Part 9

Conservator, n. [conservetor] Conservador; protector. Tagapagpanatili, tagapamalagì; tagakandilì.

Conserve, n. [cónserv] Conserva. Tinggal, imbak.

Conserve, v. [cónserv] Conservar, cuidar. Ingatan, pag-ingatan.

Consider, v. [consíder] Considerar, pensar, meditar, examinar. Akalain, dilidiliin, bulayin, isipin, gunitain, wariin.

Considerable, adj. [consíderabl] Considerable. Mapakukundanganan.

Considerate, adj. [consíderet] Considerado, prudente, atento, discreto. Mapagwarì, mabait, mahinahon, mahinhin.

Consideration, n. [considerécion] Consideracion; reflexion; importancia, valor, mérito. Pakundangan; warì, gunitâ, dilidilì; halaga, kabuluhan, saysay.

Consign, v. [consáin] Consignar ó entregar á otro alguna cosa; ceder. Ipagkaloob, ibigay.

Consignee, n. [consainí] Agente. Kátiwalà sa isang pagkabuhay ó pangangalakal.

Consignment, n. [consáinment] Consignacion. Padalá.

Consist, v. [consíst] Consistir. Ipagka..., ika..., ipagkagayon.

Consistence, n. [consístens] Consistencia, conformidad, estabilidad. Kalagayan, katibayan, kapanatilihán, pagkakaayon.

Consistency, n. [consístensi] Consistencia, conformidad, estabilidad. Kalagayan, katibayan, kapanatilihan, pagkakaayon.

Consistent, adj. [consístent] Consistente, firme, sólido. Matibay, matatag, masinsin.

Consistorial, adj. [consistórial] Consistorial. Nauukol sa kapulungan ng mga pinunò ng isang relihyon.

Consistory, n. [consístori] Consistorio. Hukuman ó kapulungan ng mga pinunò ng isang relihyon.

Consolable, adj. [consólabl] Consolable. Mangyayaring maalíw.

Consolation, n. [consolécien] Consolacion, alivio. Alíw, kaaliwan.

Consolatory, adj. [consóletori] Consolatorio. Nakaaalíw.

Console, v. [consól] Consolar, confortar. Umalíw.

Consoler, n. [consóler] Consolador. Tagaaliw, mang-aaliw.

Consolidate, v. [consólidet] Consolidar, consolidarse. Isama, isapì ilakip; magsama, magsapì, maglakip.

Consolidation, n. [consolidécion] Consolidacion, conjuncion. Pagkakaisa, pagkakasama, pagkakasapì, pagkakalakip.

Consonance, n. [cónsonans] Consonancia, rima, armonia. Pagkakatugmâ, pagkakabagay ng tinig.

Consonant, n. [cónsonant] Consonante. Katinig, katingig, katugmâ.

Consort, n. [cónsort] Consorte; esposo, esposa. Kasama; asawa.

Consort, v. [consórt] Asociarse; casar. Magsama; mag-asawa.

Conspicuous, adj. [conspíkiues] Conspicuo, eminente, ilustre, famoso, distinguido. Magiting, bunyî, litáw, tangì, bantog.

Conspiracy, n. [conspíresi] Conspiracion. Pagbabangon ng isang panghihimagsik.

Conspirator, n. [conspíretor] Conspirador. Ang nagbabangon ng panghihimagsik.

Conspire, v. [conspáir] Conspirar, conjurarse. Magbangon ng panghihimagsik.

Conspirer, n. [conspáirer] Conspirador. Ang nagbabangon ng panghihimagsik.

Constable, n. [cónstabl] Constable. Konstabularyo.

Constancy, n. [cónstansi] Constancia, perseverancia. Tiyaga, katiyagaan.

Constant, adj. [cónstant] Constante, perseverante. Matiyagâ.

Constellation, n. [constelécion] Constelacion. Kapisanan ng mga talà't bituin.

Consternation, n. [consternécien] Consternacion, atolondramiento, terror. Gulo, pagkatulig, takot, gulat.

Constipate, v. [cónstipet] Constiparse. Sipunin.

Constipation, n. [constipécion] Constipacion. Sipon.

Constituency, n. [constituénsi] Junta electoral. Kapisanan ng nagsisiboto.

Constitution, n. [constitiúcion] Constitucion. Pagkatatag.

Constitutional, adj. [constitiúcional] Constitucional. Ayon sa pagkatatag.

Constrain, v. [constrén] Constreñir, restringir, impedir. Pumigil, pigilin, umampat, ampatin.

Constraint, n. [constrént] Constreñimiento. Pagpigil, pag-ampat.

Constrict, v. [constríct] Constreñir, apretar, estrechar, encoger. Pigilin, higpitan, paurungin.

Constriction, n. [constriccion] Constriccion, encogimiento. Paghigpit, pag-urong.

Construct, v. [constráct] Construir, edificar. Gumawâ, gumawâ ng gusalì.

Construction, n. [constráccion] Construccion. Paggawâ, paggawâ ó pagkágawâ ng gusalì.

Construe, v. [cónstriu] Construir; interpretar, explicar. Magtatag; magpaliwanag, magpaaninaw.

Consul, n. [cónsoel] Consul. Konsul.

Consular, adj. [cónsiuloer] Consular. Ukol sa gáwain ng konsul.

Consulate, n. [cónsiulet] Consulado. Káwanihan ng konsul.

Consult, v. [consált] Consultar. Sumanggunì, magtanong.

Consultation, n. [consaltécion] Consulta. Sanggunì.

Consume, v. [consiúm] Consumir, acabar, gastar; consumirse, deshacerse, acabarse. Umubos, gumugol, tumapos; maubos, maparam, matapos.

Consumer, n. [consiúmer] Consumidor, parroquiano. Tagaubos, tagabilí, sukì.

Consummate, v. [cónsiumet] Consumar, terminar. Tapusin, ubusin.

Consummation, n. [consiumécion] Consumacion. Katapusan.

Consumption, n. [consémcion] Consuncion, disipacion; tisis. Pagkaubos, pagkawalâ; sakit na pagkatuyô, ítika.

Consumptive, adj. [consémtiv] Consuntivo; tísico. Nauubos, nawáwalâ; nátutuyô, iniitika, natitisis.

Contact, n. [cóntact] Contacto. Hipò, sagì, salíng.

Contagion, n. [contédchen] Contagio. Hawa, pagkahawa.

Contagious, adj. [contédches] Contagioso. Nakakahawa.

Contain, v. [contén] Contener, caber. Magkaroon, magtaglay, maglamán, maglulan, magkasya.

Contaminate, v. [contáminet] Contaminar, manchar, corromper. Mahawa, masirà; mabulok; madungisan.

Contamination, n. [contaminécion] Contaminacion. Pagkahawa.

Contemn, v. [contém] Despreciar, menospreciar. Hamakin, murahin.

Contemplate, v. [contémplet] Contemplar, meditar. Magdilìdilì, magbulay, magwarì, gumunitâ, magnilay.

Contemplation, n. [contemplécion] Contemplacion; estudio, consideracion. Pagmamalas, pagwawarì, pagninilay, gunitâ.

Contemplative, adj. [contémpletiv] Contemplativo. Mapagmalas, mapagwarì, mapaggunitâ, mapagnilay.

Contemporaneous, adj. [contemporénies] Contemporáneo, coetáneo. Kapanahon, kasabay.

Contemporary, adj. [contémporeri] Contemporáneo, coetáneo. Kapanahon, kasabay.

Contempt, n. [contémpt] Desprecio, menosprecio. Paghamak, pag-alipustâ, pagmura, pintas, lait.

Contemptible, adj. [contémtibl] Despreciable, desestimado, vil. Hamak, ilipustâ, kalait-lait.

Contemptuous, adj. [contémchiues] Desdeñoso, insolente, despreciador. Mapaghamak, mapagalipustâ, mapaglait, palapintas, bastós, magaspang.

Contend, v. [conténd] Contender, disputar, altercar. Lumaban, makipagaway, makipagtalo.

Contendent, n. [conténdent] Contendiente, antagonista. Kalaban, kaaway, katalo.

Content, adj. [cóntent] Contento. Masayá, galak, twâ, nasisiyahangloob, galak, lugod.

Content, n. [contént] Contentamiento, satisfaccion. Kasiyahan ng loob, sayá, galak, twâ, kaluguran, lugod.

Content, v. [contént] Contentar, satisfacer. Masiyahán, malugod, matwâ, magalák, masayahán.

Contention, n. [conténcion] Contencion, altercacion, debate, competencia. Pagtatalo, pagpupunyagian, pagpapaínaman.

Contentious, adj. [conténcies] Contencioso, litigioso. Palataló, mapagbasag-ulo, palaaway, mapag-usap.

Contentment, n. [conténtment] Contentamiento, satisfaccion. Kasiyahan ng loob, lugod, kasayahan.

Contest, n. [contést] Contienda, disputa, debate, altercacion. Pagtatalo, pungyagian, koponán, labanan.

Contest, v. [contést] Contender, disputar, competir. Lumaban, makipagtalo, makipagpungyagî.

Contestant, adj. [contéstant] Contendiente. Nakikipagtalo, nakikipagpungyagî, kalaban.

Contestation, n. [contestecion] Contestacion. Sagot, kasagutan.

Context, n. [cóntecst] Contexto, contenido. Ang nilalamán.

Contiguity, n. [contiguiúti] Contigüedad. Lapit, kalapitan.

Contiguous, adj. [contíguies] Contigüo. Kalapít, katabí.

Continence, n. [cóntinens] Continencia, templanza. Pagpipigil, hinahon.

Continency, n. [cóntinensi] Continencia, templanza. Pagpipigil, hinahon.

Continent, adj. [cóntinent] Continente. Mapagpigil, mahinahon.

Continent, n. [cóntinent] Continente. Kontinente, ó malawak na lupà.

Continental, adj. [continéntal] Continental. Nauukol sa kontinente.

Contingence, n. [contíndchens] Contingencia. Pagkakátaon, hindî akalain.

Contingency, n. [contíndchensi] Contingencia. Pagkákataon, hindî akalain.

Contingent, adj. [contíndchent] Contingente, casual. Nagkátaon, hindî sinasadyâ.

Continual, adj. [contíniual] Continuo. Patuloy.

Continuance, n. [contíniuans] Continuacion, permanencia, duracion. Tuloy, tagál, láon.

Continuation, n. [continiuécion] Continuacion, duracion. Pagtutuloy, pagtatagal.

Continue, v. [contíniu] Continuar. Magpatuloy, ipagpatuloy.

Continuous, adj. [contíniues] Continuo. Patuloy, sunód-sunod.

Contort, v. [contórt] Torcer. Baluktutin, pilipitin.

Contortion, n. [contórcion] Contorsion. Pagbabaluktot, pagpipilipit.

Contour, n. [contúr] Contorno. Buong palibot, buong paligid.

Contraband, adj. [cóntraband] Prohibido, ilegal. Bawal, labag sa kautusan.

Contraband, n. [cóntraband] Contrabando. Laban sa utos ng pámáhalaan.

Contrabandist, n. [cóntrabandist] Contrabandista. Ang nangangalakal ng mga bagay na ipinagbabawal ng pámahalaan.

Contract, n. [contráct] Contrato. Káyarian, kásunduan, sálitaan.

Contract, v. [contráct] Contratar. Makipagkáyarî, makipagkásundô.

Contraction, n. [contráccion] Contraccion, abreviatura. Pag-iisá ng dalawang sálitâ.

Contractor, n. [contráctor] Contratante, contratista. Ang tumatanggap ng kontrato; ang pumapakyaw ng anomang gáwain.

Contradict, v. [contradíct] Contradecir, oponerse. Kataluhin; sumalangsang, sumumáng.

Contradiction, n. [contradíccion] Contradiccion, contrariedad. Kataló, kalaban, sumáng.

Contradictory, adj. [contradíctori] Contradictorio. Kataló, kalaban.

Contrariwise, adv. [cóntreriuais] Al contrario. Pasalungat, pabaligtad.

Contrary, n. [cóntreri] Contrario, opuesto. Salungat, laban, salangsang, labag.

Contrast, n. [cóntrast] Contraste, oposicion. Pagkakaiba, pagkasalangsang.

Contrast, v. [cóntrast] Contrastar, oponer. Sumalangsang.

Contravene, v. [contravín] Contravenir, oponerse, obrar en contra. Lumabag, sumalangsang, sumway.

Contravention, n. [contravéncion] Contravencion. Paglabag, pagsalangsang, pagsway.

Contribute, v. [contríbiut] Contribuir, ayudar, cooperar. Umabuloy, umambag; tumulong.

Contribution, n. [contribiúcion] Contribucion; cooperacion. Abuloy, ambag.

Contributor, n. [contríbiutor] Contribuyente. Umaabuloy, umaambag.

Contrite, adj. [cóntrait] Contrito, arrepentido, penitente. Nagsisisi.

Contrition, n. [contrícion] Contricion. Pagsisisi.

Contrivance, n. [contráivans] Idea, designio, concepto; invencion, artificio. Isipan, paraan, hakà; kathâ.

Contrive, v. [contráiv] Idear, imaginar; inventar. Pumaraan, umisip, humakà, humathâ.

Control, n. [contról] Sujecion, freno. Panugpô, pangpigil.

Control, v. [contról] Reprimir, restringir. Sumugpô, sugpuin; pigilin.

Controversial, adj. [contróvercial] Lo que pertenece á las controversias. Nauukol sa pagtatalo.

Controversy, n. [contróversi] Controversia, disputa. Pagtatalo.

Controvert, v. [contróvert] Controvertir, disputar. Makipagtalo.

Contumacious, adj. [contiuméciæs] Contumaz, terco. Matigas ang ulo, mapurol ang ulo.

Contumacy, n. [cóntiumesi] Contumacia, terquedad. Katigasan ng ulo, kapurulan ng ulo.

Contumelious, adj. [contiumílious] Contumelioso, sarcástico, injurioso, difamatorio. Mapaghamak, mapaglait, mapanirang puri.

Contumely, n. [cóntiumeli] Contumelia, ultraje, injuria, menosprecio. Pahamak, lait, paninirang puri.

Contuse, v. [contiúz] Contundir, magullar, golpear. Bumugbog, lumamog.

Contusion, n. [contiúcion] Contusion. Bugbog.

Conundrum, n. [conémdroem] Acertijo, adivinanza. Bugtong.

Convalescence, n. [convalésens] Convalecencia. Pagpapalakás pagkatapos na magkasakít.

Convalescent, adj. [convalésent] Convaleciente. Nagpapalakas [na galing sa sakít].

Convalescent, n. [convalésent] Convaleciente. Taong bagong kagagalíng sa sakít.

Convene, v. [convín] Convocar, congregar. Magpisan, magtipon.

Convenience, n. [convíniens] Conveniencia, comodidad, conformidad. Kaukulan, ginghawa, kabagayan.

Convenient, adj. [convínient] Conveniente, cómodo, propio. Ukol, bagay, akmâ, marapat.

Convent, n. [cónvent] Convento. Bahay-parì, kombento.

Convention, n. [convéncien] Convencion, asamblea, congreso. Katipunan, kapulungan, típanan.

Conventional, adj. [convéncioenal] Convencional. Pasubalì sa pangyayarihan, kung, pagka....

Conventual, adj. [convénchiual] Conventual. Nauukol sa bahay-parè nauukol sa kombento.

Converge, v. [convérdch] Converger, dirigirse á un mismo punto. Magtagpô sa isang dulo ang dalawang guhit.

Convergence, n. [convérdchent] Convergencia. Pagtatagpô sa isang dulo ng dalawang guhit.

Conversant, adj. [cónvoersant] Versado en, experimentado, familiar. Nakatatalós, nakababatid, sanáy, bihasá, maalam.

Conversation, n. [convoersécioen] Conversacion. Sálitaan, úsapan.

Converse, v. [cónvoers] Conversar, platicar. Makipag-usap, makipagsalitaan.

Converse, n. [cónvoers] Conversacion, plática. Sálitaan, úsapan.

Conversion, n. [convercien] Conversión. Pagkaakít, pagbabagong-loob.

Convert, v. [convért] Convertir; convertirse. Maakit, magbagong-loob.

Convert, n. [convért] Converso. Naakít, nagbagong-loob.

Convertible, adj. [convértibl] Convertible, trasmutable. Mangyayaring akitín, nababago.

Convex, adj. [cónvecs] Convexo. Kukób, malukom, lukob, umbok ang gitnâ.

Convex, n. [cónvecs] Cuerpo circular. Kukób, lukob, lukom.

Convey, v. [convé] Trasportar, trasmitir. Maglipat, maghatid.

Conveyance, n. [convéant] Conduccion, trasporte. Paghahatid, paglilipat.

Convict, adj. [convíct] Convencido. Hikayát, akít.

Convict, n. [cónvict] Convicto. Ang kumikilala ng sarilíng sala, ang napakikilalang salarín.

Convict, v. [convíct] Convencer. Humikayat, umakít.

Conviction, n. [convíccion] Conviccion. Sariling paniniwalà.

Convince, v. [convíns] Convencer. Humikayat, umakít.

Convivial, adj. [convívial] Sociable, hospitalario. Mabuting makisama, mapagpatuloy.

Conviviality, n. [convivíaliti] Sociabilidad. Pakikisama.

Convocate, v. [cónvoket] Convocar, citar. Tumawag ng pulong.

Convocation, n. [convokécion] Convocacion. Pagpupulong.

Convoke, v. [convóc] Convocar, citar. Tumawag ng pulong.

Convolve, v. [convólv] Arrollar, revolver. Umikid; ikirin.

Convoy, n. [cónvoi] Convoy. Kumboy.

Convoy, v. [convói] Convoyar. Maghatid; ihatid.

Convulse, v. [convéls] Convelerse; irritarse. Pulikatin; mamanhid.

Convulsion, n. [convélcion] Convulsion; espasmo. Pulikat; pamanhid.

Convulsive, adj. [convélsiv] Convulsivo. Náuukol sa pulikat.

Cony, n. [cóni] Conejo. Koneho.

Coo, v. [cu] Arrullar, enamorar. Sumiyap; sumuyò, makiusap ng pag-ibig.

Cook, n. [cuc] Cocinero. Manglulutò, tagapangusinà, tagapaglutò, kosinero.

Cook, v. [cuc] Cocinar. Maglutò, mangusinà.

Cookery, n. [cúkeri] Arte de cocinar. Karunungan sa paglulutò.

Cool, adj. [cul] Frio, fresco. Malamig.

Cool, v. [cul] Enfriar, refrescar, entibiar, atemperar. Magpalamig; palamigin.

Cooler, n. [cúler] Enfriadera. Sisidlang pálamigan.

Coolness, n. [cúlnes] Frialdad, tibieza. Lamig, kalamigan.

Coom, n. [cum] Hollin de horno; el unto negro que despiden los ejes de las ruedas de los carros y coches. Kulilì ng hurnó; ang nanglalapot na maitim na lumalabas sa mga ehe ng mga gulong ng karro at karwahe.

Coop, n. [cup] Caponera, gallinero; redil para ganado lanar. Kulungan, tangkal.

Coop, v. [cup] Enjaular, encarcelar. Isilid sa kulungan.

Cooper, n. [cúper] Tonelero. Tagagawâ ng bariles.

Cooper, v. [cúper] Hacer ó fabricar barriles. Gumawâ ng bariles.

Cooperate, v. [coóperet] Cooperar. Tumulong; tulungan.

Cooperation, n. [cooperecion] Cooperacion. Tulong.

Cooperator, n. [coóperetor] Cooperador. Ang tumutulong.

Coordinate, adj. [coórdinet] Coordinado. Kaayos.

Coordination, n. [coordinécien] Coordinación. Pagsasaayos.

Copartner, n. [copártner] Compañero; socio. Kasama; kasamá.

Cope, n. [cop] Capa pluvial. Sutana, damit na mahabà.

Cope, v: [cop] Cubrir, competir, contender, disputar. Magtakip; makipaglaban, makipagtalo.

Copier, n. [cópier] Copiante, copista. Tagasalin, mánanalin.

Coping, n. [cóping] Cumbre de edificio. Taluktok ng gusalì.

Copious, adj. [cópioes] Copioso, abundante. Marami, saganà.

Copiously, adv. [cópioesli] Copiosamente, en abundancia. Na pagkarami, na pagkasaganà.

Copiousness, n. [cópioesnes] Abundancia, copia. Dami, karamihan, saganà, kasaganaan.

Copper, n. [cópper] Cobre. Tansong pulá.

Coppersmith, n. [cópersmiz] Calderero. Manggagawà sa tansong pulá.

Copper-work, n. [cóper-werk] Fábrica de cobre. Gáwaan ng tansong pulá.

Copulate, v. [cópiulet] Unir, juntar. Iugnay, isugpong.

Copulative, adj. [cópiuletiv] Copulativo, conjuntivo. Pang-ugnay, panugpong.

Copy, n. [cópi] Copia, ejemplar de algun libro. Salin.

Copy, v. [cópi] Copiar, trasladar algun escrito. Magsalin, humwad, pumaris; isalin.

Copy-book, n. [cópibuk] Cuaderno; copiador de cartas. Kwaderno; salinán ng sulat.

Copyright, n. [cópirait] La propiedad de una obra literaria. Pagka may arì ng isang kathâ ó akdâ.

Coquet, v. [cokét] Cocar, cortejar. Gumirì, magpaibig, lumandî.

Coquetry, n. [cokétri] Coquetería. Kalandian, kagaslawan.

Coquette, n. [cokét] Coqueta. Landî, magaslaw.

Coquettish, n. [cokétish] Coqueta. Landî, magaslaw.

Coral, n. [córal] Coral. Koral, bulaklak na bató.

Cord, n. [cord] Cuerda, cordel. Lubid, panalì.

Cord, v. [cord] Encordelar. Talian ng lubid.

Cordage, n. [córdedch] Cordaje. Mga lubid at pisì.

Cordial, adj. [córdial] Cordial, sincero. Tapat, tapat na loob.

Cordiality, n. [cordiáliti] Cordialidad, sinceridad. Katapatang loob, pagkatapat na loob.

Core, n. [cor] Cuesco, fondo ó centro de alguna cosa. Ubod.

Cork, n. [cork] Corcho, tapon. Tapon, pasak.

Cork, v. [cork] Tapar botellas con corchos. Tapunán, pasakan ng tapon.

Corkscrew, n. [córcscriu] Tirabuzon. Tirabusón, pangbunot ng tapon.

Corn, n. [corn] Grano, mais, fruto y semilla de las mieses. Mais, butil na gugulayin.

Corn, v. [corn] Salar. Asnán.

Corn-cob, n. [corncób] Mazorca. Busal ng mais.

Corner, n. [córner] Ángulo, esquina, rincon. Sulok, kantó, pánulukan.

Cornered, adj. [córnerd] Angulado, esquinado. Nakasulok.

Cornet, n. [córnet] Corneta. Korneta, patunog na tansô, tambuling tansô.

Cornice, n. [córnis] Cornisa. Gilid ng pinid, gilid.

Corona, n. [coróna] Corona. Korona, putong.

Coronation, n. [coronécien] Coronacion. Pagpuputong ng korona.

Coroner, n. [córoner] Coronel ó oficial que hace la inspeccion jurídica de los cadáveres. Tagalitis ng hukuman sa bangkay.

Coronet, n. [córonet] La corona particular que corresponde á los títulos segun su clase. Ang namumukod na korona na naghahayag ng urì ng kataasan.

Corporal, adj. [córporal] Corporal, corpóreo. Nahihinggil sa katawan.

Corporal, n. [córporal] Cabo. Kabo ng kawal.

Corporate, adj. [córporet] Formado en cuerpo ó en comunidad. Kasama, kalakip.

Corporation, n. [corporécion] Corporacion. Samahán.

Corporeal, adj. [corpórial] Corpóreo. May katawan.

Corps, n. [corps] Cuerpo de ejército, regimiento. Hukbó.

Corpse, n. [corps] Cadaver. Bangkay.

Corpulence, n. [córpiulens] Corpulencia. Kayabungan, yabong.

Corpulency, n. [córpiulensi] Corpulencia. Kayabungan, yabong.

Corpulent, adj. [córpiulent] Corpulento. Mayabong.

Corpus-Christi day, n. Dia de Corpus. Kaarawan ng Korpus.

Correct, adj. [corréct] Correcto. Tuós, tamà, matwid.

Correct, v. [corréct] Corregir; reprender; castigar. Isaayos; sawayin; parusahan.

Correction, n. [corrécien] Correccion, castigo. Paghuhusay, pag-aayos; parusa.

Correctness, n. [corréctnes] Exactitud. Katuusan.

Correlative, adj. [corréletiv] Correlativo. Kaakmâ, kaadhikâ.

Correspond, v. [correspónd] Corresponder. Gumanting-loob; umayon.

Correspondence, n. [correspóndens] Correspondencia. Pakikipagsulatan.

Correspondent, adj. [correspóndent] Correspondiente, conveniente. Ukol, marapat, ayon.

Correspondent, n. [correspóndent] Correspondiente. Tagasulat, katiwalà sa pakikipagsulatan; kasulatán.

Corridor, n. [córridor] Corredor. Salas.

Corrigible, adj. [córridchibl] Corregible. Máisasaayos, mapabubuti.

Corroborate, v. [corróboret] Corroborar. Magpatibay, umayon.

Corroboration, n. [corroborécion] Corroboracion. Pagpapatibay, pagsang-ayon.

Corrode, v. [corród] Corroer. Sumirà; kalawangin.

Corrosion, n [corrócioen] Corrosion. Kasiràan; kalawang.

Corrosive, adj. [corrósiv] Corrosivo. Siraín, kálawangin.

Corrugate, adj. [córriuguet] Encogido, arrugado. Kulubot.

Corrugate, v. [córriuguet] Arrugar. Kumulubot.

Corrupt, adj. [corrápt] Corrumpido, depravado. Sirâ, hamak, masamâ, bulok.

Corrupt, v. [corrápt] Corromper, infectar, pudrir. Masirà, mabulók, mápahamak.

Corruptible, adj. [corráptibl] Corruptible. Siraín, bubúlukin.

Corruption, n. [corrápcioen] Corrupcion, vicio, pudredumbre. Pagkasirà, pagkabulok, pagkapahamak.

Corruptive, adj. [corráptiv] Corruptivo. Nakasisirà, nakabubulok, nakapagpapahamak.

Corsair, n. [corsar] Corsario, pirata. Tulisang dagat.

Corselet, n. [córslet] Coselete. Kasakbatan ng kawal na pananggalan ng katawan.

Corset, n. [córset] Corsé, corpiño. Kursé.

Coruscate, v. [corásket] Relucir, resplandecer. Kuminang, kumintab.

Coruscation, n. [coráskecion] Resplandor. Kinang, kintab.

Cosmetic, adj. & n. [cozmétic] Cosmético. Anomang kathâ na pangpakinis ng balat.

Cosmopolitan, n. [cozmopólitan] Cosmopolita. Tao na ang kinikilalang bayan niya'y ang sangdaigdig.

Cost, n. [cost] Coste, precio. Halagá.

Cost, v. [cost] Costar. Magkahalagá.

Costal, adj. [cóstal] Lo perteneciente á las costillas. Nauukol sa tadyang.

Costly, adj. [cóstli] Costoso, suntuoso, caro. Magugol, mahalaga, mahal.

Costume, n. [cóstium] Traje, la usanza y estilo de diferentes paises. Pananamit.

Cot, n. [cot] Cabaña, choza. Dampâ, bahay na munti kubo.

Cotemporary, adj. [cotémporeri] Contemporaneo. Kapanahon, kasabay.

Coterie, n. [coterí] Corrillo, coro, tertulia. Umpukan, satsatan.

Cotillion, n. [cotílien] Rigodon. Rigudon.

Cottage, n. [cótedch] Cabaña, choza. Dampâ, kubo, bahay na muntî.

Cotter, n. [cóter] Rústico, aldeano. Taong bukid, taong mababang urì.

Cotton, n. [cótn] Algodon; cotonía. Sinulid; bulak.

Cotton-mill, n. [cótn-mil] Hilandería de algodon. Sínuliran.

Cotton-tree, n. [cótn-tri] Algodonero. Punò ng bulak.

Couch, n. [cáutch] Lecho, canapé. Sandalan, hiligán.

Cough, n. [cof] Tos. Ubó.

Cough, v. [cof] Toser. Umubó.

Coulter, n. [cólter] Raja de arado. Sudsod.

Councellor, n. [cáuncelor] Concejal, individuo del concejo. Konsehal, kasanggunì.

Counsel, n. [cáunsel] Consejo, deliberacion. Payo, hatol, pasiya.

Counsel, v. [cáunsel] Aconsejar. Pumayo, humatol.

Counsellor, n. [cáunselor] Consejero, confidente. Tagapayo, kasanggunì.

Council, n. [cáuncil] Concilio ó consejo. Kapulungan.

Count, n. [cáunt] Cuenta. Bilang.

Count, v. [cáunt] Contar, numerar. Bumilang.

Countenance, n. [cáuntinans] Semblante, aspecto. Pagmumukhâ, anyô.

Countenance, v. [cáuntinans] Proteger, favorecer. Kalingain, lingapin.

Counter, adv. [cáunter] Contra, al contrario. Laban, bagkus, subalì.

Counter, n. [cáunter] Contador. Pangbilang.

Counteract, v. [caunteráct] Contrariar, impedir. Hadlangan, pinsalâin.

Counteraction, n. [cáunteraccion] Oposicion. Hadlang, tutol.

Counterbalance, n. [cáunterbalans] Contrapeso, equilibrio. Pánimbangan.

Counterfeit, adj. [cáunterfit] Falsificado, engañoso. Dayà, hwad.

Counterfeit, n. [cáunterfit] Falseador, impostor. Magdarayà, manghuhwad.

Counterfeit, v. [cáunterfit] Falsear, imitar. Magdayà manghwad.

Counterfeiter, n. [cáunterfiter] Falsario. Magdarayà, manghuhwad.

Counter-mand, v. [cáunter-mand] Contramandar. Magbago ng utos.

Counterpane, n. [cáunterpen] Colcha de cama, sobrecama. Panapin sa hígaan.

Counterpart, n. [cáunterpart] Parte correspondiente; duplicado, copia. Kaukulang bahagi; salin.

Counterpoise, n. [caunterpó-iz] Contrapeso, equilibrio. Pánimbangan.

Counterpoise, v. [caunterpóiz] Contrapesar, contrabalancear. Manimbang.

Countersign, n. [cáuntersain] Contraseña. Tandâ na pinakahudyat.

Countersign, v. [cáuntersain] Refrendar. Lagdaan ng patibay ang isang batibayan ng sangayon sa kautusan.

Countess, n. [cáuntes] Condesa. Kondesa.

Counting-house, n. [cáunting-jáus] Despacho. Bahay-túusan, banko.

Countless, adj. [cáuntles] Innumerable. Dî mabilang.

Countrified, adj. [káuntrifaid] Rústico, campesino. Ukol sa bukid ó parang.

Country, adj. [cáuntri] Rústico; campesino, agreste. Ukol sa bukíd ó parang.

Country, n. [cáuntri] Pais, region; aldea, campo; patria. Lupain, lupà; parang, bukid; inang-bayan.

Country-man, n. [cáuntriman] Paisano, compatriota; aldeano. Kalupain, kababayan; taga bukid, taga nayon.

County, n. [cáunti] Condado. Lalawigan.

Couple, n. [kopl] Par, lazo. Dalawa, paris, pareha.

Couple, v. [kopl] Unir, juntar; casar. Pagsamahin, pagpisanin; pag-asawahin.

Couplet, n. [kóplet] Copla. Isang urì ng tulâ.

Coupling, n. [kópling] Cópula. Panalì.

Courage, n. [kéredch] Corage, valor, bravura. Tapang, lakas ng loob, kabuoan ng loob.

Courageous, adj. [kerédches] Corajudo, animoso, valeroso. Matapang, malakas ang loob, buô ang loob.

Courier, n. [cúrier] Correo, mensagero. Tagapagdalá ng sulat, at pahatid kawad, utusán.

Course, n. [cors] Curso, carrera. Takbó.

Course, v. [cors] Cazar, perseguir; corretear. Manghuli ng hayop, humabol; tumakbo.

Courser, n. [coúrser] Corcel; corredor ó cazador de liebres. Kabayong matulin; manghuhuli ng liebre.

Court, n. [cort] Corte, tribunal de justicia. Húkuman.

Court, v. [cort] Cortejar, enamorar, adular. Lumigaw, mangligaw, sumuyò.

Courteous, adj. [kérties] Cortés, atento, civil, afable, urbano. Magalang, mapagpitagan, mapagbigay-loob.

Courtesy, n. [koúrtisi] Cortesía. Galang, pitagan, pagbibigay-loob.

Courtesy, v. [koúrtisi] Hacer una cortesía, hablar ó tratar con cortesía. Magbigay-galang, magbigay-pitagan, magbigayloob.

Court-house, n. [court-jáus] Foro, tribunal. Bahay-hukuman.

Court-martial, n. [court-márcial] Corte marcial, consejo militar. Hukumang militar; hukumang sundalo.

Court-plaster, n. [córt-plaster] Tafetan ingles. Patkó.

Courtship, n. [córtship] Cortejo, galantería. Panunuyò, pangliligaw.

Cousin, n. [káuzn] Primo ó prima. Pinsan.

Cove, n. [cov] Ensenada, caleta. Likô [sa dagat].

Covenant, n. [kóvenant] Pacto, contrato, estipulacion, tratado. Tipan, káyarian, kásunduan, sálitaan.

Covenant, v. [kóvenant] Pactar, estipular. Magtipan, magkáyarî, magkásundo.

Cover, n. [kóver] Cubierta, tapadera; abrigo, techado. Takip, tungtong, bubong karang, balot.

Cover, v. [kóver] Cubrir, tapar. Takpan, tungtungan, atipan.

Covering, n. [kóvering] Ropa ó vestido. Damit, suot, balabal.

Covert, n. [kóvert] Cubierto, refugio, asilo. Lingid, ampunan, kanlungan, dakong tagô.

Coverture, n. [kóverchiur] Abrigo, refugio. Kanlungan, tákbuhan.

Covet, v. [kóvet] Codiciar, apetecer, ambicionar. Mag-imbot, maghangad, manakím.

Covetous, adj. [kóvetoes] Codicioso, ambicioso. Sakím, mapag-imbot.

Covetousness, n. [kóvetoesnes] Codicia, avaricia; ambicion, mezquindad. Kasakiman, imbot, hangad na malabis.

Covey, n. [kóvi] Nidada, pollada. Inakáy.

Cow, n. [cau] Vaca. Baka.

Cow, v. [cau] Acobardar, amedrentar, intimidar. Tumakot, manakot.

Coward, n. [cóuard] Cobarde, pusilánime. Dwag, matatakutín, mahinà ang loob.

Cowardice, n. [cóuardis] Cobardía, timidez, pusilanimidad. Kadwagan, katakutan, kahinaan ng loob.

Cowardly, adj. [cóuardli] Cobarde, pusilánime, tímido. Dwag, matatakutín, mahinà ang loob.

Cower, v. [cáuer] Agacharse. Yumukod.

Cow-herd, n. [cáujerd] Vaquero. Tagapag-alagà ng baka.

Cowl, n. [cául] Capuz. Tukarol ng parè.

Coy, adj. [coi] Recatado, reservado, modesto. Walang kibó, mahihiyain.

Cozen, v. [kózn] Engañar, defraudar. Magdayà, mangdayà.

Cozenage, n. [kóznedch] Fraude, engaño. Dayà, hibò.

Crab, n. [crab] Cangrejo. Alimango, alimasag, talangkâ.

Crabbed, adj. [crábed] Impertinente, ceñudo, severo. Masungit, mabalasik, matigas ang loob.

Crack, n. [crac] Crujido, estallido, estampido; hendedura, quebraje, rotura. Putok, lagutok; lahang lamat, basag.

Crack, v. [crac] Hender, rajar, romper; reventar. Pumutok, magkalamat, mabasag.

Cracker, n. [cráker] Galleta. Galyetas.

Crackle, v. [crácl] Crujir. Humiging, lumagitik, lumagutok, umalatiit.

Cradle, n. [credl] Cuna. Duyan.

Cradle, v. [credl] Meter en cuna; meser la cuna. Ilagay sa duyan; ipagduyan.

Craft, n. [craft] Arte, artificio, astucia. Kathâ, laláng, katusuhan, kaswitikan.

Crafty, adj. [cráfti] Astuto, artificioso. Tuso, switik.

Crag, n. [crag] Despeñadero, risco. Batong mataas at matarík.

Cragged, adj. [crágued] Escabroso, áspero. Lumbaklumbak, hindî patag.

Craggy, adj. [crági] Escabroso, áspero. Lumbaklumbak, hindî patag.

Cram, v. [cram] Llenar, atracarse de comida. Magpakabundat.

Cramp, n. [cramp] Calambre. Pulikat; pamamanhid.

Cramp, v. [cramp] Dar ó causar calambre. Pulikatin; mamanhid.

Crane, n. [cren] Grulla. Tagak.

Cranium, n. [crénioem] Cráneo. Bao ng ulo, bungô.

Crank, n. [cranc] Manecilla. Puluhan.

Crannied, adj. [cránid] Hendido. Lahang, putók.

Cranny, n. [créni] Grieta, hendedura. Lahang, putok, bitak.

Crape, n. [crep] Crespón. Kayong manipis at maitim.

Crash, n. [crash] Estallido. Putok, lagitik.

Crash, v. [crash] Estallar, rechinar. Pumutok, lumagitik.

Crate, n. [cret] Cesto grande. Kaíng, lwelang.

Crater, n. [créter] Crater. Bungangà ng bulkán.

Cravat, n. [cravát] Corbata. Korbata.

Crave, v. [crév] Rogar, suplicar, implorar. Mamanhik, dumaing, sumamò.

Craven, n. [crévn] Gallo vencido. Tyopè, talunan.

Craving, adj. [créving] Pedigüeño. Palahingì, mapaghingì.

Craving, n. [créving] Deseo ardiente. Pita.

Craw, n. [cro] Buche, bolsa ó seno de las aves. Balunbalunan.

Crawfish, n. [crófish] Cangrejo. Alimasag, alimango.

Crawl, v. [crol] Arrastrar, hormiguear. Umusad, gumapang.

Crayfish, n. [créfish] Cangrejo de rio. Talangkâ.

Crayon, n. [créoen] Lapiz. Krayon.

Craze, v. [crez] Quebrantar, romper. Mabasag, masirà.

Craziness, n. [crézines] Debilidad, locura. Kahinaan, kaululan.

Crazy, adj. [crézi] Lelo, loco. Ulol, loko, baliw, sirâ ang ulo, sirâ ang isip.

Creak, v. [cric] Crujir. Lumagitik, umalatiit.

Cream, n. [crim] Crema. Kakang-gatâ.

Creamy, adj. [crími] Lleno de crema. Makakang-gatâ.

Crease, n. [cris] Pliegue, plegadura. Kulubot.

Crease, v. [cris] Plegar. Pangulubutin.

Create, v. [criét] Crear. Lumalang, lumikhâ.

Creation, n. [criécion] Creacion. Laláng, likhâ.

Creator, n. [criétor] Criador. May-lalang, may-likhâ, may-kapal.

Creature, n. [críchur] Criatura. Sanggol; nilaláng, nilikhâ, kinapal.

Credence, n. [crídens] Creencia, crédito. Paniwalà, tiwalà.

Credential, adj. [cridéncial] Credencial. Mapagkakatiwalaan.

Credible, adj. [crédibl] Creible, verosimil. Mapaniniwalaan.

Credit, n. [crédit] Crédito, reputacion. Pautang; tiwalà.

Credit, v. [crédit] Acreditar, confiar, dar fé. Magpautan, magkatiwalà, maniwalà.

Creditor, n. [créditor] Acreedor. Ang nagpapautang, ang pinagkakautangan.

Credulity, n. [cridiúliti] Credulidad. Paniniwalà.

Credulous, adj. [crédiules] Crédulo. Mapaniwalâin.

Creed, n. [crid] Credo. Paniniwalà, panamampalataya.

Creek, n. [crik] Arroyo. Batis, munting ilog.

Creep, v. [crip] Arrastrar, serpear. Umusad.

Creephole, n. [crífol] Huronera. Lunggâ.

Cremate, v. [crimét] Incinerar cadaveres. Sumunog ng bangkay.

Cremation, n. [crimécion] Cremacion. Pagsunog ng bangkay.

Crescent, n. [crésent] Creciente. Paglaki ng bwan.

Crest, n. [crest] Cresta. Palong.

Crested, adj. [crésted] Crestado. May palong.

Crestfallen, adj. [créstfoln] Acobardado, abatido de espíritu. Balî ang palong, nadudwag, sirâ ang loob.

Cretaceous, adj. [critécioes] Cretáceo. Maapog.

Crevice, n. [crévis] Raja, hendedura, abertura. Pwang, putok, bitak.

Crew, n. [críu] Cuadrilla, banda, tropa; tripulacion. Pulutong, kawan; ang mga taga bapor ó taga sasakyang tubig.

Crewel, n. [críuel] Ovillo de estambre. Torsilya.

Crib, n. [crib] Pesebre, choza. Pásabsaban, labangán; dampâ, kubo.

Crib, v. [crib] Enjaular. Kulungin.

Cribble, n. [críbl] Criba. Bithay.

Crick, n. [cric] Chirrido; calambre del cuello. Huni paninigas ng leeg.

Cricket, n. [críket] Grillo. Kuliglig.

Crier, n. [cráioer] Pregonero. Mánanawag.

Crime, n. [cráim] Crimen, delito. Sala, kasalanan.

Criminal, adj. & n. [críminal] Criminal, reo. Salarín, makasalanan.

Criminality, n. [crimináliti] Criminalidad. Kasalanan, kabalakyutan.

Criminate, v. [críminet] Acriminar. Magparatang, magbigaysala.

Crimination, n. [criminécioen] Criminacion. Paratang, pagbibigaysala.

Crimp, n. [crimp] Reclutador. Tagahanap ng taong kinakailangan sa hukbó maging sa lupà at maging sa dagat.

Crimp, n. [crimp] Rizar, encrespar. Mangulót, mangulubot.

Crimson, adj. & n. [crímsoen] Carmesí. Pulang matinkad.

Crimson, v. [crímzoen] Teñir de carmesí. Tinain ng pulang matingkad.

Cringe, n. [crindch] Bajeza. Pagpapakababà, sukò.

Cringe, v. [crindch] Adular con bajeza. Sumuyò, manuyò.

Crinkle, n. [críncl] Vueltas y revueltas, sinuosidades. Papihitpihit, palikawlikaw.

Crinkle, v. [críncl] Serpentear. Magpalikawlikaw.

Cripple, adj. & n. [crípl] Estropeado. Salâ gayâ ng kimaw, pilay, lumpó.

Crisis, n. [cráisis] Crisis. Masamang lagay ng lakad ng pangangalakal ó pananalapî.

Crisp, adj. [crisp] Crespo, rizado. Kulot.

Crisp, v. [crisp] Crespar, rizar. Kumulot; kulutín.

Crispness, n. [críspnes] Encrespadura. Pagkukulot.

Criterion, n. [craitérioen] Criterio. Sariling hakà.

Critic, n. [crític] Crítico. Mámumuna, taga puná.

Critical, adj. [crítical] Crítico. Pupúnahin.

Criticism, n. [crítisizm] Crítica. Puná.

Criticize, v. [crítisaiz] Criticar; censurar. Pumuná, pumulà, pumintas.

Croak, n. [croc] Graznido [de cuervos,] canto [de ranas]. Huni [ng uwak]; kokak [ng palakâ].

Croak, v. [croc] Graznar. Humuni, kumokak.

Crock, n. [croc] Vasija de barro. Sisidlang lupà.

Crockery, n. [crókoeri] Vasijas de barro. Mga sisidlang-lupà.

Crocodile, n. [crócodail] Cocodrilo. Bwaya.

Crocus, n. [crókoes] Azafran. Kasubhâ.

Croft, n. [croft] Aledaño de una tierra; huerta pequeña cercada. Pitak na lupà, munting bukid.

Crone, n. [cron] Anciana, vieja, una tia. Matandang babae, impó, ali.

Crony, n. [cróni] Compinche, camarada. Kalaguyop, kasama.

Crook, n. [cruc] Gancho; garfio. Kalawít; tagâ.

Crook, v. [cruc] Encorvar, torcer. Baluktutin.

Crooked, adj. [crúked] Corvo, torcido. Baluktot.

Crop, n. [crop] Buche de ave; cosecha. Balunbalunan; ani, inani, ginapas.

Crop, v. [crop] Segar ó cortar las mieses ó yerba. Umani, gumapas.

Crosier, n. [cródcher] Cayado ó báculo pastoral de obispo. Tungkod ng obispo.

Cross, adj. [cros] Contrario, opuesto; enojado, enfadado. Kalaban, katalo; galít, mabigat ang loob, masamâ ang loob.

Cross, n. [cros] Cruz; peso, carga, trabajo; pena, afliccion. Krus; pasan, hirap; dalamhatì.

Cross, v. [cros] Atravesar, cruzar; señalar con la señal de la cruz. Magbagtas, manahak; mag-antandâ.