Part 10

Cross-armed, adj. [cros-armd] El que tiene los brazos cruzados. Nakahalukipkip.

Cross-bar, n. [crós-bar] Travesaño. Anamán.

Cross-bow, n. [crósbo] Ballesta. Panà.

Cross-examination, n. [cros-eksaminécioen] Repregunta á un testigo. Pagtatanong sa saksí.

Cross-examine, n. [cros-eksámin] Repregunta á un testigo. Tanungin ang saksí.

Cross-eyed, n. [crós-aid] Bizco, bisojo. Dulíng, sulimpat.

Cross-grained, adj. [crósgrend] Perverso, intratable. Balakyot, swail.

Crossing, n. [crósing] Cruzamiento de dos vias. Pagkakakurus ng dalawang daan.

Crossly, adv. [crósli] Contrariamente. Patiwalî, pasalungat, may kasungitan.

Crossness, n. [crósnes] Enfado, enojo. Gálit, bigat ng loob, kasungitan.

Crosspurpose, n. [cróspoerpoes] Disposicion contraria. Pasiyang tiwalî.

Cross question, v. [crós-cuestioen] Repreguntar á un testigo. Tanungin ang isang saksí.

Crossroad, n. [crósrod] Cruzamiento de dos caminos. Pagkakakurus ng dalawang daan.

Cross-timber, n. [crós-timber] Travesaño. Anamán, barakilan.

Crossway, n. [cróswe] Camino de travesía. Daang bagtasan, daang pasihará.

Crotch, n. [crotch] Gancho, corchete. Gancho, pangkawing.

Crotchet, v. [cróchet] Corchar. Gumanchillo.

Crouch, v. [cráutch] Agacharse. Yumukô; yumukod.

Croup, n. [crup] Obispillo ó rabadilla de ave; el trasero de una persona. Ang butong likod ng ibon; ang likuran ninoman.

Crow, n. [cro] Cuervo. Uwak.

Crow, v. [cro] Cantar el gallo. Tumilaok.

Crowbar, n. [cróbar] Barreta. Bareta.

Crowd, n. [cráud] Tropel, gentío, turba, muchedumbre. Bunton ng tao, kakapalán ng tao, karamihan, siksikan ng tao.

Crowd, v. [cráud] Amontonar, atestar; apiñarse. Mábunton, magkarami; magkasiksikan ang tao.

Crown, n. [cráun] Corona; premio. Putong, korona; gantingpalà.

Crown, v. [cráun] Coronar; recompensar. Magputong ng korona, magbigay ng gantingpalà.

Crucial, adj. [criúcial] En forma de la cruz, crucial. Anyong kurús, tila kurús.

Crucible, n. [criúsibl] Crisol. Pangpatunaw.

Crucifix, n. [criúcifics] Crucifijo. Larawan ng Pg. Jesu-Kristo na nakapakò ng padipa sa kurús.

Crucifixion, n. [criusifíccioen] Crucifixion. Pagpapakò ng padipa sa kurús.

Crucify, v. [criúsifay] Crucificar. Magpakò ng padipá sa kurús.

Crude, adj. [criúd] Crudo. Hilaw, bubót.

Crudely, adv. [criúdli] Crudamente. May kahilawán; may kabubután.

Crudeness, n. [criúdnes] Crudeza. Kahilawan, kabubután.

Crudity, n. [criúditi] Crudeza. Kahilawan, kabubután.

Cruel, adj. [criú-el] Cruel, inhumano. Mabagsik, malupit, tampalasan, balakyot.

Cruelly, adj. [criú-eli] Cruelmente, inhumanamente. May kabagsikan, kalupitlupit, may pagkatampalasan.

Cruelty, n. [criúelti] Crueldad. Kabagsikan, kalupitan, katampalasanan, kabalakyutan.

Cruet, n. [criúet] Vinagrera. Lalagyan ng sukà.

Cruise, n. [criúz] Jicara ó taza pequeña; corso. Munting tasa; panghuhuli ng mga tulisang dagat.

Cruise, v. [criúz] Piratear. Manulisan sa dagat.

Cruiser, n. [criúzer] Crucero. Sasakyang-dagat na pangdigmà.

Crum, n. [cram] Miga. Mumo, butil, munting putol.

Crumb, n. [cram] Miga. Mumo, butil, munting putol.

Crumble, v. [crambl] Desmigajar, desmenuzar. Pagputolputulin ng mumuntî, gutayin, humimay, lumagas.

Crummy, adj. [crámi] Blando, tierno. Malambot.

Crumple, v. [crampl] Arrugar. Mangulubot.

Crunch, v. [cranch] Mascar haciendo ruido. Ngumasab.

Cruor, n. [criúor] Cruor, sangre coagulada. Dugong namuô.

Crupper, n. [crápoer] Grupa. Batikola.

Crusade, n. [criésed] Cruzada. Ang malaking pakikidigma ng hukbong kristyano noong araw laban sa mga moro.

Cruset, n. [criúset] Crisol de orifice ó platero. Ang ipinangtutunaw ng mga platero.

Crush, n. [croesh] Colision, choque. Bunggô, banggâ, umpog.

Crush, v. [croesh] Apretar, oprimir. Higpitan; uminis, pumighatì; diinan, pisain.

Crust, n. [croest] Costra; corteza. Upak, balat.

Crusty, adj. [crásti] Costroso. Maupak, mabalat.

Crutch, n. [cretch] Muleta. Tungkod.

Cry, n. [cray] Alarido, grito; llanto. Sigaw, hiyaw, iyak, tangis.

Cry, v. [cray] Gritar, vocear; llorar. Sumigaw, humiyaw; umiyak, tumangis.

Crypt, n. [cript] Bóveda subterranea. Bóbeda sa ilalim ng lupà.

Crystal, n. [cristal] Cristal. Kristal, bubog.

Crystalline, adj. [crístalain] Cristalino. Parang kristal, parang bubog.

Crystallize, v. [crístalaiz] Cristalizar. Gawíng parang kristal ó bubog; liwanagan.

Cub, n. [koeb] Cachorro de la osa. Batang oso.

Cub, v. [koeb] Parir [la osa]. Manganak ang oso.

Cube, n. [kiub] Cubo. Kubo, tangkalag.

Cubic, adj. [kiúbik] Cúbico. Nauukol sa kubo.

Cubit, n. [kiúbit] Codo. Isang siko.

Cucumber, n. [kiúcoemboer] Pepino. Pepino.

Cud, n. [koed] Panza; primer estómago de los rumiantes. Sikmurà ng mga hayop na umuungal.

Cuddle, v. [kadl] Agacharse. Yumukod, yumukô.

Cudgel, n. [kádchel] Garrote ó palo. Panghampas, pamalò; pangbugbog.

Cudgel, v. [kádchel] Apalear. Humampas, pamalò, bumugbog.

Cue, n. [kiu] Cola. Buntot.

Cuff, n. [koef] Puñado, manotada ó bofeton; vuelta de manga de vestido. Suntok; manggás.

Cuff, v. [koef] Dar de puñadas. Sumuntok, manuntok.

Culinary, adj. [kiúlineri] Culinario, lo perteneciente á la cocina. Nauukol sa kusinà.

Cull, v. [koel] Escoger, elegir. Pumilì, humirang.

Cully, n. [kéli] Bobo. Ungás.

Culm, n. [koelm] Carbon de piedra en polvo. Uling na bató na durog.

Culminate, v. [kélminet] Culminar. Mápataas sa kataastaasan.

Culpability, n. [koelpabíliti] Culpabilidad. Sala, kasalanan.

Culpable, adj. [kélpabl] Culpable, criminal. Salarín, makasalanan.

Culprit, n. [kélprit] Reo culpado, criminal. Ang may sala ó kasalanan.

Cultivate, v. [kéltivet] Cultivar, labrar. Luminang, bumukid, bumungkal ng lupà.

Cultivation, n. [keltivécion] Cultivacion; cultivo. Paglinang, pagbukid, pagbungkal ng lupà.

Cultivator, n. [kéltivetor] Cultivador. Manglilinang, mangbubukid, mangbubungkal ng lupà.

Culture, n. [kúlchur] Cultura. Pagpapainam ng lupà; pagpapatalino sa tao.

Cumber, v. [kámber] Embarazar, estorbar; impedir, incomodar. Humadlang, humalang, pumigil.

Cumbersome, adj. [kámbersam] Engorroso, embarazoso, pesado, fastidioso, molesto. Nakakaabala, nakayayamot, nakaiinip.

Cumbrance, n. [kámbrans] Carga, peso, obstáculo, molestia. Pasan, hadlang, abala, ligalig, bagabag.

Cumulate, v. [kiúmiulet] Acumular, amontonar. Magbunton, magsalansan, mag-ipon.

Cumulative, adj. [kiúmiuletiv] Cumulativo. Náibubunton, náisasalansan, naiipon.

Cunning, adj. [káning] Experto; astuto, sutil. Bihasá, matalinò; tuso, switik.

Cunning, n. [káning] Habilidad, destreza; astucia, sutileza. Kakayahan, kaliksihan, katalinuan; katusuhan; kaswitikan.

Cup, n. [cap] Copa, taza. Kopa, tasa.

Cupbearer, n. [kápbirer] Copero. Tagapagdalá ng kopa ó tasa.

Cupboard, n. [kábord] Armario ó alacena. Páminggalan.

Cupidity, n. [kiupíditi] Concupiscencia. Hángaring mahalay ng katawan.

Cur, n. [kær] Perro de mala ralea; villano. Asong walang kabuluhan; hamak.

Curable, adj. [kiúrabl] Curable. Magagamot, mapagagalíng.

Curate, n. [kiúret] Cura, párroco. Kura, parè.

Curative, adj. [kiúretiv] Curativo. Nakagagamót, nakagagalíng.

Curator, n. [kiurétor] Curador; guardian. Manggagamot; katiwalà ng yama't pag-aarì ng iba.

Curb, n. [kærb] Freno, restriccion. Pamigil, pangpigil.

Curb, v. [kærb] Refrenar, contener. Pumigil; pigilin.

Curd, n. [kærd] Cuajada, requeson. Gatas na pinapamuô.

Curd, v. [kærd] Cuajar, coagular. Pamuuin, palaputing maigi.

Curdle, v. [kárdl] Cuajarse, coagularse; cuajar, coagular. Mamuô, lumapot; pamuuin, palaputing maigi.

Cure, n. [kiur] Cura, remedio, medicamento. Gamot, kagamutan, lunas.

Cure, v. [kiur] Curar, sanar. Gumamot, magpagaling.

Curfew, n. [kárfiu] Guardafuego, tapador de chimenea. Panakip sa apoy; takip ng chimenea.

Curiosity, n. [kiuriósiti] Curiosidad. Ang kinátatangahan; kulukutí.

Curious, adj. [kiúrios] Curioso. Masinop, mainam.

Curl, n. [kærl] Rizo de pelo. Kulot ng buhok.

Curl, v. [kærl] Rizar ó encrespar el pelo. Kulutín ang buhok.

Curling-iron, n. [kærling-áirn] Escrespador. Pangulót, pangkulot.

Curling-tongs, n. [kærling-tongz] Encrespador. Pangulot, pangkulot.

Curly, adj. [kérli] Rizado. Kulót.

Curmudgeon, n. [kár-mádchen] Hombre tacaño, mezquino. Maramot, makimot.

Currency, n. [kárrensi] Circulacion, valor corriente de alguna cosa. Salaping karaniwan, halagang tanyag.

Current, adj. [kárrent] Corriente, comun; general, pasable. Karániwan, lakad.... ng....

Current, n. [kárrent] Corriente. Agos.

Curry, v. [kár-ri] Zurrar, almohazar. Linisin ang kabayo.

Curry-comb, n. [kárri-com] Almohaza. Panglinis ng kabayo.

Curse, n. [kars] Maldicion; imprecacion.. Sumpâ; tungayaw, lait.

Curse, v. [kars] Maldecir; imprecar, blasfemar. Sumumpâ, manumpâ; tumungayaw, lumait.

Cursed, adj. [kársed] Maldito, aborrecible, malvado. Sinumpâ, hamak, kapootpoot.

Cursory, adj. [kársori] Precipitado, inconsiderado. Mádalîan, biglâ, pabayà.

Curt, adj. [kært] Sucinto. Maiklî.

Curtail, v. [kartél] Cortar, abreviar. Paikliin, iklian.

Curtain, n. [kárten] Cortina; telon en los teatros. Tabing, kortina; telon sa palabas dulaan.

Curtain, v. [kárten] Proveer con cortinas. Magtabing; lagyan ng tabing.

Curtsy, n. [kértsi] Saludo á una mujer. Batì ó yukod sa isang babae.

Curvated, adj. [kárvated] Corvo, encorvado. Baluktot, balikucô.

Curvation, n. [karvécion] Encorvadura. Pagkabaluktot, pagkabalikukô.

Curvature, n. [kérvechiur] Curvatura. Kabaluktutan.

Curve, adj. [karv] Corvo, torcido. Baluktot, balikukô.

Curve, n. [karv] Corva. Alak-alakán.

Curve, v. [karv] Encorvar. Bumaluktot.

Curvity, n. [kárviti] Curvatura. Kabaluktutan.

Cushion, n. [cúshon] Cojin, almohada. Úpuan ó sandalan na unan.

Cuspidal, adj. [késpidal] Puntiagudo. Matulis ang dulo.

Custard, n. [kástard] Natillas. Lechelan.

Custodian, n. [kustódian] Custodio. Bantay, tanod.

Custody, n. [kústodi] Custodia, cuidado. Pagbabantay, pag-iingat.

Custom, n. [kástam] Costumbre, uso; derechos de aduana. Ugalì, kaugalian, asal, kaasalan; singil ng aduana.

Custom, v. [kástam] Pagar los derechos de aduana. Magbayad ng singíl ng aduana.

Customary, adj. [kástameri] Usual, acostumbrado, ordinario. Kaugalian, karaniwan.

Customer, n. [kástamer] Parroquiano. Sukì.

Custom-house, n. [kástamjaus] Aduana. Adwana.

Cut, n. [kat] Corte, tajada. Putol, hiwà, gilit.

Cut, v. [kat] Cortar, hender, partir. Pumutol, humiwà, gumilit.

Cutaneous, adj. [kiuténies] Cutáneo. Nauukol sa kutis.

Cuticle, n. [kiúticl] Cutícula, epidérmis. Balok.

Cutlass, n. [kátlas] Espada ancha, alfanje. Isang urì ng tabak.

Cutler, n. [kátler] Cuchillero. Ang nagbibilí ng mga kasangkapang panghiwà, panggupit, ibp.

Cutlery, n. [kátleri] Cuchillería. Mga kasangkapang panghiwà.

Cutlet, n. [kátlet] Chuleta. Limpak na karné.

Cutter, n. [káter] Cortador. Tagahiwà.

Cutthroat, n. [kát-zrot] Asesino. Mámamatay-tao.

Cutting, n. [kátting] Cortadura. Paghiwà, pagputol, paggilit.

Cycle, n. [sáicl] Periodo de tiempo. Sanggayong panahon.

Cyclone, n. [sáiclon] Tempestad. Bagyó, búhawi.

Cylinder, n. [sílinder] Cilindro. Bilog.

Cylindric, adj. [silíndric] Cilíndrico. Mabilog.

Cylindrical, adj. [silíndrical] Cilíndrico. Mabilog.

Cymbal, n. [símbal] Címbalo. Símbalo.

Cynic, n. [sínic] Cínico. Taong masungit.

Cynical, adj. [sínical] Cínico. Masungit.

Cyon, n. [sáion] Verdugo. Berdugo.

Czar, n. [zar] Zar. Harì sa Rusya.

Czarina, n. [zarína] Zarina. Reyna sa Rusya.

Czarowitz, n. [zarówits] Hijo Primogenito del Zar. Panganay ng harì sa Rusya.

D

Dab, n. [dab] Pedazo pequeño de alguna cosa; salpicadura; golpe blando. Munting putol; pilansik; hampas na marahan, tapík.

Dab, v. [dab] Rociar. Diligín, wisikan.

Dabble, v. [dábl] Rociar. Diligín, wisikan; magwilig, pamilansikin.

Daddy, n. [dádi] Papá. Tatay, itay.

Dagger, n. [dáguer] Daga, puñal. Talibóng, almas na maiklí at magkabila'y patalím, panaksak.

Daily, adj. [deíli] Diario, cotidiano. Pang-araw-araw.

Daily, adv. [deíli] Diariamente, cada dia. Araw-araw.

Dainty, adj. [dénti] Delicado, elegante. Mainam; masarap.

Dainty, n. [dénti] Bocado exquisito. Bagay na mainam, bagay na masarap.

Dairy, n. [déri] Lechería, quesera. Tindahan ng gatas at keso; gáwaan ng keso.

Dairy-maid, n. [dérimed] Lechera, mantequera. Maggagatás, magkekesó.

Daisy, n. [dési] Margarita (nombre de flor y de persona). Pangalan ng bulaklak at ng babae.

Dale, n. [del] Cañada, valla. Parang.

Dalliance, n. [dálians] Diversion; juguete; dilacion. Líbangan, laruan; pagtatagal, paglulwat.

Dally, v. [dáli] Juguetear, divertirse, burlarse; dilatar, suspender, hacer pasar el tiempo con gusto. Maglarô, maglibáng, magbirô; maglwat, magtagal, magpagayon-gayon.

Dam, n. [dam] La madre en los animales; presa ó represa de agua. Inahín, iná; salopilan; harangan ng tubig.

Dam, v. [dam] Represar; cerrar, tapar. Harangin ang agos ng tubig.

Damage, n. [dámedch] Daño, detrimento. Sirà, kasiraan.

Damage, v. [dámedch] Dañar. Sumirà.

Damageable, adj. [dámedchabl] Susceptible de daño. Sisirâin.

Damask, n. [dámasc] Damasco, tela de lino. Damasco, kayong lino.

Dame, n. [dem] Dama, señora. Babaing mahal, babaing ginoo.

Damn, v. [dam] Condenar, despreciar. Tungayawin, alipustain, laitin.

Damp, adj. [damp] Húmedo. Halomigmig, basâ.

Damp, n. [damp] Humedad. Halomigmig, basâ.

Dampen, v. [dámpen] Humedecer. Paghalomigmigin.

Damper, n. [dámper] Apagador. Pangharang sa asó.

Dampness, n. [dámpnes] Humedad. Halomigmig.

Damsel, n. [dámzel] Damisela, señorita. Binibini.

Dance, n. [dans] Danza, baile. Sayaw, sáyawan.

Dance, v. [dans] Bailar. Sumayaw, magsayaw.

Dancer, n. [dánser] Danzarín, bailarín. Mánanayaw.

Dandle, v. [dándl] Mecer; alagar, acariciar. Iugoy; palayawin, libangin.

Dandruff, n. [dándraf] Caspa. Balakubak.

Dandy, n. [dándi] Petimetre, currutaco. Mapagmakinís, palasunod sa moda.

Danger, n. [déndcher] Peligro, riesgo. Panganíb, kapanganiban.

Dangerous, adj. [déndcheras] Peligroso. Mapanganib.

Dangle, v. [dángl] Soltar, colgar; hacer la corte con adulacion á alguno. Iladlad, isabit, ibitin; manuyò.

Dank, adj. [danc] Húmedo. Halomigmig.

Dapper, n. [dáper]

## Activo, vivaz, despierto.

Buháy ang loob, maliksí, bibo.

Dare, v. [dær] Osar, atrever, arriesgarse. Mangahas; pangahasan.

Daring, adj. [déring] Osado, atrevido, arriesgado. Pangahas.

Daring, n. [déring] Osadía. Kapangahasan.

Dark, adj. [darc] Obscuro, opaco. Malabò, madilim.

Dark, n. [darc] Obscuridad. Labò, dilím.

Darken, v. [dárkn] Obscurecer, obscurecerse. Dumilim, magdilim; lumabò, manglabò.

Darkness, n. [dárknes] Obscuridad, tinieblas. Kadiliman, kalabuan.

Darksome, adj. [dárksam] Obscuro, opaco. Kulimlim; malabò.

Darling, adj. & n. [dárling] Predilecto, favorito. Sinta, irog, giliw.

Darn, v. [darn] Zurcir. Magsursí, magtagpî.

Darnel, n. [dárnel] Zizaña. Damong pangsirà ng palay, damong hinihimamát.

Dart, n. [dart] Dardo. Palasô, panà, suligì.

Dart, v. [dart] Lanzar, arrojar, tirar. Magpahilagpos ng panà, ibp.

Dash, n. [dash] Colision, golpe, choque. Bunggô, banggâ, umpog.

Dash, v. [dash] Arrojar, estallar, chocar. Dumaluhong, sumagasà, bumanggâ.

Dastard, n. [dástard] Cobarde, tímido. Dwag, matatakutín.

Date, n. [dæt] Data, fecha. Kaarawan, pecha.

Date, n. [dæt] Dátil. Rátiles.

Date, v. [dæt] Datar, fechar. Magtakdâ ng kaarawan, ilagdâ ang pecha.

Daub, v. [dob] Untar con alguna cosa pegajosa; adornar con ostentacion, manchar. Palagkitin; palamutihan; dumhan, dungisan.

Daughter, n. [dóter] Hija. Anák na babae.

Daunt, v. [dont] Intimidar, espantar. Tumakot, manggulat.

Dauntles, adj. [dóntles] Intrépido, arrojado. Mapusok.

Dawdle, v. [dódl] Gastar tiempo. Sumayang ng panahon.

Dawn, n. [don] Alba, albor. Bukang-liwayway.

Dawn, v. [don] Amanecer. Mag-umaga, mag-bukang liwayway.

Day, n. [dey] Dia. Araw, kaarawan.

Day-before-yesterday, adv. [dey-bifór-yésterdey] Anteayer, antes de ayer. Kamakalawa, noong makalawa.

Day-book, n. [dé-buk] Diario. Aklat na tálaan ng kita't gugol sa araw-araw.

Day-break, n. [débric] Alba. Madaling-araw.

Day-laborer, n. [dé-léborer] Jornalero. Mang-aaráw.

Day-light, n. [délait] Luz del dia. Liwanag ng araw.

Day-spring, n. [déspring] Alba. Madaling araw.

Day-time, n. [détaim] Tiempo del dia. Boong araw mulá sa pagbubukang liwayway hanggang pagtatakip-silim.

Daywork, n. [déwerk] Jornal. Aráw, pinag-arawán.

Daze, v. [dæz] Cansar; confundir, ofuscar. Mamagod, tumulig, sumilaw.

Dazzle, v. [dázl] Deslumbrar, ofuscar. Sumilaw.

Deacon, n. [dikn] Diácono. Diákono.

Deaconess, n. [díkones] Diaconisa. Diakonisa.

Dead, adj. [ded] Muerto. Patáy.

Dead, n. [ded] El difunto, el hombre muerto. Ang namatay, ang nanaw.

Deaden, v. [dédn] Amortiguar, amortecer. Patayin.

Deadly, adj. [dédli] Mortal, terrible. Nakamamatay, nakapangingilabot.

Deaf, adj. [def] Sordo. Bingí.

Deafen, v. [défn] Ensordecer. Bingihin.

Deaf-mute, n. [défmiut] Sordomudo. Taong bingi't pipi.

Deafness, n. [défnnes] Sordera. Kabingihan, pagkabingí.

Deal, n. [dil] Parte. Bahagi, hatì.

Deal, v. [dil] Distribuir, repartir; traficar. Magbahagi, maghatì; mangalakal.

Dealer, n. [díler] Comerciante, mercader. Mángangalakal.

Dealing, n. [díling] Conducta, trato; tráfico, comercio. Asal, pangungugalì; pangangalakal, paghahanap-buhay.

Dean, n. [din] Dean. Dean, kura sa katedral.

Dear, adj. [diær] Querido, caro, amado; caro, costoso. Minamahal, ginigiliw, iniibig, iniirog; mahal.

Dearth, n. [derz] Carestía. Kasalatán, kawalán.

Death, n. [dez] Muerte. Kamatayan, pagkamatay.

Death-bed, n. [dézbed] Cama del moribundo. Hígaang pinaghingaluan.

Death-bell, n. [dézbel] Toque de agonia. Agunyás.

Death-blow, n. [dézblo] Golpe mortal. Suntok ó bugbog na sapat makamatay.

Deathless, adj. [dézles] Inmortal. Walang kamatayan.

Death-penalty, n. [déz-pénalti] Pena de muerte. Parusang kamatayan.

Death-warrant, n. [dez-wórant] Sentencia de muerte. Hatol na kamatayan.

Debar, v. [díbar] Excluir. Ihiwalay, ibukod.

Debase, v. [dibés] Humillar, envilecer. Pangayupapáin, hamakin.

Debasement, n. [dibésment] Abatimiento, envilecimiento. Pangangayupapá, pagkahamak.

Debate, n. [dibét] Debate, contienda; disputa. Pagtatalo, pagmamatwiranan.

Debate, v. [dibét] Discutir, disputar. Makipagtalo, makipaglaban, makipagmatwiranan.

Debauch, n. [dibóch] Exceso, desorden, vida disoluta. Pag-aalibughâ, pagaasal na walang tuos.

Debauch, v. [dibóch] Corromper, viciar, pervertir. Magpahamak, humikayat sa kasamaan.

Debauchery, n. [dibócheri] Desareglo, desorden, borrachería, libertinaje. Pag-aalibughâ, pamumuhay ng walang tuos, paglalangô.

Debilitate, v. [dibílitet] Debilitar. Manghinà, huminà.

Debility, n. [dibíliti] Debilidad. Panghihinà.

Debit, n. [débit] Debe. Utang.

Debit, v. [débit] Adeudar. Pautangin.

Debonair, adj. [debonér] Urbano, complaciente. Magalang, mapitagan, mapagbigay-loob.

Debt, n. [det] Deuda, débito. Utang.

Debtor, n. [détor] Deudor. May-utang, nagkakautang.

Debut, n. [début] Debut. Unang pagkalitaw ng anoman; ang unang paghayag ng bagong artista.

Decade, n. [dikéd] Década. Sangpung taón.

Decadence, n. [dikédens] Decadencia. Panglulupaypay ng anoman.

Decadency, n. [dikédensi] Decadencia. Panglulupaypay ng anoman.

Decalogue, n. [décalog] Decálogo. Ang sangpung utos.

Decamp, v. [dicámp] Decampar; mudar un ejercito su campamento; escapar, poner pies en polvoreda. Lisanin ang kampamento; ilapat ang kampamento; tumakas; kumarimot.

Decampment, n. [dicámpment] Levantamiento de un campamento. Paglilipat ng kampamento.

Decant, v. [dicánt] Decantar, trasegar. Magbuhos, ibuhos, magsalin, isalin.

Decanter, n. [dicánter] Botella de cristal. Sisidlan na kristal.

Decapitate, v. [dicápitet] Decapitar, degollar. Pumugot (ng ulo).

Decapitation, n. [dicapitécion] Decapitacion, degüello. Pagpugot.

Decay, n. [diké] Decaimiento, declinacion. Pagkasirà, pagkabulok, pagsamâ.

Decay, v. [diké] Decaer, declinar, empeorar. Masirà, mabulok, sumamâ.

Decease, n. [disís] Muerte, fallecimiento. Pagkamatay, pagpanaw.

Decease, v. [disís] Morir, fallecer. Mamatay, manaw.

Deceit, n. [disít] Engaño, fraude; artificio, treta. Dayà, hibò; laláng.

Deceitful, adj. [disítful] Engañoso, fraudulento. Magdarayà, manghihibò.

Deceive, v. [disív] Engañar, defraudar. Magdayà, manghibò.

December, n. [disémboer] Diciembre. Disyembre.

Decency, n. [dísensi] Decencia, modestia. Kilos-mahal, maayos, timtiman, pitagan.

Decennary, n. [diséneri] Diezmo. Tagal na sangpung taón.

Decennial, adj. [disénial] Decenal. Nauukol sa tagal na sangpung taón.

Decent, adj. [dísent] Decente. Mapagkilos mahal, mapitagan, mahinahon.

Deception, n. [disépcioen] Decepcion, engaño. Dayà, hibò.

Deceptive, adj. [diséptiv] Falaz, engañoso. Nakakadayà, nakakahibò.

Decide, v. [disáid] Decidir, determinar, resolver. Magpasya.

Decimal, adj. [désimal] Decimal. Ikapuû.

Decipher, v. [disáifoer] Descifrar. Tumuring; turingan; maghayag ng kahulugan.

Decision, n. [disísioen] Decision, resolucion. Pasya.

Decisive, adj. [disáisiv] Decisivo. Mapasisiyahan.

Deck, n. [dec] Bordo, cubierta. Lapag ng sasakyan, ang pag-itan ng lapag at takip ng sasakyan.

Deck, v. [dec] Ataviar, cubrir. Takpan.

Declaim, v. [diclém] Declamar, perorar. Manalitâ, manalaysay.

Declamation, n. [diclamécioen] Declamacion. Pananalitâ, pananalaysay.

Declaration, n. [declarécioen] Declaracion. Pahayag.

Declare, v. [diclér] Declarar. Magpahayag.

Declension, n. [dicléncioen] Declinacion, diminucion. Pagbabawas.

Decline, n. [dicláin] Declinacion, decadencia. Hilig, kiling, hapay; pag-untî, paghupâ, pagkabawas.

Decline, v. [dicláin] Declinar; rehusar; evitar. Humapay, kumiling, humilig; tumanggí; umiwas.

Declination, n. [declinécioen] Declinacion, decadencia. Hilig, kiling, hapay; pag-untî, paghupâ pagkabawas.

Declivity, n. [diclíviti] Declive. Dalisdis, patalabis, lupang matarík.

Decoct, v. [dicóct] Cocer, digerir. Lutuin, labugin.

Decoction, n. [dicóccioen] Cocción ó hervor. Pagkalutò, pagkalabog.

Decoloration, n. [doekolorécion] Descoloramiento. Pangungupas ng kulay.

Decompose, v. [dicompóz] Descomponer. Bumulok, sumirà.

Decomposition, n. [dicompozícien] Descomposicion. Pagkabulok, pagkasirà.

Decorate, v. [décoret] Decorar, adornar. Maggayak, magpalamutì.

Decoration, n. [decorécien] Decoracion. Gayak, palamutì.

Decorative, adj. [decorétiv] Decorativo. Panggayak, pangpalamutì.

Decorator, n. [decorétor] Decorador, adornista. Tagapaggayak, tagapagpalamutì.

Decorous, adj. [décoroes] Decente, decoroso. Mapitagan, mahinhin.

Decorum, n. [dicóroem] Decoro, decencia. Pitagan, hinhin.

Decoy, n. [dicói] Cazadero con señuelo. Pangangatî ng ibon.

Decoy, v. [dicói] Atraer algun pájaro á la jaula con señuelo ó añagaza. Mangatî ng ibon.

Decrease, n. [dicrís] Decremento, diminucion. Bawas, kulang.

Decrease, v. [dicrís] Decrecer, disminuir, menguar. Magbawas, magkulang.

Decree, n. [dicrí] Decreto, edicto. Pasya, utos.

Decree, v. [dicrí] Decretar, ordenar. Mag-utos, magpasya.

Decrepit, adj. [dicrépit] Decrépito, consumido por la vejez. Mahinà sa katandaan, úlian.

Decrepitude, n. [dicrépitiud] Decrepitud, ancianidad; chochez. Kahinaan sa katandaan; pag-uulian.

Decrial, n. [dicráial] Gritería; insulto. Takap; tungayaw, lait.

Decrier, n. [dicráier] Difamador. Mapanirang puri.

Decry, v. [dicrái] Desacreditar, censurar públicamente, disfamar. Manirang puri, mangutyâ, manghalay.

Dedicate, v. [dédiket] Dedicar, consagrar. Magtalagá, mag-alay.

Dedication, n. [dedikécion] Dedicacion, consagracion. Pagtatalagá, pag-aalay.

Dedicator, n. [dédikætor] Dedicante. Ang nag-aalay.

Dedicatory, adj. [dédiketori] Lo que toca á la dedicatoria. Nauukol sa alay ó itinalagá.

Deduce, v. [didiús] Deducir, derivar. Humangò; hanguin; humulô; umawas.

Deduct, v. [didact] Deducir, sustraer. Mag-alis, magkulang, magbawas.

Deduction, n. [didáccien] Deduccion. Bawas.

Deed, n. [did] Accion, hecho; instrumento auténtico que hace fe. Gawâ; título ó katibayan.

Deem, v. [dim] Juzgar, pensar, estimar. Humatol, mag-isip, magwarì, kumurò.

Deep, adj. [dip] Hondo, profundo. Malalim.

Deep, n. [dip] Piélago. Laot.

Deepen, v. [dípn] Profundizar. Tumarok; tarukín; palalimin.

Deeply, adv. [dípli] Profundamente. May kalaliman.

Deepness, n. [dípnes] Profundidad. Lalim, kalaliman.

Deer, n. [dir] Ciervo ó venado. Usá.

Deface, v. [difés] Borrar, destruir; desfigurar, afear. Kaskasin, sirain; dungisan, papangitin.

Defalcate, v. [difálket] Desfalcar. Sumirà ng salapì ng iba.

Defamation, n. [difamécion] Difamacion, calumnia. Paninirang puri.

Defamatory, adj. [difamétori] Infamatorio, calumnioso. Nakasisirang puri.

Defame, v. [difém] Disfamar, calumniar. Manirang puri, umupasala.

Defamer, n. [difámer] Infamador, calumniador. Máninirang puri, mapag-upasala.

Default, n. [difólt] Omision, descuido; culpa, delito; defecto, falta. Pagkukulang, pagwawalang bahalà; sala, kamalian.

Default, v. [difólt] Faltar. Magkulang, magkasala.

Defaulter, n. [difólter] Contumaz, el que no cumple con su deber. Ang hindî tumupad sa katungkulan.

Defeat, n. [difít] Derrota, vencimiento. Pagkatalo, pagkálupig, págsukò, pagkásupil, pagkadaig.

Defeat, v. [difít] Derrotar, vencer. Lumupig, sumupil magpasukò, dumaig.

Defect, n. [diféct] Defecto, falta. Kakulangan, pintas.

Defection, n. [diféccien] Defeccion; separacion, abandono. Pagkukulang; pagtiwalag, pagpapabayâ.

Defective, adj. [diféctiv] Defectivo, imperfecto. May kulang, hindî ganap, may kapintasan.

Defence, n. [diféns] Defensa. Sanggalang, salág; pagsasanggalang, pananalag, pagtatanggol.

Defenceless, adj. [difénsles] Indefenso, incapaz de resistir. Walang kayang makapagsanggalang ó makapagtanggol ng sarili.

Defend, v. [difénd] Defender. Magsanggalang, magtanggol.

Defendant, n. [deféndant] Defensor; reo demandado. Tagapagsanggalang, tagapagtanggol; ang násasakdal.

Defensive, adj. [difénsiv] Defensivo. Ukol sa pagsasanggalang ó pagtatanggol.

Defer, v. [difér] Diferir, dilatar, retardar, atrasar. Antalahin, binbinin, ipagpaliban.

Deference, n. [déferens] Deferencia, respeto, consideracion, condescendencia. Pagsang-ayon, galang, pitagan, pagpayag, pagbibigay-loob.

Defiance, n. [difáians] Desafío. Hamon.

Deficience, n. [defíciens] Defecto, imperfeccion. Kakulangan.

Deficiency, n. [defíciensi] Defecto, imperfeccion. Kakulangan.

Deficient, adj. [difícient] Deficiente. Kulang, kapós.

Deficit, n. [défisit] Défisit. Kakulangan, kulang.

Defile, n. [difáil] Desfiladero. Landas.

Defile, v. [difáil] Manchar, ensuciar; corromper. Dumungis, magparumi, sumirà, bumulok.

Defilement, n. [difáilment] Corrupcion. Pagkasirà, pagkabulok.

Define, v. [difáin] Definir, describir; determinar. Ipahayag ang kahulugan, salaysayin, liwanagin; pasiyahan.

Definite, adj. [définit] Definido, exacto. Salaysay ng kahulugan; tuos.

Definition, n. [definicien] Definicion. Ang pagsasalaysay ng kahulugan.

Deflect, v. [defléct] Desviarse, apartarse. Lumihís, humiwalay.

Deflection, n. [defléccien] Desvío, rodeo. Pagkalihis, pagkalisyà.

Deflexure, n. [diflécsiur] Torcimiento. Pagkálisyâ.

Deflour, v. [difláur] Desvirgar. Manirà ng dalaga.

Defoliation, n. [difoliécien] Caida de las hojas. Pagkalaglag ng mga dahon.

Deform, v. [difórm] Desformar, desfigurar. Magpapangit, sumirà ng anyô.

Deformity, n. [difórmiti] Deformidad. Pagkásirà ng anyô.

Defraud, v. [difród] Defraudar. Mangdayà, manekas, manubà.

Defray, v. [difré] Costear. Paggugulan, abuluyan.

Deft, n. [deft] Despierto, despejado, diestro. Buháy-ang-loob, matalinò, maliksí.

Defunct, adj. [difánt] Difunto, muerto. Patay, namatay, nanaw, nasirà.

Defy, v. [difái] Desafiar. Humamon, lumaban.

Degeneracy, n. [didchéneresi] Degeneracion, bajeza. Pagkahamak, pagkábabâ.

Degenerate, adj. [didchéneret] Degenerado. Hamak, walang kabuluhan.

Degenerate, v. [didchéneret] Degenerar. Maging hamak, mápababà.

Degeneration, n. [didchénerecion] Degeneracion, bajeza. Pagkahamak, pagkábabâ.

Degradation, n. [degradécion] Degradacion, degeneracion. Pagkábabâ, pagkahamak.

Degrade, v. [digréd] Degradar; deshonrar, envilecer. Mápababâ; manirang puri, humamak.

Degree, n. [digrí] Grado; rango; condicion, calidad de una cosa. Grado; urì; klase.

Deification, n. [deifikécion] Apoteosis, deificacion. Pagdyos, pag-aring Dyos.

Deify, v. [déifay] Deificar, divinizar. Ariing Dyos, Dyosin.

Deign, v. [déin] Dignarse. Marapatin.

Deism, n. [déizm] Deismo. Ang aral ó pananampalataya ng nananalig na may Dyos.

Deist, n. [déist] Deista. Ang nananampalatayang may Dyos.

Deity, n. [déiti] Deidad, divinidad. Pagkadyos, kadyosan.

Deject, v. [didchéct] Abatir, afligir; desalentar, desanimar. Magpangayupapà, dumalamhatì; magpahinà ng loob.

Dejected, adj. [didchécted] Abatido, desalentado. Nangangayupapà, nagdadalamhatì, sirâ ang loob.

Dejection, n. [didchéccien] Tristeza, afliccion. Panglaw, lungkot, dalamhatì, hapis.

Delay, n. [dilé] Dilacion, tardanza. Pagkaantala, pagkabinbin, pagkapaliban, paglulwat.

Delay, v. [dilé] Diferir, retardar. Antalahin, papaglwatin, ipagpaliban.

Delectable, adj. [diléctabl] Deleitable, delicioso. Kaayaaya, kalugod-lugod, kawiliwili.

Delectation, n. [dilectécien] Deleite, placer. Sayá, lugod, kasayahan.

Delegate, n. [déleguet] Delegado, diputado. Kinatawan, kahalili, katiwalà.

Delegate, v. [déleguet] Delegar, diputar. Katawanin, pagkatiwalaan.

Delegation, n. [deleguécion] Delegacion. Pagkakinatawan.

Deleterious, adj. [deletírioes] Deletereo, mortal, destructivo, venenoso. Nakakapahamak, nakamamatay, nakalalasing.

Delf, n. [delf] Loza vidriada. Losa.

Deliberate, adj. [delíbæret] Cauto, avisado. Maingat, mabait.

Deliberate, v. [delíbæret] Deliberar, considerar. Magwarì, maghunos dilí, humulò.

Deliberately, adv. [dilíbæretli] Deliberadamente. Maingat, mabait.

Deliberation, n. [dilibærécien] Deliberacion, circunspeccion. Pagwawarì, hunos dilì, ingat.

Delicacy, n. [délikesi] Delicadeza. Selang, pagkamaselang.

Delicate, adj. [déliket] Delicado. Maselang.

Delicious, n. [dilícioes] Delicioso, agradable, exquisito. Mainam, kalugod-lugod, masarap.

Deliciousness, n. [dilícioesnes] Delicia, gusto. Inam, lugod, sarap.

Delight, n. [diláit] Delicia, deleite, placer. Saya, lugod, ligayà, twâ, kagalakan.

Delight, v. [diláit] Deleitarse, contentarse. Matwâ, magalak, masiyahan ng loob, malugod.

Delightful, adj. [diláitful] Delicioso, deleitoso. Kalugodlugod, kaayaaya.

Delineate, v. [delíneet] Delinear, diseñar. Gumuhit, magbigay-anyô.

Delineation, n. [dilíneecien] Delineacion. Pagguhit, pagbibigay-anyô.

Delinquency, n. [dilíncuensi] Delito, culpa. Sala, pagkalabag sa utos.

Delinquent, n. [dilíncuent] Delincuente, criminal. May-sala.

Delirious, adj. [dilírioes] Delirante, desvariado. Hibáng.

Delirium, n. [dilíroem] Delirio. Pagkahibang.

Deliver, v. [dilívær] Dar; rendir; libertar; relatar. Magbigay; magpalayà, magsalaysay.

Deliverance, n. [dilíværans] Entrega, libramiento; narracion, parto. Pagbibigay; pananalaysay; panganganak.

Delivery, n. [dilíværi] Entrega, libramiento; parto. Pagbibigay; panganganak.

Dell, n. [del] Hondonada, valle hondo. Malalim na libís.

Delta, n. [délta] Delta. Wawà.

Delude, v. [diliúd] Engañar, entrampar. Magdayà, manghibò.

Deluge, n. [déliudch] Inundacion, diluvio. Bahâ, apaw ng tubig.

Deluge, v. [déliudch] Diluviar. Umapaw ang tubig.

Delusion, n. [deliúcien] Engaño, ilusion. Dayà, hibò; pagkahibang.

Delusive, adj. [diliúsiv] Engañoso, falaz. Magdarayà.

Delve, n. [delv] Foso, hoyo. Hukay.

Delve, v. [delv] Cavar; sondear. Humukay; tumarok.

Demagogue, n. [démagog] Demagogo. Ang namamatnugot ng palisyâ sa sariling kampon.

Demand, n. [dimánd] Demanda, peticion. Hingî, luhog; sakdal.

Demand, v. [dimánd] Demandar, reclamar. Humingî, lumuhog; magsakdal.

Demarcate, v. [dimarkét] Amojonar. Maglagay ng patoto ó hangganan.

Demarcation, n. [dimarkécion] Demarcacion, limite. Patoto, hangganan.

Demean, v. [dimín] Portarse, conducirse. Mag-ugalì, mag-asal, magpaka....

Demeanour, n. [diminoer] Porte. Ugalì, asal, kilos, galaw.

Demented, adj. [diménted] Demente, loco. Ulol, sirâ ang bait.

Demerit, n. [dimérit] Demérito, desmerecimiento. Pintás, pulà.

Demerit, v. [dimérit] Desmerecer. Mawalán ng karapatan, mápintasan, mápulaan.

Demise, n. [dimáiz] Muerte, fallecimiento. Kamatayan.

Demise, v. [dimáiz] Legar. Magpamana.

Demission, n. [dimícion] Degradacion, decadencia. Panghihinà.

Democracy, n. [dimócrasi] Democracia. Pámahalaang bayan.

Democrat, n. [démocrat] Demócrata. Ang mahilig sa pámahalaang bayan.

Democratic, adj. [democrátic] Democrático. Náuukol sa pámahalaang bayan.

Demolish, v. [dimólish] Demoler, deshacer. Wasakín, sirain, gibain.

Demolition, n. [demolícien] Demolicion. Pagwasak, pagsirà, paggibâ.

Demon, n. [dímon] Demonio. Demonyo.

Demoniac, adj. [dimóniac] Demoniaco, endemoniado. Inaalihan ng demonyo, binábabahán ng demonyo.

Demoniacal, adj. [dimóniacal] Demoniaco, endemoniado. Inaalihan ng demonyo, binábabahán ng demonyo.

Demonstrable, adj. [dimónstrabl] Demostrable. Náipakikilala, náipaliliwanag.

Demonstrate, v. [dimónstret] Demostrar. Magpakilala, magpakita, magpaliwanag.

Demonstration, n. [demonstrécion] Demostracion. Pagpapakilala, pagpapakita, paliwanag.

Demonstrative, adj. [dimónstretiv] Demostrativo. Nagpapakilala, nagpapakita, nagpapaliwanag.

Demoralization, n. [dimoralizécion] Desmoralizacion. Kahalayan.