten wel bezetten Men houde scherpe wacht, om onheil te beletten. FUR. Daar is een jonker uit de Ridderschap, mevrouw. Die met u spreeken moet, en iets ontdekken zou. REB. Is hy alleen? FUR. Hy ’s verzeld van nog twee heeren. Het zyn ambassadeurs, heel kostlyk in de kleeren.

DERDE TOONEEL.

_ALBINUS en gevolg, REBELLA, TUMULTA, FURIA, en ’t leger._

ALBINUS. Wie heeft in ’t leger hier het opperste gebied? REB. Wel dat ben ik. Gelyk jy aan myn veldstaf ziet. AL. Wat reden hebt ge, om zo veel vrouwen te vergaêren? REB. Eer ik, verstaa je wel, de reden wil verklaaren Wil ik, begryp je wel, eerst weeten wie je bent. AL. Ik ben een afgezant, dien Romens raad hier zendt. REB. Myn heer ambassadeur, we zellen jou verhooren. AL. Het komt den Roomschen raad byzonder vreemd te vooren, Dat zo veel’ vrouwen der Romeinen zyn vergaêrd. Zy eischen, dat gy daar de reden van verklaart. REB. Ik heb, om dat ik juist niet leezen kan of schryven, Notaris Inktpot uit den naam der Roomsche wyven, Al wat wy willen, klaar doen stellen in geschrift.

_Zy geeft hem een gezegeld schrift over._

Daar zyn de artykels. Zo den raad uit dollen drift, Verstaa je wel, ons eisch niet voort wil abordeeren, Zel ik op ’t Kapitool eens komen voltiseren. Want in een half uur tyds zel jy ’t belegerd zien. Daar zel, verstaa je wel, een plundering geschiên. AL. De raad, de burgery, en Ridderschap van Romen Is reeds vereenigd, om een bloedbad voor te komen. Weest dan gewaarschouwd. Legt de wapens liever neêr, Eer Romens burgery verschynt in haar geweer. TUM. Wel jonker Poddebaard, wy eisschen maar ons eigen, Wy schyten ons in jou, durf jy ons komen dreigen? Wy zyn niet eens vervaard of bang, verstaa je wel, Al moest men stormen op het voorburg van de hel. AL. Gy zyt gewaarschouwd. ’k Ben hier lang genoeg gebleven. Ik zal ’t verzegeld schrift den raaden overgeeven: Maar ’k raad het u nog eens, dat gy het leger scheidt; Want weest verzekerd, dat gy allen zyt misleid.

VIERDE TOONEEL.

_TUMULTA, REBELLA, FURIA, het leger._

TUMULTA. Wat dunkt Rebella nu? REB. Wy moeten ’t werk beginnen. Men ruk na ’t Kapitool. TUM. My schiet iets groots te binnen. Daar staat Metellus huis. ’k Weet dat die ouwe hond Ook meê gestemd heeft in ’t vervloekte raads verbond. Men breng dan steenen aan om op het huis te donderen, En vall’ met alle macht zoo aanstonds aan het plonderen. REB. ’t Kan in passant geschiên. Wy volgen deezen raad. TUM. Spitszusters! haalt terstond de steenen uit de straat. Men loop na ’t magazyn, en haal daar sterke paalen. REB. Het magazyn is toe, zo als ik hoor verhaalen. FURIA, _met steenen in de schoot_. Daar zyn er al, mevrouw. REB. Dat’s goed, deel die maar uit.

_Eenige wyven neemen elk een steen in de hand._

Valt aan dan, plundert, en brengt ons terstond den buit. Je moogt van ’t huisraad of het geld in ’t minst niet steelen. Dat zullen wy daar na, heldinnen, met jou deelen.

_Zo als de wijven gereed staan, om steenen op de deur te smyten, komen Kalfurnia, Lavinia, en twee raadsheers vrouwen, gewapend als Amazoonen, met het blood zwaerd in de handen, uit het huis._

VYFDE TOONEEL.

_KALFURNIA, LAVINIA, twee Raadsheers vrouwen, REBELLA, TUMULTA, FURIA, en de voorgaande vrouwen._

KALFURNIA. Houdt op! wat gaat u aan! wat wilt gy doen, vriendinnen? Myn man heeft gansch geen schuld. Denkt dat wy u beminnen. Weet dat ik de oorzaak ben, dat gy gewapend zyt. ’k Heb u gewaarschouwd; want het waar me een bittre spyt, Zo ik een tweede vrouw moest in myn huis ontfangen. LAV. Al de eedle vrouwen zyn met u in één belangen. ’t Raakt ons, zo wel als u, te zorgen voor onze eer; Daarom verschynen wy by u met ons geweer. REB. Zo voegt gy u by ons, doorluchte Roomsche vrouwen! KAL. Gy moogt op onze hulp, vriendinnen, u vertrouwen. Wy zyn ruim honderd sterk.

KALFURNIA, LAVINIA, _en de twee andere raadsheers vrouwen leggen de zwaerden kruisling over malkander_.

Wy zweeren Numaas wet, Te volgen tot den dood! en in ons echte bed Geen tweede vrouw, ten spyt der mannen, te gedoogen: Maar voor het vrouwlyk recht te stryden naar vermogen. REB. Weest welkom in het heir! wie had dit ooit gedacht! KAL. Nu moet men ’t Kapitool beleegren, onverwacht. Wy zullen voor het hoofd van ’t vrouwen leger trekken, En u voor d’ aanval van de jonge heeren dekken, Die in het veld van Mars te samen zyn geschaard, Om, als de raad het eischt, op ’t brieschend oorlogs paard Te vallen in dit heir: het welk men voor kan komen, Als zy hunn’ moeders, de heldinnen van ons Romen, Aan ’t hoofd van ’t leger zien, dan zullen zy gewis Niets onderneemen, dat voor ons gevaarlyk is. REB. Ik wil den legerstaf dan aan u overgeeven.

_Als Kalfurnia den Veldheers staf aangenomen heeft, schreeuwen alle de vrouwen, en mannen._

Lang moet Kalfurnia met de eedle vrouwen leeven! KAL. Men stel zich in ’t gelid, en volg ons daar wy gaan. Men zal by ’t Kapitool het leger nederslaan.

_Kalfurnia, met de speelende muzikanten vooruit, worden van alle de anderen in dezelfde order gevolgd, als zy op het tooneel gekomen zyn._

_Einde van het tweede Bedryf._

DERDE BEDRYF.

_Verbeeldt de Raadzaal van ’t Kapitool._

EERSTE TOONEEL.

_METELLUS, FLAMINIUS, en de Roomsche raaden._

METELLUS. Waar mag Papirius, waar mag Albinus blyven? FLA. Ligt zyn zy afgesneên door ’t raazend heir der wyven. Ik hoor een groot geweld. MET. Daar komen zy al aan.

TWEEDE TOONEEL.

_METELLUS, FLAMINIUS, de Roomsche raaden, ALBINUS, PAPIRIUS._

METELLUS. Albinus, hoe is ’t u in ’t vrouwen heir gegaan? AL. Zy hebben tot haar hoofd een raazend wyf verkoren, Dat noch na reden, noch na reedlykheid wil hooren: Ze erkende naauwlyks my voor Romens afgezant, En dreigde ’t Kapitool te steeken in den brand, Ten zy op haaren eisch, in dit papier geschreven, Door de achtbre raaden voort voldoening werd gegeven.

_Hy geeft het schrift over._

FLA. Hoe noemt men ’t raazend wyf? AL. Rebella is haar naam. FLA. Dat wyf was lang berucht. Ze is van een quaade faam. ’k Meen dat zy is gestraft om haare goddeloosheid. AL. Tumulta is ’er by, berucht om haare boosheid. FLA. Maar waarom keerde gy niet aanstonds met bescheid? AL. ’t Was my onmogelyk, wyl ik wierd weg geleid Door andre wyven, en een tyd lang bleef gevangen. Zy dreigden zelfs om my te pynigen en hangen. Had Romens jonglingschap my niet gered in nood, Zy hadden my ligt in haar’ raazerny gedood. Ik heb Papirius te danken voor myn leeven. PAP. Ik heb in ’t veld van Mars my voort te paard begeeven Met al de jonglingschap, en reed van straat tot straat, Om Romens burgery, tot voorstand van den raad, In alle wyken in ’t geweer te doen vergaâren. Om ’t raazend wyven heir te brengen tot bedaaren. Dit had wat tyds van doen; zo dat men onverwacht ’t Oproerig vrouwvolk zag, (wie had het ooit gedacht) Het Kapitolium by duizenden omringen. MET. Mijn zoon, had gy geen macht door ’t leger heen te dringen? Wy hebben alles uit de vensters aangezien. PAP. Myn vader, ach! dat kon onmogelyk geschiên. MET. Men zag de jonglingschap en burgery wel komen: Maar elk bleef staan. Wat deed de Roomsche helden schroomen? Zyn dan de wyven zo ontzachelyk, myn zoon? Waarom vielt gy niet aan? de kans stond immers schoon. Verstrooij dat raazend vee. Verjaag het uit onze oogen. Of zult ge, als ’t Kapitool is in den brand gevlogen, Gelyk ons word gedreigd, te laat uw kracht doen zien? PAP. Zy zullen dit niet doen, myn vader. MET. Ja misschien. Vertrouw u daar niet op. PAP. Ik zal u alles melden: Men trok kloekmoedig op, met onze vroome helden, En dacht het vrouwen heir, waar ’t mooglyk op te slaan: Maar ’k zag voor ’t leger zo veel eedle vrouwen staan, Met helmen op het hoofd, en uitgetogen’ zwaerden, Dat dit gezicht by ons, en elk, verwondring baarden. Eén trad ’er na my toe, en riep: houd stand! houd stand! „Zo ge uw geslagt bemint en ’t lieve vaderland! „Ik geef u vry gelei. Gy kunt ons heir beschouwen. „Ik staa hier aan het hoofd van honderd raadsheers vrouwen. „Recht hier geen bloedbad aan... Ik kende voort haar stem, En was verbaasd, verschrikt. Myn hart raakte in den klem. ’k Gaf order dat ons volk niet verder zou genaaken. Om dat men mooglyk een bestand zou kunnen maaken. MET. ’t Zyn wondren die gy meldt. Maar wie is die heldin, Wier stem u was bekend? PAP. Een vrouw die ik bemin... MET. Spreek, spreek, myn waarde zoon. Ik vind u langs hoe vroeder. PAP. Hoog achtbre vader! ’t is uw gemalin, myn moeder! Ze is my op ’t Kapitool gevolgd, en wil den raad Berichten waar de eisch der vrouwen in bestaat. MET. Heeft zy gevolg? PAP. Gewis, de hoofden van de wyven, Die van het Kapitool niet hebben willen blyven. Deeze eischen dat gy twee Dictators kiezen moet, En dreigen u den dood, indien gy zulks niet doet. FLA. Men kan haar hooren. MET. Laat haar al te samen binnen.

DERDE TOONEEL.

_KALFURNIA, LAVINIA, twee Raadsheers Vrouwen, REBELLA, TUMULTA, PAPIRIUS, ALBINUS, METELLUS, FLAMINIUS, De Roomsche raaden._

KALFURNIA. Denkt niet, dat ik verschyn in raazerny der zinnen, Om dat ik my vertoon met deezen legerstaf. Ik staa van ’t hoog gezag in ’t vrouwenheir niet af, Voor dat ons de achtbre raad voldoening heeft gegeeven, Om ’t smeeden van een wet, daar Rome voor moet beeven. Geen eedle Romeinin, die deugd bemint en trouw, Was ooit zo dwaas, dat zy zich onderwerpen zou, Om ’t heilig echte bed, door goddelooze wetten, Gegrond op overspel, vernoegd te zien besmetten. Beneemt ge, ô goden, nu de wysheid van den Raad! Wat helpt de vryheid dan in onzen burgerstaat. ô Brutus! Brutus! uit wiens bloed ik ben gebooren! Wat baat uw heldenmoed? De vryheid gaat verloren. Gedoogt ge, ô goden! dat een eedle Romeinin Door snôo tyrannen word mishandeld als slavin? Ik zal dat raadsbesluit met alle macht weêrstreven, En Romens vrouwen weêr de aloude vryheid geeven, Of sterven met den roem van ’t geen ik heb bestaan. FLA. Gy doet u zelve en ons veel’ moeijlykheden aan. De wet, daar gy van spreekt, zou schandlyk zyn voor Romen. Zy is den achtbren raad nooit in den zin gekomen. Papirius heeft u, om uw nieuwsgierigheid In raadsbesluiten, door een loozen vond misleid. Wy weeten alles. Laat dan uwe drift bedaaren. MET. Nu blykt het, dat gy geen geheimen kunt bewaaren. Door u is ’t oproer, dat we aanschouwen, eerst ontstaan. KAL. Papirius, myn zoon! ach! wat hebt gy gedaan? FLA. Hy heeft zyn plicht betracht. ’s Lands Raad zal hem beloonen. PA. Ach! wil om Romens wil, myn moeder, my verschoonen! En breng my, ’k bid het u, in geen verzoeking meer. KAL. Neen edele Romein, myn zoon, betracht uw eer. Gy volgt het heldenspoor van uw doorluchte maagen. MET. Rebella, zeg ons nu, wat gy hebt voor te draagen. REB. Heb jy de Artykels niet ontfangen in geschrift? FLA. Ze zyn ligt opgesteld in uwe dwaaze drift. Wel aan, wy zullen die eens leezen en beschouwen. Eerste Artykel. _Wy willen dat een man geen tweede vrouw zal trouwen._ FLA. Die eisch is billyk, en gegrond op Numaas wet. Tweede Artykel. _Wy willen, dat de helft des raads werd’ afgezet._ Derde Artykel. _Om nooit de vryheid der Romeinen te verliezen,_ _Zult gy op deezen dag twee erf Dictators kiezen,_ _Die ’t geld ontfangen, en de boeken van den raad_ _Naauwkeurig nazien, om te weeten hoe ’t er gaat._ Vierde Artykel. _’t Gemeene volk zal vry van alle schatting leeven:_ _Maar al wie ryk is, of een raadsheer, ryklyk geeven._ Vyfde Artykel. _De Magazynen moet men open laaten staan,_ _Om volk, dat armoe lyd, te spyzen met het graan._ Zesde Artykel. _Zes raadsheers vrouwen, en ook zes gemeene wyven,_ _Die zullen, als de raad vergaêrd is, daar in blyven,_ _Om op te passen, hoe de wagen werd bestierd;_ _Op dat hy recht zou gaan, en ’t volk niet werd gepierd._ MET. De meeste artykels zyn al wonderlyke wetten. Noem ons de heeren eens, die gy wilt af doen zetten. REB. Dat is Spektators werk, die ’t onderzoeken moet, Die zal wel weeten, hoe men zulke dingen doet. Ook zellen ’er wel zyn, die ’t hun inblaazen zullen, Om zelf de plaatsen van die heeren te vervullen. FLA. In Romens achtbren raad ken ik geen enkel heer, Die af te zetten is: elk is een man van eer. Zevende Artykel. _Men zet een priester, als de raad vergaert, in ’t midden,_ _Om Jupiter en al de goden eerst te bidden_ _Om ’t volk te zegenen; een man van goed beleid;_ _Een van ’t gemeen bemind, om zyne heiligheid_ _Die wys en deftig is, bequaam om raad te geeven,_ _Op dat hier door de rust in Romen mag herleeven._ Achtste Artykel. _Ten laatsten eischen wy, in plaats van uwe wet,_ _Ten nadeel van ’t geslacht der vrouwen ingezet,_ _Dat gy een andre maakt, om eeuwig te onderhouwen,_ _Dat vrouwen, dien het lust twee mannen mogen trouwen._ REB. Dit alles willen wy, dat gy volbrengen zult! MET. Zeer wel, Rebella. Maar geef antwoord met geduld. Al die artykels hebt gy zelf niet kunnen droomen? REB. Wel neen, ik heb den raad van Inktpot ingenomen. MET. Wie is die Inktpot? REB. Een notaris vol verstand, Hy is een patriot, een vriend van ’t vaderland, Een vroom en deugdsaam man, voorstander van de wyven. Hy schreef het voor me, om dat ik leezen kan noch schryven. FLA. Mevrouwen, ’k denk niet dat uw eisch zo ver zal gaan, Om deeze artykels, die zo dwaas zyn, voor te staan? LA. Wy hebben in den raad der vrouwen nooit gezeten. KAL. En van de artykels, die wy hooren, niets geweeten. LA. Wy hebben maar alleen, door ’t valsch gerucht misleid, Voor ’t vrouwlyk Roomsche recht met wapenen gepleit. ’t Is ons genoeg dat wy ons huisgezin regeeren. KAL. ’t Bestier van ’t vaderland voegt vrouwen niet, maar heeren. FLA. ’k Vrees dat de priesterschap hier onder heeft geroeijd; Wyl die uit heerschzucht zich veeltyds met oproer moeijt. MET. Hooge achtbre vaders, die voor Romens vryheid waaken, In wat verwarring zou het vaderland niet raaken, Indien ’t gemeene volk ons wetten stellen zou? Dan waar het haast gedaan met Romens deugd en trouw. Hoe waaren wy bewaard met zulken staats regeering? Verwacht gy, vrouwtjes, om uw voorzorg, geen vereering? REB. Ja, ja, we zien het wel, dat jy ons maar veracht. Myn heeren, denkt ’er op, dat ik jou antwoord wacht. Weet, zo de Raad ons met de artykels denkt te sullen, Dat wy het Kapitool verdisteleeren zullen! Het kost my maar één wenk, die ik door ’t venster doe. FLAMINIUS _roept_. Lyfwachten, komt hier in! men sluit de vensters toe. Wat komt die bode doen?

VIERDE TOONEEL.

_DE BODE, DE LYFWACHTEN, METELLUS, FLAMINIUS, de Raadsheeren, KALFURNIA, LAVINIA, de Raadsheers Vrouwen, REBELLA, TUMULTA, PAPIRIUS, ALBINUS._

DE BODE. Myn heeren, ’t heir der vrouwen Verloopt zoo sterk, dat wy er weinig meer aanschouwen. Zy hoorden een gerucht, dat Romens burgery Haar allen dood zou slaan in haare raazerny. Zy hebben ’t Kapitool geheel en al verlaaten. REBELLA, _stampvoetende, zegt tegen Tumulta_. ô Spyt! dat moet men zien. Men blyv’ hier dan niet praaten. FLA. Hoe! meent gy door te gaan? Neen, zacht wat, dat is mis. Lyfwachters, brengt haar na de stads gevangenis. Doch, laat de Pretor haar, om redens wil, bewaaren In ’t spinhuis, voor den tyd van vyf en twintig jaaren. Notaris Inktpot werd’ ten eersten aangevat, En, om zyn snood geschrift gegeesseld, uit de stad, En, voor zyn leeven lang, uit ons gebied gebannen: Wyl hy met dit gespuis te samen heeft gespannen. REBELLA _en_ TUMULTA _knielende_. Genade heeren! FLA. Brengt dat vee uit ons gezicht!

VYFDE TOONEEL.

_METELLUS, FLAMINIUS, de Raadsheeren, KALFURNIA, LAVINIA, de Raadsheers Vrouwen, PAPIRIUS, ALBINUS._

FLAMINIUS. Papirius, ’s lands raad is aan uw deugd verplicht. Heeft uw verdichtsel stof tot dit geweld gegeeven, Dat hebt gy niet voorzien. Gy zyt ons trouw gebleven. Om uw stilzwygendheid zult ge in den Roomschen raad Voor altoos zitten. En, om redenen van staat, Zal buiten u alleen, in onzen raad van Romen, Ten zy met ons verlof, geen jongeling meer komen; Op dat ons staatsgeheim, door geen nieuwsgierigheid Der moeders, uitlekke en werd’ onder ’t volk verbreid. PAP. Ik voel myn boezem in een vuur van yver blaaken. Om zulk een groote gunst my zelven waard te maaken. ’k Bedank den achtbren raad, die my in myne jeugd Wil leiden op het spoor der Roomsche heldendeugd.

_Einde van het derde en laatste Bedryf._

DE WISKUNSTENAARS,

OF ’T

GEVLUGTE JUFFERTJE.

Kluchtspel.

OPDRACHT

aan den Heere

Mr. EVERHARD KRAAIVANGER.

Uw geest, mijn Heer, die steeds vol yvers haakt, Naar weetenschap, die elk doorluchtig maakt, Vermeit zig in de schriften der Latynen; Die sterren, die aan Pindus hemel schynen, En schitt’ren al de mind’re lichten blind; Of zo hy lust in Duitschen maatzang vind, Vermaakt hy zig alleen in zuiv’re toonen, En nette taal van Febus grootste zoonen; Of paart vol krachts, en zuiverheids, en zwier, Met hun gezang de klanken van zyn’ lier; Zou myn Thalye uw keurig oor verveelen, Wanneer zy treedt op Neêrlands schouwtooneelen, En redentwist of zon of waereld draaijt? O Neen; uw Geest, die nutte vruchten maaijt, Van ’t geen uw jeugd zaaijde in een vruchtbaare aarde, Eert boven al de Wiskunst nâ haar waarde. Hy zal best zien wat aan dit Werkje ontbreekt; Waar deez’ te veel, of die te weinig spreekt, ’t Gemeen zal zig slechts met de schors vermaaken De kenner ziet op ’t nut, en ’t pit der zaaken. Hij merk’ dan aan, dat kunst noch kunstenaar Geroskamd wordt; maar ’t ydele gebaar, En waanwysheid van winderige zotten, Die ’t Schouwtooneel met reden mag bespotten. Behaagt myn Nimf uw schrand’ren geest alleen, Als ge afgesloofd in ’t Nederlandsche Atheên, Door ’t yveren in Rechtsgeleerde boeken, Genootzaakt zyt uitspanningen te zoeken; Dan acht zy reeds met vreugd haar wensch voldaan; Dan wrijv’ men haar geen’ reukeloosheid aan; Dan lacht ze als haar de haat en nyd begrimmen, En poogt allengs ten Zangberge op te klimmen; Op dat ze uw’ geest leer’ roemen nâ waardy, Door klanken van een eed’ler Poëzy, Wen Themis u, als een van haare zoonen, ’t Vernuftig hoofd met lauweren zal kroonen. Uw geest strekk’ dan der Maatschappy ten nut, Uw maagschap, en Vrouwmoeder steets ten stut Die u vast wenkt na huis, met harte en oogen, Verlangende, van eed’le zucht bewogen, (Vast schrikkende voor stormen, wind en zee) Dat ze u eerlang omhelze op Javaas ree. De hemel geeve u beide dat genoegen; Waar by myn hart zyn’ wenschen steets zal voegen.

Terwyl ik de eer hebbe, myn Heer,

My te noemen

UE. Ds. Dienaar en Vrind

PR. LANGENDYK.

VERTOONERS

_FILIPYN, Knecht van EELHART._ _GRIET, Dienstmeid van den Waard._ _EELHART, een Amsterdams Heer, Minnaar van IZABEL._ _IZABEL, een Utrechtse Juffer._ _KATRYN, Dienstmeid van IZABEL._ _Een WAARD._ _FOP, TYS, Voerluiden._ _ANZELMUS, Oom en Voogd van IZABEL._ _Dokter RAASBOLLIUS, Neef van ANZELMUS, en Medeminnaar van EELHART._ _Dokter URINAAL._

Het tooneel verbeeldt eene kamer, in een herberg te Loene; de Geschiedenis gebeurt laat in den Avond.

EERSTE TOONEEL.

FILIPYN. Hei holla hei! Tryn, Griet, Neel, Klaar, holla! kanalje. Hei holla! hoor je niet! waar steekt nou al ’t rapalje? Piet, Joost, Hein, Klaas, holla! daar komt geen mensch! wat’s dat? De droes is met al ’t vee ligt op het haazepad. Nog eens. Hei holla hei!

TWEEDE TOONEEL.

_GRIET, FILIPYN._