Part 23
HAVSERAT insolitos promissae uirginis ignis Augustus primoque rudis flagrauerat aestu; nec nouus unde calor nec quid suspiria uellent, nouerat incipiens et adhuc ignarus amandi. non illi uenator equus, non spicula curae, non iaculum torquere libet; mens omnis aberrat in uulnus quod fixit Amor. quam saepe medullis erupit gemitus! quotiens incanduit ore confessus secreta rubor nomenque beatum iniussae scripsere manus! Iam munera nuptae praeparat, et pulcros, Mariae sed luce minores, eligit ornatus, quidquid uenerabilis olim Liuia diuorumque nurus gessere superbae. incusat spes aegra moras longique uidentur stare dies segnemque rotam non flectere Phoebe. Scyria sic tenerum uirgo flammabat Achillem fraudis adhuc expers bellatricisque docebat ducere fila manus et, mox quos horruit Ide, Thessalicos roseo nectebat pollice crinis. haec etiam queritur secum: 'quonam usque uerendus cunctatur mea uota socer? quid iungere differt quam pepigit, castasque preces implere recusat? non ego luxuriem regum moremque secutus quaesiui uultum thalamis, ut nuntia formae lena per innumeros iret pictura penatis, nec uariis dubium thalamis laturus amorem ardua commisi falsae conubia cerae. non rapio praeceps alienae foedera taedae, sed quae sponsa mihi pridem patrisque relicta mandatis uno materni sanguinis ortu communem partitur auum. fastidia supplex deposui gessique procum; de limine sacro oratum misi proceres, qui proxima nobis iura tenent. fateor, Stilicho, non parua poposci, sed certe mereor princeps hoc principe natus, qui sibi te generum fraterna prole reuinxit, cui Mariam debes. faenus mihi solue paternum, redde suos aulae. mater fortasse rogari mollior. o patrui germen, cui nominis heres successi, sublime decus torrentis Hiberi, stirpe soror, pietate parens, tibi creditus infans inque tuo creui gremio partuque remoto tu potius Flacilla mihi. quid diuidis ergo pignora? quid iuueni natam non reddis alumno? optatusne dies aderit? dabiturne iugalis nox umquam?' tali solatur uulnera questu. risit Amor placidaeque uolat trans aequora matri nuntius et totas iactantior explicat alas. mons latus Ionium Cypri praeruptus obumbrat, inuius humano gressu, Phariumque cubile Proteos et septem despectat cornua Nili. hunc neque canentes audent uestire pruinae nec uenti pulsare, timent hunc laedere nimbi; Luxuriae Venerique uacat. pars acrior anni exsulat; aeterni patet indulgentia ueris. in campum se fundit apex; hunc aurea saepes circuit et fuluo defendit prata metallo. Mulciber, ut perhibent, his oscula coniugis emit moenibus et talis uxorius obtulit arces. intus rura micant, manibus quae subdita nullis perpetuum florent, Zephyro contenta colono, umbrosumque nemus, quo non admittitur ales, ni probet ante suos diua sub iudice cantus: quae placuit, fruitur ramis; quae uicta, recedit. uiuunt in Venerem frondes omnisque uicissim felix arbor amat; nutant ad mutua palmae foedera, populeo suspirat populus ictu et platani platanis alnoque adsibilat alnus. labuntur gemini fontes, hic dulcis, amarus alter et infusis corrumpens mella uenenis, unde Cupidineas armari fama sagittas. mille pharetrati ludunt in margine fratres, ore pares, aeuo similes, gens mollis Amorum. hos Nymphae pariunt, illum Venus aurea solum edidit. ille deos caelumque et sidera cornu temperat et summos dignatur figere reges; hi plebem feriunt. nec cetera numina desunt. hic habitat nullo constricta Licentia nodo et flecti faciles Irae uinoque madentes Excubiae Lacrimaeque rudes et gratus amantum Pallor et in primis titubans Audacia furtis iucundique Metus et non secura Voluptas; et lasciua uolant leuibus Periuria uentis. quos inter petulans alta ceruice Iuuentas excludit Senium luco procul. atria diuae permutant radios siluaque obstante uirescunt. Lemnius haec etiam gemmis exstruxit et auro admiscens artem pretio trabibusque smaragdi supposuit caesas hyacinthi rupe columnas. beryllo paries et iaspide lubrica surgunt limina despectusque solo calcatur achates. in medio glaebis redolentibus area diues praebet odoratas messis; hic mitis amomi, hic casiae matura seges, Panchaeaque turgent cinnama, nec sicco frondescunt uimina costo tardaque sudanti prorepunt balsama riuo. quo postquam delapsus Amor longasque peregit penna uias, alacer passuque superbior intrat. caesariem tunc forte Venus subnixa corusco fingebat solio. dextra laeuaque sorores stabant Idaliae: largos haec nectaris imbris irrigat, haec morsu numerosi dentis eburno multifidum discrimen arat; sed tertia retro dat uarios nexu nec iusto diuidit orbis ordine neglectam partem studiosa relinquens: plus error decuit. speculi nec uultus egebat iudicio; similis tecto monstratur in omni et rapitur, quocumque uidet, dum singula cernit seque probat. nati uenientis conspicit umbram ambrosioque sinu puerum complexa ferocem 'quid tantum gauisus?' ait; 'quae proelia sudas, improbe? quis iacuit telis? iterumne Tonantem inter Sidonias cogis mugire iuuencas? an Titana domas? an pastoralia Lunam rursus in antra uocas? durum magnumque uideris debellasse deum.' suspensus in oscula matris ille refert: 'Laetare, parens; inmane tropaeum rettulimus, nostrum iam sensit Honorius arcum. scis Mariam patremque ducem, qui cuspide Gallos Italiumque fouet, nec te praeclara Serenae fama latet. propera; regalibus adnue uotis: iunge toros.' gremio natum Cytherea remouit et crinis festina ligat peplumque fluentem adleuat et blando spirantem numine ceston cingitur, impulsos pluuiis quo mitigat amnis, quo mare, quo uentos irataque fulmina soluit. ut stetit ad litus, paruos adfatur alumnos: 'heus! quis erit, pueri, uitreas qui lapsus in undas huc rapidum Tritona uocet, quo uecta per altum deferar? haud umquam tanto mihi uenerit usu. sacri, quos petimus, thalami. pernicius omnes quaerite, seu concha Libycum circumsonat aequor, Aegaeas seu frangit aquas. quicumque repertum duxerit, aurata donabitur ille pharetra.' dixerat et sparsi diuisa plebe feruntur exploratores pelagi. sub fluctibus ibat Carpathiis Triton obluctantemque petebat Cymothoen. timet illa ferum seseque sequenti subripit et duris elabitur uda lacertis. 'heus', inquit speculatus Amor, 'non uestra sub imis furta tegi potuere uadis. accingere nostram uecturus dominam: pretium non uile laboris Cymothoen facilem, quae nunc detrectat, habebis. hac mercede ueni.' prorupit gurgite toruus semifer; undosi uerrebant bracchia crines; hispida tendebant bifido uestigia cornu, qua pistrix commissa uiro. ter pectora mouit; iam quarto Paphias tractu sulcabat harenas. umbratura deam retro sinuatur in arcum belua; tum uiuo squalentia murice terga purpureis mollita toris: hoc nauigat antro fulta Venus; niueae delibant aequora plantae. prosequitur uolucer late comitatus Amorum tranquillumque choris quatitur mare. serta per omnem Neptuni dispersa domum Cadmeia ludit Leucothoe, frenatque rosis delphina Palaemon; alternas uiolis Nereus interserit algas; canitiem Glaucus ligat inmortalibus herbis. nec non et uariis uectae Nereides ibant audito rumore feris (hanc pisce soluto subleuat Oceani monstrum Tartesia tigris; hanc timor Aegaei rupturus fronte carinas trux aries; haec caeruleae suspensa leaenae innatat; haec uiridem trahitur complexa iuuencum), certatimque nouis onerant conubia donis. cingula Cymothoe, rarum Galatea monile et grauibus Psamathe bacis diadema ferebat intextum, Rubro quas legerat ipsa profundo. mergit se subito uellitque corallia Doto; uimen erat dum stagna subit; processerat undis: gemma fuit. nudae Venerem cinxere cateruae plaudentesque simul tali cum uoce sequuntur: 'hos Mariae cultus, haec munera nostra precamur reginae regina feras. dic talia numquam promeruisse Thetin nec cum soror Amphitrite nostro nupta Ioui. deuotum sentiat aequor, agnoscat famulum uirgo Stilichonia pontum. uictricis nos saepe ratis classemque paternam ueximus, attritis cum tenderet ultor Achiuis.' iam Ligurum terris spumantia pectora Triton adpulerat lassosque fretis extenderat orbis. continuo sublime uolans ad moenia Gallis condita, lanigeri suis ostentantia pellem, peruenit. aduentu Veneris pulsata recedunt nubila, clarescunt puris Aquilonibus Alpes. laetaturque tamen; Mauortia signa rubescunt floribus et subitis animantur frondibus hastae. illa suum dictis adfatur talibus agmen: 'Gradiuum, nostri comites, arcete parumper, ut soli uacet aula mihi. procul igneus horror thoracum, gladiosque tegat uagina minacis. stent bellatrices aquilae saeuique dracones; fas sit castra meis hodie succumbere signis. tibia pro lituis et pro clangore tubarum molle lyrae festumque canant. epulentur ad ipsas excubias; mediis spirent crateres in armis. laxet terribilis maiestas regia fastus et sociam plebem non indignata potestas confundat turbae proceres. soluantur habenis gaudia nec leges pudeat ridere seueras. 'tu festas, Hymenaee, facis, tu, Gratia, flores elige, tu geminas, Concordia, necte coronas. uos, pennata cohors, quo quemque uocauerit usus, diuisa properate manu, neu marceat ulla segnities: alii funalibus ordine ductis plurima uenturae suspendite lumina nocti; hi nostra nitidos postis obducere myrto contendant; pars nectareis adspergite tecta roribus et flamma lucos adolete Sabaeos; pars infecta croco uelamina lutea Serum pandite Sidoniasque solo praesternite uestis. ast alii thalamum docto componite textu; stamine gemmato picturatisque columnis aedificetur apex, qualem non Lydia diues erexit Pelopi nec quem struxere Lyaeo Indorum spoliis et opaco palmite Bacchae. illic exuuias omnis cumulate parentum: quidquid auus senior Mauro uel Saxone uictis, quidquid ab innumeris socio Stilichone tremendus quaesiuit genitor bellis, quodcumque Gelonus Armeniusue dedit; quantum crinita sagittis attulit extremo Meroe circumflua Nilo; misit Achaemenio quidquid de Tigride Medus, cum supplex emeret Romanam Parthia pacem. nobilibus gazis opibusque cubilia surgant barbaricis; omnes thalamo conferte triumphos.' sic ait et sponsae petit improuisa penatis. illa autem secura tori taedasque parari nescia diuinae fruitur sermone parentis maternosque bibit mores exemplaque discit prisca pudicitiae, Latios nec uoluere libros desinit aut Graios, ipsa genetrice magistra, Maeonius quaecumque senex aut Thracius Orpheus aut Mytilenaeo modulatur pectine Sappho (sic Triuiam Latona monet; sic mitis in antro Mnemosyne docili tradit praecepta Thaliae): cum procul augeri nitor et iucundior aer attonitam lustrare domum fundique comarum gratus odor. mox uera fides numenque refulsit. cunctatur stupefacta Venus; nunc ora puellae flammea, nunc niueo miratur uertice matrem. haec modo crescenti, plenae par altera lunae: adsurgit ceu forte minor sub matre uirenti laurus et ingentis ramos olimque futuras promittit iam parua comas; uel flore sub uno ceu geminae Paestana rosae per iugera regnant: haec largo matura die saturataque uernis roribus indulget spatio; latet altera nodo nec teneris audet foliis admittere soles. adstitit et blande Mariam Cytherea salutat: 'salue sidereae proles augusta Serenae, magnorum suboles regum parituraque reges: te propter Paphias sedis Cyprumque reliqui, te propter libuit tantos explere labores et tantum transnare maris, ne uilior ultra priuatos paterere lares neu tempore longo dilatos iuuenis nutriret Honorius ignis. accipe fortunam generis, diadema resume, quod tribuas natis, et in haec penetralia rursus, unde parens progressa, redi. fac nulla subesse uincula cognatae: quamuis aliena fuisses principibus, regnum poteras hoc ore mereri. quae propior sceptris facies? qui dignior aula uultus erat? non labra rosae, non colla pruinae, non crinis aequant uiolae, non lumina flammae. quam iuncti leuiter sese discrimine confert umbra supercilii! miscet quam iusta pudorem temperies nimio nec sanguine candor abundat! Aurorae uincis digitos umerosque Dianae; ipsam iam superas matrem. si Bacchus amator dotali potuit caelum signare corona, cur nullis uirgo redimitur pulcrior astris? iam tibi molitur stellantia serta Bootes inque decus Mariae iam sidera parturit aether. o digno nectenda uiro tantique per orbem consors imperii! iam te uenerabitur Hister; nomen adorabunt Thulani; Rhenus et Albis seruiet; in medios ibis regina Sygambros. quid numerem gentis Atlanteosque recessus oceani? toto pariter donabere mundo.' dixit et ornatus, dederant quos nuper ouantes Nereides, collo membrisque micantibus aptat. ipsa caput distinguit acu, substringit amictus; flammea uirgineis accommodat ipsa capillis. ante fores iam pompa sonat, pilentaque sacra praeradiant ductura nurum. calet obuius ire iam princeps tardumque cupit discedere solem: nobilis haud aliter sonipes, quem primus amoris sollicitauit odor, tumidus quatiensque decoras curuata ceruice iubas Pharsalia rura peruolat et notos hinnitu flagitat amnis naribus accensis; mulcet fecunda magistros spes gregis et pulcro gaudent armenta marito. candidus interea positis exercitus armis exsultat socerum circa; nec signifer ullus nec miles pluuiae flores dispergere ritu cessat purpureoque ducem perfundere nimbo. haec quoque uelati lauro myrtoque canebant: 'diue parens, seu te complectitur axis Olympi, seu premis Elysias, animarum praemia, uallis, en promissa tibi Stilicho iam uota peregit; iam gratae rediere uices; cunabula pensat; acceptum reddit thalamum, natoque reponit quod dederat genitor. numquam te, sancte, pigebit iudicii nec te pietas suprema fefellit. dignus cui leges, dignus cui pignora tanti principis et rerum commendarentur habenae. dicere possemus quae proelia gesta sub Haemo quaeque cruentarint fumantem Strymona pugnae, quam notus clipeo, quanta ui fulminet hastam, ni prohiberet Hymen. quae tempestiua relatu, nunc canimus. quis consilio, quis iuris et aequi nosse modum melior? quod semper dissilit, in te conuenit, ingenio robur, prudentia marti. fronte quis aequali? quem sic Romana decerent culmina? sufficerent tantis quae pectora curis? stes licet in populo, clamet quicumque uidebit: hic est, hic Stilicho! sic se testatur et offert celsa potestatis species, non uoce feroci, non alto simulata gradu, non improba gestu. affectant alii quidquid fingique laborant, hoc donat natura tibi. pudor emicat una formosusque rigor uultusque auctura uerendos canities festina uenit. cum sorte remota contingat senio grauitas uiresque iuuentae, utraque te cingit propriis insignibus aetas. ornatur Fortuna uiro. non ulla nocendi tela nec infecti iugulis ciuilibus enses. non odium terrore moues nec frena resoluit gratia; diligimus pariter pariterque timemus. ipse metus te noster amat, iustissime legum arbiter, egregiae pacis fidissime custos, optime ductorum, fortunatissime patrum. plus iam, plus domino cuncti debere fatemur, quod gener est, inuicte, tuus. uincire corona; insere te nostris contempto iure choreis. sic puer Eucherius superet uirtute parentem; aurea sic uideat similis Thermantia taedas; sic uterus crescat Mariae; sic natus in ostro paruus Honoriades genibus considat auitis.'
_368. The Recluse_
FELIX, qui propriis aeuum transegit in aruis, ipsa domus puerum quem uidet, ipsa senem, qui baculo nitens in qua reptauit harena unius numerat saecula longa casae. ilium non uario traxit fortuna tumultu, nec bibit ignotas mobilis hospes aquas. non freta mercator tremuit, non classica miles, non rauci lites pertulit ille fori. indocilis rerum, uicinae nescius urbis, adspectu fruitur liberiore poli. frugibus alternis, non consule computat annum: autumnum pomis, uer sibi flore notat. idem condit ager soles idemque reducit, metiturque suo rusticus orbe diem, ingentem meminit paruo qui germine quercum aequaeuumque uidet consenuisse nemus, proxima cui nigris Verona remotior Indis Benacumque putat litora Rubra lacum. sed tamen indomitae uires firmisque lacertis aetas robustum tertia cernit auum. erret et extremos alter scrutetur Hiberos: plus habet hic uitae, plus habet ille uiae.
_369. Epistle to Serena_
ORPHEA cum primae sociarent omina taedae ruraque compleret Thracia festus Hymen, certauere ferae picturataeque uolucres, dona suo uati quae potiora darent, quippe antri memores, cautes ubi saepe sonorae praebuerant dulci mira theatra lyrae. Caucasio crystalla ferunt de uertice lynces, grypes Hyperborei pondera fulua soli. furatae Veneris prato per inane columbae florea conexis serta tulere rosis, fractaque flebilium ramis electra sororum cycnus oloriferi uexit ab amne Padi, et Nilo Pygmaea grues post bella remenso ore legunt Rubri germina cara maris. uenit et extremo Phoenix longaeuus ab Euro adportans unco cinnama rara pede. nulla auium pecudumque fuit quae ferre negaret uectigal meritae conubiale lyrae.
tunc opibus totoque Heliconis sedula regno ornabat propriam Calliopea nurum. ipsam praeterea dominam stellantis Olympi ad nati thalamos ausa rogare parens. nec spreuit regina deum uel matris honore uel iusto uatis ducta fauore pii, qui sibi carminibus totiens lustrauerat aras Iunonis blanda numina uoce canens proeliaque altisoni referens Phlegraea mariti, Titanum fractas Enceladique minas. ilicet aduentu noctem dignata iugalem addidit augendis munera sacra toris, munera mortalis non admittentia cultus, munera, quae solos fas habuisse deos.
sed quod Threicio Iuno placabilis Orphei, hoc poteris uotis esse, Serena, meis; illius exspectent famulantia sidera nutum. sub pedibus regitur terra fretumque tuis. non ego, cum peterem, sollemni more procorum promisi gregibus pascua plena meis nec, quod mille mihi lateant sub palmite colles fluctuet et glauca pinguis oliua coma, nec, quod nostra Ceres numerosa falce laboret aurataeque ferant culmina celsa trabes. suffecit mandasse deam: tua littera nobis et pecus et segetes et domus ampla fuit. inflexit soceros et maiestate petendi texit pauperiem nominis umbra tui. quid non perficeret scribentis uoce Serenae uel genius regni uel pietatis amor?
atque utinam sub luce tui contingeret oris coniugis et castris et solio generi optatum celebrare diem! me iungeret auspex purpura, me sancto cingeret aula choro! et mihi quam scriptis desponderat ante puellam, coniugiis eadem pronuba dextra daret! nunc medium quoniam uotis maioribus aequor inuidet et Libycae dissidet ora plagae, saltem absens, regina, faue reditusque secundos adnue sidereo laeta supercilio. terrarum tu pande uias, tu mitibus Euris aequora pacari prosperiora iube, ut tibi Pierides doctumque fluens Aganippe debita seruato uota cliente canant.
_370. Love in a Cottage_
PAVPERTAS me saeua domat dirusque Cupido: sed toleranda fames, non tolerandus amor.
AVIANVS
circa 400 A.D. (?)
_371. The Ass in the Lion's Skin_
METIRI se quemque decet propriisque iuuari laudibus, alterius nec bona ferre sibi, ne detracta grauem faciant miracula risum, coeperit in solitis cum remanere modis. exuuias asinus defuncti forte leonis repperit et spoliis induit ora nouis. aptauitque suis incongrua tegmina membris et miserum tanto pressit honore caput. ast ubi terribilis mimo circumstetit horror pigraque praesumptus uenit in ossa uigor, mitibus ille feris communia pabula calcans turbabat pauidas per sua rura boues. rusticus hunc magna postquam deprendit ab aure, correptum stimulis uerberibusque domat; et simul abstracto denudans corpora tergo increpat his miserum uocibus ille pecus; 'forsitan ignotos imitato murmure fallas; at mihi, qui quondam, semper asellus eris.'
_372. The Peacock and the Crane_
THREICIAM uolucrem fertur Iunonius ales communi sociam non tenuisse cibo (nam propter uarias fuerat discordia formas, magnaque de facili iurgia lite trahunt), quod sibi multimodo fulgerent membra decore, caeruleam facerent liuida terga gruem; et simul erectae circumdans tegmina caudae sparserat arcatum sursus in astra iubar. illa licet nullo pinnarum certet honore, his tamen insultans uocibus usa datur: 'quamuis innumerus plumas uariauerit ordo, mersus humi semper florida terga geris: ast ego deformi sublimis in aera pinna proxima sideribus numinibusque feror.'
RVTILIVS CLAVDIVS NAMATIANVS
fl. 416 A.D.
_373. Rome_
EXAVDI, regina tui pulcerrima mundi, inter sidereos Roma recepta polos, exaudi, nutrix hominum genetrixque deorum (non procul a caelo per tua templa sumus): te canimus semperque, sinent dum fata, canemus: hospes nemo potest immemor esse tui. obruerint citius scelerata obliuia solem, quam tuus ex nostro corde recedat honos. nam solis radiis aequalia munera pendis, qua circumfusus fluctuat oceanus. uoluitur ipse tibi qui continet omnia Phoebus eque tuis ortos in tua condit equos. te non flammigeris Libye tardauit harenis, non armata suo reppulit Vrsa gelu: quantum uitalis natura tetendit in axis, tantum uirtuti peruia terra tuae. fecisti patriam diuersis gentibus unam: profuit inuitis te dominante capi. dumque offers uictis proprii consortia iuris, urbem fecisti quod prius orbis erat. auctores generis Venerem Martemque fatemur, Aeneadum matrem Romulidumque patrem: mitigat armatas uictrix clementia uiris, conuenit in mores numen utrumque tuos: hinc tibi certandi bona parcendique uoluptas quos timuit superat, quos superauit amat. inuentrix oleae colitur uinique repertor et qui primus humo pressit aratra puer, aras Paeoniam meruit medicina per artem, fretus et Alcides nobilitate deus: tu quoque, legiferis mundum complexa triumphis, foedere communi uiuere cuncta facis. te, dea, te celebrat Romanus ubique recessus pacificumque gerunt libera colla iugum. omnia perpetuo quae seruant sidera motu, nullum uiderunt pulcrius imperium. quid simile Assyriis conectere contigit armis? Medi finitimos condomuere suos. magni Parthorum reges Macetumque tyranni mutua per uarias iura dedere uices. nec tibi nascenti plures animaeque manusque, sed plus consilii iudiciique fuit. iustis bellorum causis nec pace superba nobilis ad summas gloria uenit opes. quod regnas minus est quam quod regnare mereris: excedis factis grandia fata tuis. percensere labor densis decora alta trophaeis, ut si quis stellas pernumerare uelit; confunduntque uagos delubra micantia uisus: ipsos crediderim sic habitare deos. quid loquar aerio pendentis fornice riuos, qua uix imbriferas tolleret Iris aquas? hos potius dicas creuisse in sidera montis; tale giganteum Graecia laudet opus. intercepta tuis conduntur flumina muris; consumunt totos celsa lauacra lacus. nec minus et propriis celebrantur roscida uenis totaque natiuo moenia fonte sonant. frigidus aestiuas hinc temperat halitus auras; innocuamque leuat purior unda sitim. nempe tibi subitus calidarum gurges aquarum rupit Tarpeias hoste premente uias. si foret aeternus, casum fortasse putarem: auxilio fluxit, qui rediturus erat. quid loquar inclusas inter laquearia siluas, uernula quae uario carmine laudat auis? uere tuo numquam mulceri desinit annus; deliciasque tuas uicta tuetur hiems. erige crinalis lauros seniumque sacrati uerticis in uiridis, Roma, refinge comas. aurea turrigero radient diademata cono, perpetuosque ignis aureus umbo uomat. abscondat tristem deleta iniuria casum: contemptus solidet uulnera clausa dolor. aduersis sollemne tuis sperare secunda: exemplo caeli ditia damna subis. astrorum flammae renouant occasibus ortus; lunam finiri cernis, ut incipiat. uictoris Brenni non distulit Allia poenam; Samnis seruitio foedera saeua luit; post multas Pyrrhum cladis superata fugasti; fleuit successus Hannibal ipse suos; quae mergi nequeunt, nisu maiore resurgunt exsiliuntque imis altius acta uadis; utque nouas uiris fax inclinata resumit, clarior ex humili sorte superna petis. porrige uicturas dominantia saecula leges solaque fatalis non uereare colos, quamuis sedecies denis et mille peractis annus praeterea iam tibi nonus eat. quae restant, nullis obnoxia tempora metis, dum stabunt terrae, dum polus astra feret! illud te reparat, quod cetera regna resoluit: ordo renascendi est, crescere posse malis. ergo age, sacrilegae tandem cadat hostia gentis: submittant trepidi perfida colla Getae. ditia pacatae dent uectigalia terrae: impleat augustos barbara praeda sinus. aeternum tibi Rhenus aret, tibi Nilus inundet, altricemque suam fertilis orbis alat. quin et fecundas tibi conferat Africa messis, sole suo diues, sed magis imbre tuo. interea et Latiis consurgant horrea sulcis, pinguiaque Hesperio nectare prela fluant. ipse triumphali redimitus arundine Thybris Romuleis famulas usibus aptet aquas; atque opulenta tibi placidis commercia ripis deuehat hinc ruris, subuehat inde maris. pande, precor, gemino placatum Castore pontum, temperet aequoream dux Cytherea uiam; si non displicui, regerem cum iura Quirini, si colui sanctos consuluique patres. nam quod nulla meum strinxerunt crimina ferrum, non sit praefecti gloria, sed populi. siue datur patriis uitam componere terris, siue oculis umquam restituere meis: fortunatus agam uotoque beatior omni semper digneris si meminisse mei.
C. SOLLIVS MODESTVS APOLLINARIS SIDONIVS
430-80 A.D.
_374. For the Marriage of Polemius and Araneola_
PROSPER conubio dies coruscat, quem Clotho niueis benigna pensis, albus quem picei lapillus Indi, quem pacis simul arbor et iuuentae aeternumque uirens oliua signet. eia, Calliope, nitente palma da sacri laticis loquacitatem, quem fodit pede Pegasus uolanti cognato madidus iubam ueneno. non hic impietas, nec hanc puellam donat mortibus ambitus procorum; non hic Oenomai cruenta circo audit pacta Pelops nec insequentem pallens Hippomenes ad ima metae tardat Schoenida ter cadente pomo; non hic Herculeas uidet palaestras Aetola Calydon stupens ab arce, cum cornu fluuii superbientis Alcides premeret, subinde fessum undoso refouens ab hoste pectus; sed doctus iuuenis decensque uirgo, ortu culmina Galliae tenentes iunguntur: cito, diua, necte chordas, nec quod detonuit Camena maior, nostram pauperiem silere cogas. ad taedas Thetidis probante Phoebo et Chiron cecinit minore plectro, nec risit pia turba rusticantem, quamuis saepe senex biformis illic carmen rumperet hinniente cantu.
_375. A Gallic Baiae_
SI quis Auitacum dignaris uisere nostrum, non tibi displiceat: sic quod habes placeat. aemula Baiano tolluntur culmina cono parque coturnato uertice fulget apex. garrula Gauranis plus murmurat unda fluentis contigui collis lapsa supercilio. Lucrinum stagnum diues Campania nollet, aequora si nostri cerneret illa lacus. illud puniceis ornatur litus echinis, piscibus in nostris, hospes, utrumque uides. si libet et placido partiris gaudia corde, quisquis ades, Baias tu facis his animo.
_376. An Invitation_
NATALIS noster Nonas instare Nouembris admonet: occurras non rogo sed iubeo. sit tecum coniunx, duo nunc properate: sed illud post annum optamus tertius ut uenias.
_377. Epitaph of Filimatia_
OCCASV celeri feroque raptam gnatis quinque patrique coniugique hoc flentis patriae manus locarunt matronam Filimatiam sepulcro. o splendor generis, decus mariti, prudens, casta, decens, seuera, dulcis, atque ipsis senioribus sequenda, discordantia quae solent putari morum commoditate copulasti: nam uitae comites bonae fuerunt libertas grauis et pudor facetus. hinc est quod decimam tuae saluti uix actam trieteridem dolemus atque in temporibus uigentis aeui iniuste tibi iusta persoluta.
FLAVIVS FELIX
circa 480 A.D.
_378. To his Patron_
SIC tibi florentes aequaeuo germine nati indolis aetheriae sidera celsa petant, sic priscos uincant atauos clarosque parentis exsuperent meritis saeclaque longa gerant, sic subolis numerum transcendat turba nepotum nobilibusque iuges gaudia tanta toris: ne sterilem praestes indigno munere Musam, utque soles, largus carmina nostra foue, imperiis ut nostra tuis seruire Thalia possit et in melius personet icta chelys.
LVXORIVS
circa 500 A.D.
_379. To his Readers_
PRISCOS cum haberes, quos probares, indices, lector, placere qui bonis possent modis, nostri libelli cur retexis paginam nugis refertam friuolisque sensibus, et quam tenello tiro lusi uiscere? set forte doctis si illa cara est auribus sonat pusilli quae leporis commate nullo decora in ambitu sententiae, hanc iure quaeris et libenter incohas, uelut iocosa si theatra peruoles.
_380. The Garden of Eugetus_
HORTVS, quo faciles fluunt Napaeae, quo ludunt Dryades choro uirente, quo fouet teneras Diana Nymphas; quo Venus roseos recondit artus, quo fessus teretes Cupido flammas suspensis reficit puer pharetris, quo ferunt se Heliconides puellae; cui numquam minus est amoena frondis, cui semper redolent amoma uerni, cui fons perspicuis tener fluentis muscoso riguus salit meatu, quo dulcis auium canor resultans * * * quidquid per Tyrias refertur urbis, hoc uno famulans loco subaptat.
_381. A Rose with a hundred Petals_