Part 14

Evil-Speaking, n. [ívl-spíking] Maledicencia, murmuracion. Masamang pangungusap, masakit na pananalitâ, takap.

Evince, v. [ivíns] Probar, justificar. Patunayan, patotohanan.

Evitable, adj. [évitabl] Evitable. Maiiwasan, maiilagan.

Evoke, v. [ivóc] Evocar. Tumawag.

Evolution, n. [evoliúcioen] Evolucion. Pagsulong.

Evolve, v. [evólv] Desenvolver. Ilatag.

Ewe, n. [iu] Oveja. Tupang babae.

Ewer, n. [iúoer] Palancana, palangana. Kamaw, pasô, palangana.

Exact, adj. [eksáct] Exacto, puntual, justo. Ganap, hustó, sukat, lubos.

Exact, v. [eksáct] Exigir. Humingî, sumingil.

Exaction, n. [eksáccien] Exaccion. Hingî, singíl.

Exactitude, n. [eksáctitiud] Exactitud. Kaganapan, kalubusan.

Exaggerate, v. [eksádcheret] Exagerar. Magpakalabis.

Exaggeration, n. [eksádcherecien] Exageracion. Pagpapakalabis.

Exalt, v. [ecsólt] Exaltar, elevar; alabar, realzar. Ibunyî purihin, parangalan.

Exaltation, n. [ecsoltécien] Exaltacion, elevacion. Pagkabunyî, papuri, parangal.

Examination, n. [eczaminécien] Examen. Paglilitis, pagsurì, pagsisiyasat, pag-uusisà.

Examine, v. [eczámin] Examinar, escudriñar. Litisin, suriin, eksaminin, siyasatin, usisain.

Example, n. [ecsámpl] Ejemplo, ejemplar. Halimbawà, uliran, mwestra.

Exasperate, v. [eczásperet] Exasperar, irritar. Manggalit.

Exasperation, n. [eczasperécion] Exasperacion, irritacion. Galit, poot.

Excavate, v. [écscavet] Excavar. Humukay.

Excavation, n. [ecscavécien] Excavacion. Hukay.

Exceed, v. [ecsíd] Exceder, sobresalir. Humigít, lumagpas, lumabis, lumalò.

Exceeding, adj. [ecsíding] Excesivo. Malabis, mahigít, lalò.

Excel, v. [ecsél] Sobresalir, sobrepujar. Mátangì, lumagpas.

Excellence, n. [écselens] Excelencia, preeminencia. Karangalan, dangal, kamahalan.

Excellency, n. [écselensi] Excelencia, preeminencia. Karangalan, dangal, kamahalan.

Excellent, adj. [écselent] Excelente, sobresaliente, primoroso. Mainam, maigi.

Excelsior, adj. [ecsélsior] Excelso. Mataas na mataas.

Except, conj. [ecsépt] Sino, á menos que. Kungdî, subalì, bagkus.

Except, prep. [ecsépt] Excepto, á excepcion de. Maliban, liban na.

Except, v. [ecsépt] Exceptuar, excluir. Itangì, ibukod.

Exception, n. [ecsépcien] Excepcion. Bukod, pamumukod.

Exceptional, adj. [ecsépcioenal] Excepcional. Namumukod, natatangì.

Excess, n. [ecsés] Exceso. Kalabisán, kahigitan, labis.

Excessive, adj. [ecsésiv] Excesivo. Malabis, higít.

Exchange, n. [ecschéndch] Cambio. Palít, suklî.

Exchange, v. [ecschéndch] Cambiar, trocar. Pumalit, magpalit, magsuklî.

Exchangeable, adj. [ecschéndchebl] Cambiable. Náipapalit.

Excise, n. [ecsáis] Sisa, derecho que se paga sobre los comestibles, etc.. Bwis, singil.

Excise, v. [ecsáis] Sisar. Magpabwis.

Exciseman, n. [ecsáizmen] Sisero. Mániningil ng bwis.

Excision, n. [ecsídchen] Extirpacion. Paglipol, pagpawì.

Excitability, n. [ecsaitabíliti] Excitabilidad. Sigla, kasiglahan.

Excitable, adj. [ecsáitabl] Excitable. Masigla.

Excite, v. [ecsáit] Excitar, estimular. Magbuyó, mag-udyok, pumukaw.

Excitement, n. [ecsaitment] Estímulo, instigacion, conmocion. Pagbubuyo, pagpapasigla.

Exciting, adj. [ecsáiting] Encitamiento. Masigla.

Exclaim, v. [ecsclém] Exclamar. Bumulalás.

Exclamation, n. [ecsclamécioen] Exclamacion. Bulalás.

Exclamatory, adj. [ecsclámetori] Exclamatorio. Pabulalás.

Exclude, v. [ecscliúd] Excluir, exceptuar. Ibukod, ihiwalay.

Exclusion, n. [ecscliúsion] Exclusion. Pagbubukod, paghihiwalay.

Exclusive, adj. [ecscliúsiv] Exclusivo. Nábubukod, náhihiwalay.

Excommunicate, v. [ecscomiúniket] Excomulgar, anatematizar. Ekskumulgahin, ihiwalay sa iglesya.

Excommunication, n. [ecscomiúnikecion] Excomunión, anatema. Pag-ekskumulgá, paghihiwalay sa iglesya.

Excrement, n. [écscriment] Excremento. Tae, dumí.

Excrete, v. [ecscrít] Excretar. Itae, idumí, ipalikod.

Excretion, n. [ecscrícien] Excrecion. Pagtae, pagdumí, pagpalikod.

Excruciate, v. [ecscriúciet] Atormentar. Magpahirap, magpasákit.

Excruciation, n. [ecscriuciécion] Tormento. Pahirap, pasákit.

Exculpate, v. [ecskálpet] Disculpar, excusar. Pawaláng sala, bigyang dahilan.

Exculpation, n. [ecskalpécien] Disculpa. Pagpapawalang sala.

Excursion, n. [ecscárcion] Excursion. Pagliliwaliw.

Excursive, adj. [ecskársiv] Errante, vagante. Palakadlakad.

Excuse, n. [ecskiús] Excusa. Paumanhin, dahilan.

Excuse, v. [ecskiús] Excusar, dispensar. Magpaumanhin, magpawalang bahalà; dispensahin.

Execrate, v. [écsicret] Execrar, maldecir. Manungayaw, lumait, manumpâ.

Execration, n. [ecsicrécion] Execracion, maldicion. Tungayaw, lait, sumpâ.

Execute, v. [écsikiut] Ejecutar; ajusticiar. Magsagawâ, gumanap, tumupad; bumitay, pumatay; gumanap ng kaparusahan.

Executer, n. [écsikiuter] Ejecutar. Tagapagsagawâ, tagaganap, tagatupad.

Execution, n. [ecsikiúcion] Ejecucion. Pagsasagawâ, pagganap; pagbitay.

Executioner, n. [ecsekiúcioner] Ejecutor, verdugo. Tagabitay, berdugo, tagapatay.

Executive, adj. [ecsékiutiv] Ejecutivo. Nauukol sa pagpapaganap.

Executor, n. [ecsékiutor] Albacea, testamentario. Tagaganap ng hulíng bilin ó testamento ng namatay.

Executress, n. [ecsékiutres] Executrix, n. [ecsékiutrics] Albacea, ejecutora. Babaing tagaganap ng huling bilin ng namatay.

Exemplar, n. [ecsémplar] Ejemplar, modelo. Uliran, halimbawà, parisán, mwestra.

Exemplary, adj. [ecsémpleri] Ejemplar. Uliran, dapat halintularan.

Exemplification, n. [ecsemplifikécion] Ejemplificacion. Pakitang halimbawà, pagbibigay-uliran.

Exemplify, v. [eksémplifai] Ejemplificar. Magbigay-ulirán.

Exempt, adj. [eksémt] Exento, libre por privilegio. Kawalâ, layâ.

Exempt, v. [eksémt] Exentar, libertar. Palayain, ihiwalay.

Exemption, n. [eksémcion] Exencion. Layà.

Exercise, n. [écsersaiz] Ejercicio, ensayo, práctica. Pagsasanay, paggawà, pagpapalakas ng katawan.

Exercise, v. [éksersaiz] Ejercitar; hacer ejercicio; atarear. Magsanay, gumawâ, magpalakas ng katawan.

Exert, v. [eczért] Esforzar, empeñarse por alguno. Magsikap, magpumilit.

Exertion, n. [eczércion] Esfuerzo. Sikap.

Exhalation, n. [ecsjalécion] Exhalacion. Hingá, singaw.

Exhale, v. [ecsjél] Exhalar. Huminga.

Exhaust, adj. [eczóst] Exhausto, apurado. Said, ubós; patâ.

Exhaust, v. [eczóst] Apurar, agotar; cansar. Masaid, maubos; mapatâ.

Exhaustion, n. [eczóscion] Agotamiento, extenuacion. Pagkasaid, pagkaubos; pagkapatâ.

Exhibit, n. [eczíbit] Documento fehaciente presentado en un tribunal de justicia. Katibayang pinakasaksí sa paglilitis sa hukuman.

Exhibit, v. [eczíbit] Exhibir, manifestar. Magtanghal, maghayag.

Exhibition, n. [eczibícion] Exibicion; exposicion. Pagtatanghal, tanghalan.

Exhibitor, n. [eczíbitor] Ostentador en público. Tagapagtanghal, tagapaghayag.

Exhilarate, v. [eczíleret] Alegrar, causar alegría. Magpasayá, magbigay lugod.

Exhilaration, n. [eczilerécion] Alegria, regocijo. Sayá, kasayahán, galak, kagalakan.

Exhort, v. [eczórt] Exhortar. Mangusap, mangaral, humikayat.

Exhortation, n. [eczortécion] Exhortacion. Pangungusap, pangaral, hikayat.

Exhume, v. [ecsiúm] Exhumar, desenterrar. Hukaying mulî ang nálibing.

Exhumation, n. [ecsiumécion] Exhumacion. Paghukay na mulî sa inilibing.

Exigence, n. [écsidchens] Exigency, n. [écsidchensi] Exigencia, necesidad. Kailangan.

Exigent, adj. [écsidchent] Urgente. Mádalian.

Exile, n. [éczail] Destierro; desterrado. Pagkatapon, destierro; taong tapon.

Exile, v. [éczail] Desterrar, deportar. Magtapon ó magdestierro ng taong hinatulan.

Exist, v. [eczíst] Existir. Lumagì, mamarati.

Existence, n. [eczístens] Existencia. Pamamalagì, pamamarati; ang tinatangkilik, bagay na mayroon.

Exit, n. [écsit] Salida. Lábasan.

Exodus, n. [écsodoes] Éxodo. Pag-alis; eksodo ó ikalawang aklat ng Biblia.

Exonerate, v. [eczóneret] Exonerar. Magpatawad, maggawad ng kapatawaran.

Exoneration, n. [eczonerécien] Exoneracion. Pagpapatawad.

Exorbitance, n. [eczórbitans] Exorbitancia, exceso, enormidad. Kalabisan.

Exorbitant, adj. [ecsórbitant] Exorbitante, excesivo, enorme. Malabis.

Exordium, n. [eczórdioem] Exordio. Simulâ, pasimulâ.

Exotic, adj. [eczótic] Exótico, extrangero. Galing sa ibang lupain.

Expand, v. [ecspánd] Extender, dilatar. Lumwag, lumawak, kumalat.

Expanse, n. [ecspáns] Expansion, dilatacion. Lawig, lawak.

Expansion, n. [ecspánsion] Expansion. Kalawakan.

Expatiate, n. [ecspéciet] Espaciarse, difundirse. Mangalat, lumaganap.

Expatriate, v. [ecspétriet] Expatriar. Itapon sa ibang lupain.

Expatriation, n. [ecspetriécion] Expatriacion. Pagtatapon sa ibang lupain.

Expect, v. [ecspéct] Esperar, aguardar. Maghintay, magantabay, umasa.

Expectance, n. [ecspéctans] Expectacion, esperanza. Paghihintay, pag-asa.

Expectant, n. [ecspéctant] Esperador. Ang naghihintay, ang umaasa.

Expectation, n. [ecspectécion] Expectacion, esperanza, mira, perspectiva. Pag-asa; hintay; hangad.

Expectorate, v. [ecspéctoret] Expectorar. Dumahak.

Expectoration, n. [ecspectorécion] Expectoracion. Dahak.

Expediency, n. [ecspídiensi] Propiedad; conveniencia, oportunidad. Pag-aarì; karapatan, pagsasamantalâ.

Expedient, adj. [ecspídient] Oportuno, conveniente. Marapat, masasamantalâ.

Expedite, v. [écspidait] Expedir, despachar. Lutasin, ipadalá.

Expedition, n. [ecspidícien] Expedicion. Paglalakbay.

Expeditious, adj. [ecspidícioes] Pronto, expedito. Madalî, matulin, tuloy-tuloy.

Expel, v. [ecspél] Expeler. Ilabas, iwaksí, Ibukod.

Expend, v. [ecspénd] Expender, gastar, desembolsar. Gumugol, maggugol, gumastá, magdukot.

Expenditure, n [ecspéndichiur] Gasto, desembolso. Gugol, nagugol, ginastá.

Expense, n. [ecspéns] Expensas, gasto. Gugol, gastos.

Expensive, adj. [ecspénsiv] Costoso. Magugol, mahal.

Experience, n. [ecspíriens] Experiencia, práctica. Kasanayán.

Experience, v. [ecspíriens] Experimentar. Magsanay; magmalas; sumubok; tikman.

Experienced, adj. [ecspíriensd] Experimentado. Sanáy.

Experiment, n. [ecspériment] Experimento. Pagsubok.

Experiment, v. [ecspériment] Experimentar. Sumubok; subukin.

Expert, adj. [ecspért] Experto, habil. Bihasá, sanáy, may-kaya.

Expertness, n. [ecspértnes] Habilidad. Kakayahan.

Expiate, v. [écspiet] Expiar, borrar un delito. Magtakip ng kasalanan.

Expiation, n. [ecspiécion] Expiacion. Pagtatakip ng kasalanan.

Expiration, n. [ecspirécion] Expiracion; muerte. Pagkatapos, pagkalutas; pagkalagot ng hininga, pagkamatay.

Expire, v. [ecspáir] Expirar; morir. Matapos, malutas; malagot ang hininga, mamatay.

Explain, v. [ecsplén] Explanar, explicar. Magpaliwanag.

Explanation, n. [ecsplenécion] Explanación, explicacion. Paliwanag.

Explanatory, adj. [ecsplenétori] Explicativo. Nakapagpapaliwanag.

Expletive, adj. [écsplitiv] Expletivo. Badyang ginagamit sa lalong ikáliliwanag ng pananalitâ.

Explicable, adj. [écsplikebl] Explicable. Náipaliliwanag.

Explication, n. [ecsplikécion] Explicacion. Paliwanag, paaninaw.

Explicit, adj. [ecsplísit] Explícito, claro. Maliwanag, malinaw.

Explode, v. [ecsplód] Disparar con estallido. Pumutok, sumilakbó, bumugá.

Exploit, n. [ecsplóit] Hazaña, hecho heróico. Gawang kabayanihan, pamamayani.

Exploration, n. [ecsplorécion] Exploracion. Pagtuklas.

Explore, v. [ecsplór] Explorar; averiguar; sondear. Tumuklas; sumiyasat; tumarok.

Explosion, n. [ecsplócion] Explosion. Pagputok.

Explosive, adj. [ecsplósiv] Explosivo. Pumuputok, nagpapanambulat.

Export, n. [écsport] Exportacion. Paglalabas ó pagpapadalá ng kalakal sa ibang lupâin; kalakal na ipinadadala sa ibang lupâin.

Export, v. [ecspórt] Exportar. Maglabás ó magpadalá ng kalakal sa ibang lupain.

Exportation, n. [ecsportécion] Exportacion. Paglalabas ó pagpapadalá ng kalakal sa ibang lupain; kalakal na ipinadadalá sa ibang lupain.

Expose, v. [ecspóz] Exponer, manifestar; arriesgar, poner en peligro. Magtanghal, maghayag; magpahayag, mangahas, sumapanganib.

Exposition, n. [ecspozícion] Exposicion. Pagtatanghal; tanghalan.

Expostulate, v. [ecspóschiulet] Debatir, contender. Makipagtalo, makipaglaban.

Expostulation, n. [ecsposchiulécion] Debate; disputa. Pagtatalo.

Exposure, n. [ecspósiur] Situacion peligrosa; exposicion. Panganyayà, paghantad.

Expound, v. [ecspáund] Exponer, interpretar. Ihayag, ipaliwanag.

Express, adj. [ecsprés] Expreso, claro. Hayag, maliwanag.

Express, v. [ecsprés] Expresar; exprimir. Ihayag; katasín.

Expression, n. [ecsprécion] Expresion. Pamamahayag, pananalitâ, pangungunsap.

Expulsion, n. [ecspélcion] Expulsion. Pagpapalayas, pagtataboy.

Expunge, v. [ecspóndch] Borrar, cancelar. Pawiin, katkatin, burahín.

Exquisite, adj. [écscuizit] Exquisito, excelente, raro. Mainam, maigi.

Exquisiteness, n. [écscuizitnes] Primor, excelencia, perfeccion. Inam, buti, igi.

Extant, adj. [écstant] Estante, existente. Namamalagì.

Extempore, adv. [ecstémpori] De repente, de improviso. Pagdaka, karakaraka, pagkwan.

Extend, v. [ecsténd] Extender, amplificar. Pahabain, unatin, banatin.

Extended, adj. [ecsténded] Extendido. Unát, banát.

Extension, n. [ecsténcion] Extension. Lawig, lawak.

Extensive, adj. [ecsténsiv] Extenso, dilatado. Malawig, malawak.

Extent, n. [ecstént] Extencion. Lakí.

Extenuate, v. [ecsténiuet] Extenuar, enflaquecer. Manghinà, pumayat, mangayayat.

Extenuation, n. [ecsténiuecion] Extenuacion, mitigacion. Pangangayayat, panghihinà.

Exterior, adj. [ecstírior] Exterior. Labas.

Exterior, n. [ecstírior] El exterior. Ang labas.

Exterminate, v. [ecstérminet] Exterminar, desarraigar. Lipulin, hugutin.

Extermination, n. [ecsterminécion] Exterminacion, extirpacion. Paglipol.

External, adj. [ecstérnal] Externo. Labás.

Extinct, adj. [ecstínct] Extinto, apagado. Patay, kupás.

Extinction, n. [ecstínccion] Extincion. Kamatayan.

Extinguish, v. [ecstíngüish] Extinguir. Pumawì, lumipol, pumuksâ; sumugpô.

Extirpate, v. [ecstírpet] Extirpar, desarraigar. Bumunot, humugot.

Extirpation, n. [ecstirpécion] Extirpacion. Pagbunot, paghugot.

Extol, v. [ecstól] Alabar, exaltar. Purihin, ibunyî.

Extort, v. [ecstórt] Sacar por fuerza alguna cosa, adquirir por violencia. Mangagaw, manggahasà, maniil, manulisan.

Extortion, n. [ecstórcion] Extorsion. Pang-aagaw, panggagahasà, paniniil, panunulisan.

Extortionate, adj. [ecstórcienet] Violento. Marahas.

Extra, adj. [écstra] Extra. Bukod; dagdag.

Extract, n. [écstract] Extracto. Katás; hango, kuha.

Extract, v. [ecstráct] Extraer; extractar. Hugutin, hangûin, katasín, pigâin.

Extraction, n. [ecstráccion] Extraccion. Paghugot, paghangò.

Extraordinary, adj. [ecstraórdineri] Extraordinario, singular. Bukod-tangì, kakaibá.

Extravagance, n. [ecstrávagans] Extravagancia. Kakatwâ.

Extravagant, adj. [ecstrávagant] Extravagante. Katwâ, kakatwâ.

Extreme, adj. [ecstrím] Extremo; sumo, supremo. Dulo, hanggan; napakainam, nápakaigi.

Extreme, n. [ecstrím] Extremo; el grado mas elevado de alguna cosa. Dulo, wakás, hanggá.

Extremity, n. [ecstrémiti] Extremidad. Dulo, hanggá.

Extricate, v. [écstriket] Desembarazar, desenredar. Guluhin, gusutin, ligaligin.

Extrication, n. [ecstrikécion] Desembarazo. Guló, gusot, ligalig.

Extuberance, n. [ecstiúberans] Protuberancia. Pagkauslî ng butó ó ng anomang bahagi ng katawan.

Exuberance, n. [ecsiúberans] Exuberancia, suma abundancia. Lubhang kasaganaan, dî kawasang kasaganaan.

Exuberant, adj. [ecsiúberant] Exuberante, abundantisimo. Lubhang saganà, nápaka saganà.

Exude, v. [ecsiúd] Sudar, exhalar. Magpawis.

Exult, v. [eczólt] Regocijarse. Magalak, matwâ ng dî masayod.

Exultation, n. [eczaltécion] Regocijo, sumo placer. Galak, dî masayod na kasayahan.

Eye, n. [ai] Ojo. Matá.

Eye, v. [ai] Ojear, observar. Sundan ng paningin.

Eye-ball, n. [áibol] Niña del ojo. Itim ng matá.

Eye-brow, n. [áibro] Ceja. Kilay.

Eye-glance, n. [áiglans] Ojeada. Sulyap.

Eye glass, n. [áiglas] Anteojo. Salamin sa matá.

Eye-lash, n. [áilash] Pestaña. Pilík-matá.

Eyeless, n. [áiles] Ciego. Bulág.

Eyelet, n. [áilet] Resquicio. Lwâ ng matá.

Eyelid, n. [áilid] Párpado. Talukap ng mata.

Eyeshot, n. [áishot] Ojeada. Sulyáp.

Eye-sight, n. [áisait] Vista. Paningín.

Eye-sore, n. [áisor] Mal de ojos. Sakít ng mata.

Eye-tooth, n. [áituz] Colmillo. Pangil.

Eye-wink, n. [áiwink] Guiñada. Kindat.

Eye-witness, n. [ái-uitnes] Testigo ocular. Saksíng nakakita.

Eyot, n. [áiet] Isleta. Munting pulò.

Eyry, n. [éri] Nido de ave de rapiña. Pugad ng ibong mangdadagit.

F

Fa, n. [fa] Fa, cuarta voz de la música. Fa [tinig ng tugtugin at áwitin].

Fable, n. [fébl] Fábula. Kathang salaysay, kwento.

Fable, v. [fébl] Fingir, mentir; contar fábulas. Magkunwâ, magsinungaling; magkwento, magsalaysay ng kathâ lamang.

Fabric, n. [fábric] Fábrica; manufactura. Págawaan ng anomang may halò; yaring may halong anoman.

Fabricate, v. [fábriket] Fabricar. Gumawà ng anomang may halò.

Fabrication, n. [fabrikécien] Fabricacion. Paggawâ ng anomang may halò.

Fabulist, n. [fábiulist] Fabulista. Mapaggawâ ng mga kathang salaysay.

Fabulous, adj. [fábiulæs] Fabuloso. Matalinghagà, talinghagà.

Facade, n. [facéd] Fachada, frontispicio de un edificio. Harapan ng bahay ó gusalì.

Face, n. [fez] Cara, rostro, faz; fachada, frente; aspecto, apariencia; haz, superficie de una cosa. Mukhâ; harapán; karaagan; pagmumukhâ, anyô; balat ó bagay na kita sa labás.

Face, v. [fez] Hacer frente; encarar. Humarap; iharap; magpamukhâ; ipamukhâ.

Faced, adj. [fesd] Lo que tiene cara. May mukhâ.

Facet, n. [facét] Faceta. Munting mukhâ.

Facetious, adj. [fasícioes] Chistoso, jocoso, gracioso. Masayá, palabirô, mapagpatawá.

Facile, adj. [fácil] Fácil, docil, afable. Magaan, mapagpayag, masunurin.

Facilitate, v. [fasílitet] Facilitar. Pagaanin; husayin.

Facilitation, n. [fasilitécioen] Facilitacion. Pagpapagaan; paghusay.

Facility, n. [fasíliti] Facilidad, ligereza. Kadalian, kagaanan.

Facing, n. [fésing] Paramento, cubierta. Balot, aporo.

Facing, adv. [fésing] En frente. Sa tapat.

Facsimile, n. [facsímili] Facsímile, copia exacta. Hugis, wangis; parisán.

Fact, n. [fact] Hecho, realidad. Bagay, pangyayari, katotohanan.

Faction, n. [fáccioen] Faccion; disensión. Pangkat, pulutong; káalitan, guló.

Factionist, n. [faccioenist] El que excita facciones. Ang mahilig sa pagpapangkat-pangkat.

Factious, adj. [fáccioes] Faccioso, sedicioso. Mang-uupat, mang-gugulo.

Factitious, adj. [factícioes] Facticio. Paimbabaw, kunwâ, hindî totoo.

Factor, n. [fáctor] Factor. Isang bagay na katungkulan.

Factory, n. [fáctori] Factoría, fábrica. Págawaan.

Faculty, n. [fákulti] Facultad, poder. Kapangyarihan.

Fad, n. [fad] Fruslería, niñería. Likot, kalikutan.

Fade, v. [feíd] Decaer, marchitar, fallecer. Kumupas, malantá, mayumì.

Faded, adj. [féded] Decaido, marchitado. Kupás, lantá, yumì.

Fag, n. [fag] Trabajador; esclavo; nudo en el paño. Manggagawà; alipin; buhol sa panyô.

Fag, v. [fag] Desfallecer ó desmayarse de cansancio; trabajar demasiado por otro. Mapatâ, mapagal; mapatâ sa pamamanginoon.

Fag-end, n. [fag-énd] Cadillos. Mga dulo ng bilachá sa habi ó hinabi.

Fagot, n. [fágot] Haz ó gavilla de leña. Bigkis, talì.

Fail, n. [feíl] Omision; desgracia. Ligtâ, kaligtaan, kulang, kakulangan, kapahamakan, kapariwaraan.

Fail, v. [feíl] Faltar, omitir, descuidar; perderse, perecer. Magkulang, máligtaan, mawalâ, maparam.

Failing, n. [féling] Falta, defecto. Kakulangan, kapintasan.

Failure, n. [féliur] Falta, culpa; descuido; quiebra, bancarrota. Kakulangan, sala, lisyâ; pagkakalingat; pagkabagsak ng pagkabuhay, pagkalugi.

Fain, adj. [feín] Alegre, contento. Masayâ, galák.

Fain, adv. [feín] Gustosamente, de buena gana, con gusto. Ng boong lugod.

Fain, v. [feín] Desear ardientemente. Magmithî.

Faint, adj. [feint] Lánguido, cobarde. Lupaypay, dwag.

Faint, v. [feínt] Desmayar, acobardar. Manglupaypay, madwag.

Faint-hearted, adj. [fént-jarted] Cobarde, medroso, pusilánime. Dwag, matatakutin, hamak.

Fainting, n. [fénting] Deliquio, desmayo. Panglulupaypay, pagkawalâ ng malay.

Faintness, n. [féntnes] Languidez, flaqueza. Kahinaan ng loob.

Fair, adj. [feír] Hermoso, bello. Magandá, marikít.

Fair, adv. [feír] Cortesmente, con buena armonia. Ng boong galang, nababagay, naakmâ.

Fair, n. [feír] Belleza, hermosura. Gandá, kagandahan; dikít, karikitan.

Fairing, adj. [féring] Ferias. Perya, tyangi.

Fairness, n. [feírnes] Belleza, hermosura. Ganda, dikit, kagandahan, karikitan.

Fairy, adj. [féri] Lo que pertenece á los duendes. Nauukol sa dwende.

Fairy, n. [féri] Duende. Dwende.

Faith, n. [fez] Fe, creencia. Pananampalataya.

Faithful, adj. [fézful] Fiel, leal. Tapat, tapat-na-loob.

Faithfully, adv. [fézfuli] Fielmente. Na may pagtatapat, ng boong pagtatapat.

Faithfulnes, n. [fézfulnes] Fidelidad, lealtad. Pagtatapat.

Faithless, adj. [fézles] Infiel. Taksil, lilo, sukáb.

Falcon, n. [fókoen] Halcon. Lawin.

Fall, v. [fol] Caida; decadencia; catarata, salto. Bagsak, lagpak, takpak, laglag, pagkahulog; pagkabagsak; bugsô.

Fall, v. [fol] Caer. Mahulog, bumagsak, lumagpak, tumakpak, malaglag; bumugsô.

Fallacious, adj. [faléchæs] Falaz, fraudulento. Manghihibò, magdarayà.

Fallacy, n. [fálaci] Falacia, engaño. Hibò, dayà.

Fallen, adj. [fólen] Caido. Hulóg, laglag, bagsak.

Fallibility, n. [falibíliti] Falibilidad. Pagkakábulà, hindî layâ sa pagkakamalî.

Fallible, adj. [fálibl] Falible. Nagkakabulà, saklaw ng pagkakámalî.

Falling-sickness, n. [fóling-síknes] Epilepsia. Himatay.

Fallow, adj. [faló] Cultivable. Áraruhin.

Fallow, n. [faló] Tierra que descansa. Lupang áraruhin.

Fallowness, n. [fálones] Esterilidad de algun terreno. Kabasalan.

False, adj. [fols] Falso, pérfido, engañoso. Sinungaling, hindî totoo, bulaan, magdarayà.

Falsehood, n. [fólsjud] Falsedad, engaño. Kasinungalingan, karayaan, walang katotohanan.

Falsify, v. [fólsifai] Falsificar. Palsipikahin, dayain.

Falsity, n. [fólsiti] Falsedad, mentira. Dayà, hwad, kasinungalingan, kabulaanan.

Falter, v. [fólter] Tartamudear; faltar. Umutal-utál, magago; magkulang.

Faltering, n. [fóltering] Debilidad, defecto. Panghihinà, kapansanan.

Fame, n. [feím] Fama, renombre. Kabantugan, kagitingan.

Fame, v. [feím] Afamar, divulgar. Magbansag, mamansag.

Famed, adj. [femd] Afamado, renombrado. Bantog, bansag, magiting.

Familiar, adj. [famíliar] Familiar, comun, ordinario. Karaniwan.

Familiar, n. [famíliar] Amigo íntimo. Kási, katoto, kasamasama, kalaguyò.

Familiarity, n. [familiariti] Familiaridad. Pagkakilala, pagkatalastas, pagkakasi, pagkasanay.

Familiarize, v. [famíliaraiz] Familiarizar. Pagsanayan, kilalanin.

Family, n. [fémili] Familia. Pamilya, sangbahayan, kasangbahay, angkan, mag-anak.

Famine, n. [fémin] Hambre, carestía. Kagutóm, kasalatan.

Famish, v. [fámish] Hambrear, morirse de hambre. Manglatâ sa gutom; mamatay sa gutom.

Famous, adj. [fémes] Famoso, afamado. Bantog, bansag, magiting.

Fan, n. [fæn] Abanico; aventador. Paypay, pamaypay, abaniko, pangpahangin.

Fan, v. [fæn] Abanicar; aventar. Magpaypay, mag-abaniko; mag-pahangin.

Fanatic, adj. [fanátic] Fanático. Bulag na paniniwalà, bulag na pagkatig, pikítmatang sikap.

Fanaticism, n. [fanátizism] Fanatismo. Kabulagan sa paniniwalà.

Fanciful, adj. [fénsiful] Imaginativo, caprichoso. Gúnitain, malíng hakà.

Fancy, n. [fénsi] Fantasía, imaginacion. Guniguní, hakà.

Fancy, v. [fénsi] Imaginar, fantasear. Máguníguní, máisip, máwarì.

Fancy-articles, n. [fénsi-ártikls] Novedades, moda. Mga bagong bagay, ang námomoda, moda.

Fancy-ball, n. [fénsi-bol] Baile de máscaras. Sáyawan na nangakabalatkayô.

Fang, n. [fang] Colmillo. Pangil.

Fantastic, adj. [fantástic] Fantástico. Guníguní, warì, bungangisip, panaginip.

Far, adj. [far] Lejano, distante. Malayò.

Far, adv. [far] Lejos. Malayò.

Farce, n. [fars] Farsa. Komedya, palabás, kathâkathâ, birò.

Farcical, adj. [fársical] Burlesco. Katawátawá.

Fare, n. [fær] Pasaje, paga, ajuste, comida; viaje. Pasahe, upa, bayad; pagkain; paglalakbay.

Fare, v. [fær] Viajar. Maglakbay.

Fare-well, int. & n. [féruel] A Dios; despedida. Paalam.

Farm, n. [farm] Heredad, sementera. Lupang pag-aarì, bukid, lupang bungkalin.

Farm, v. [farm] Cultivar, dar á la tierra las labores que son necesarias para que fructifique. Magsaka, magbukid, bumukid, lumináng.

Farmer, n. [fármer] Labrador. Magsasaka.

Farming, n. [farming] Labranza, agricultura. Pagsasaka.

Farm-yard, n. [farm-yard] Corral. Looban na may pananim.

Farrier, n. [fárrier] Herrador. Mangbabakal sa paa ng kabayo.

Farrago, n. [farrégo] Farrago, broza. Mga bagay na walang kabuluhan, mga bagay na tapon.

Farrow, n. [fárro] Lechigada de puercos. Kawan ng biik.

Farrow, v. [fárro] Parrir la puerca ó marrana. Manganak ang inahíng baboy.

Farther, adj. [fárdzer] Mas lejos. Lalong malayò.

Farther, adv. [fárdzer] Mas lejos, mas adelante. Malayò pa, sa dakó roon.

Farthest, adj. [fárdzest] Lo mas lejos. Kálayulayuan.

Fascinate, v. [fásinet] Fascinar, encantar. Dayain ang paningin; manghalina, mangganyak ng kalooban.

Fascination, n. [fasinécioen] Fascinacion, encanto. Pagdarayà ng paningin, panggaganyak ng kalooban.

Fashion, n. [fácioen] Forma; moda, uso. Anyô, tabas, yarì; moda, ugalì, kaugalian, asal.

Fashion, v. [fácioen] Formar, amoldar, adaptar; hacer ó formar alguna cosa á la moda. Mag-anyô, yumarì ó tumabas ng ayon sa kaugalian.

Fashionable, adj. [fácioenabl] Hecho á la moda. Naaayon sa moda ó kaugalian.

Fast, adj. [fast] Firme, fuerte, estable; veloz, pronto. Matatág, matibay; madalî, matulin.

Fast, n. [fast] Ayuno. Ayuno, kulasyon.

Fast, v. [fast] Ayunar. Mag-ayuno, magkulasyon.

Fast-day, n. [fást-dey] Dia de ayuno. Kaarawan ng pag-aayuno ó pagkukulasyon.

Fasten, v. [fásn] Afirmar, asegurar, fijar. Magtatag, maglapat; pagtibayin, ikapit na maigi.

Faster, n. [fastoer] Ayunador. Mapag-ayuno.

Fastidious, adj. [fastidioes] Fastidioso, desdeñoso. Nakayayamot, nakakaabala.

Fastness, n. [fástnes] Firmeza, solidez. Tibay, katibayan.

Fat, adj. [fat] Gordo, pingüe. Matabâ.

Fat, n. [fat] Gordura, grasa. Tabâ.

Fat, v. [fat] Engordar [se]. Magpatabâ.

Fatal, adj. [fétal] Fatal, funesto. Nakamamatay, nakasasawî.

Fatalism, n. [fétalizm] Fatalismo. Kamatayan, kasawian.

Fatality, n. [fetáliti] Fatalidad. Kasawian.

Fate, n. [feít] Suerte, destino. Kapalaran, palad.

Fated, adj. [féted] Lo que está decretado por los hados. Talagá.

Father, n. [fádzer] Padre. Amá, magulang.

Fatherhood, n. [fádzerjud] Paternidad. Pagkaamá.

Father-in-law, n. [fádzer-in-lo] Suegro. Byenang lalake.

Fatherland, n. [fádzerlend] Patria. Lupang kinámulatan, lupang tinubuan.

Fatherless, n. [fádzerles] Huérfano de padre. Ulila sa amá.

Fatherly, adj. [fádzerli] Paternal. Sa ama, nauukol sa amá.

Fathom, n. [fázoem] Braza. Dipa, sangdipá.

Fathom, v. [fázoem] Medir por brazo; sondear. Dipahín; tarukín.

Fathomless, n. [fázoemles] Insondable. Dî matarok.

Fatigue, n. [fatíg] Fatiga, cansancio. Pagod, pagal, patâ, kapaguran, kapagalan.

Fatigue, v. [fatíg] Fatigar, cansar. Pagurin, pagalín, patâin.

Fatling, n. [fátling] Cebón, animal que se ceba para comer. Pátabain.

Fatness, n. [fátnes] Gordura. Tabâ, katabaan.

Fatten, v. [fátn] Cebar, engordar; engrosarse. Magpatabâ, patabâin; tumabâ.

Fatty, adj. [fáti] Untoso, craso, pingüe. Matabâ.

Faucet, n. [fócet] Espita, canilla para sacar licor de un tonel ó cuba. Gripo.

Fatuity, n. [fatiuíti] Fatuidad, simpleza. Kamusmusan.

Fatuous, adj. [fátiuoes] Fatuo, insensato, tonto. Musmos, hangal, ungas.

Fat-witted, adj. [fát-uited] Torpe, pesado. Mabagal, makupad.

Fault, n. [folt] Falta, culpa; delito, defecto. Kakulangan, sala, kasalanan, kamalian, kasiraan.

Faultless, n. [fóltles] Perfecto, sin falta. Walang kulang, walang malî, walang sala.

Faulty, adj. [fólti] Culpable, defectuoso. May kamalian, may kapintasan, may sala.

Favour, n. [févor] Favor, beneficio. Kalingà, lingap, utang na loob.

Favour, v. [févor] Favorecer, proteger. Kalingain, lingapin, tignan, tangkilikin.

Favourable, adj. [févorabl] Favorable, propicio. Sang-ayon, naaayon.

Favourite, adj. [févorit] Favorecido. Itinatangì.

Favourite, n. [févorit] Favorito. Minamahal.

Fawn, n. [fon] Adulacion servil y baja. Panunuyâ, kunwang papuri.

Fawn, v. [fon] Adular servilmente. Manuyâ, mamurì ng pakunwâ.

Fay, v. [fe] Escarabotear, ajustar una pieza con otra. Magdugtong, mag-ugpong, magsugpon.

Fealty, n. [fíalti] Homenaje, lealtad. Pagtatapat ng loob, tapat na loob.

Fear, n. [fiár] Miedo, temor. Takot, katakutan.

Fear, v. [fiár] Temer; amedrentar. Matakot; tumakot, manakot.

Fearful, adj. [fiérful] Medroso, temeroso, tímido;. Takót, matatakutín.

Fearless, adj. [fiérles] Intrépido, audaz, sin temor. Matapang, malakas ang loob, walang takot.

Feasibility, n. [fizibíliti] Capacidad de poderse ejecutar alguna cosa. Kakayahan sa pagsasagawâ ng anoman.

Feasible, adj. [físibl] Factible, practicable, hacedero. Magágawâ, máisasagawâ, sukat mangyari.

Feast, n. [fist] Fiesta, festin, banquete. Pistá, kasayahan, pígingan, handaán.

Feast, v. [fist] Festejar. Magpista, magsayá, magpigíng, maghandâ.

Feat, n. [fit] Hecho, accion, hazaña. Gawâ, yarì, kagagawán.

Feather, n. [fédzer] Pluma. Balahibo ng mga hayop na may pakpak.

Feather, v. [fédzer] Emplumar. Tumubò ang balahibo.

Featherly, adj. [fédzerli] Plumado; semejante á las plumas. Mabalahibo, tila balahibo.

Feature, n. [fichoer] Semblante, rostro. Anyô, pagmumukhâ.

February, n. [fébriueri] Febrero. Pebrero.

Fecund, adj. [fíkoend] Fecundo, prolífico. Saganà.

Fecundity, n. [fikánditi] Fecundidad, fertilidad. Kasaganaan.

Federal, adj. [fédoeral] Federal. Nauukol sa pagkakasunduan ó pagkakayarian sa pagsasamahan.

Federalist, n. [fedéralist] Federalista. Kasundô, kayarî.

Federation, n. [fedoerécioen] Confederacion. Kásunduan, káyarian.

Fee, n. [fi] Derechos, paga, salario, recompensa. Upa, kaupahan, bayad, gantí.

Fee, v. [fi] Pagar, recompensar. Umupa, magbayad, gumantí.

Feeble, adj. [fíbl] Debil. Mahinà.

Feebleness, n. [fíblnes] Debilidad. Kahinaan, hinà.

Feed, n. [fid] Comida, alimentacion. Pagkain, pangpatid-gutom.

Feed, v. [fid] Nutrir, alimentar; pacer. Magpakain; magpanginain, magpasabsab.

Feel, n. [fil] Tacto, sentido. Hipò, kapâ, damdam.

Feel, v. [fil] Sentir; palpar. Makáramdam, humipò, kumapâ.

Feeling, n. [fíling] Tacto, sensibilidad. Damdam, pakiramdam.

Feet, n. [fit] Pies. Mga paa.

Feign, v. [feín] Fingir, disimular. Magkunwâ, magbalatkayô, magpaimbabaw.

Feigned, adj. [fend] Fingido, disimulado. Paimbabaw, pakunwâ.

Feint, n. [fent] Ficcion, disimulacion. Paimbabaw, pakunwâ.

Felicitate, v. [filísitet] Felicitar. Magpahayag ng maligayang pagkakataon sa kanino man.

Felicitous, adj. [filísitoes] Feliz, bienaventurado. Mapalad, maginghawa.

Felicitation, n. [filisitécioen] Felicitacion, congratulacion, enhorabuena. Pakikilugod.

Felicity, n. [filísiti] Felicidad. Kaligayahan, kaluguran.

Feline, adj. [fílain] Gatuno; gatecto. Nauukol sa pusà.

Fell, adj. [fel] Cruel, bárbaro. Mabagsik, pusóng.

Fell, n. [fel] Cuero, piel, pellejo. Katad, balat.

Fell, v. [fel] Derribar, derrocar. Magbwal, magbaksak.

Fellow, n. [félo] Compañero, camarada. Kasama.

Fellow-citizen, n. [félo-sítizen] Conciudadano, compatriota. Kababayan, kalupain.

Fellow-creature, n. [félo-críchoer] Prójimo. Kapwà, kapwà-tao.

Fellow-feeling, n. [félo-fíling] Simpatía. Pakikidamdam, pakikilugod.

Fellowship, n. [féloship] Compañía, sociedad. Samahán, pakikisama.

Felly, n. [fél-li] Pina de una rueda. Pangkamá ng gulong.

Felon, adj. [féloen] Cruel, traidor. Mabaksik, sukab, taksil.

Felon, n. [féloen] Reo de algun delito capital. Taong swail, pusóng, tampalasan.

Felonious, adj. [filónioes] Malvado, perverso, pérfido. Tampalasan, sukab.

Felony, n. [féloni] Felonía. Katampalasanan, kasukabán, kaswailan.

Felt, n. [felt] Fieltro. Pieltro.

Female, adj. [fímel] Femenino. Nauukol sa babae.

Female, n. [fímel] Hembra. Babae.

Feminine, adj. [féminin] Femenino. Nauukol sa babae.

Femoral, adj. [fémoral] Femoral. Nauukol sa baywang.

Fen, n. [fen] Marjal, pantano. Latían.

Fence, n. [fens] Cerco, cercamiento. Bakod, bakuran.

Fence, v. [fens] Cercar, avallar un sitio. Magbakod, bakuran.

Fenceless, adj. [fénsles] Lo que no está cercado. Walang bakod.

Fencing, n. [fénsing] Esgrima. Esgrima.

Fend, v. [fend] Rechazar. Iwaksí.

Fender, n. [fénder] Barandilla que se pone delante del hogar. Barandilya sa harapan ng bahay.

Ferine, adj. [fírain] Ferino; cruel. Mailap, ukol sa gubat; mabangis.

Ferment, n. [férment] Fermento. Panghilab, pangpahilab.

Fermentation, n. [foermentécioen] Fermentacion. Paghilab, pagbabago.

Ferocious, adj. [firócioes] Feroz, fiero, salvaje. Mabangis, mabaksík.

Ferociousness, n. [firócioesnes] Ferocidad, crueldad. Kabangisan, kabaksikan.

Ferocity, n. [firósiti] Ferocidad, braveza. Kabangisan, katapangan.

Ferret, v. [fér-ret] Rastrear, averiguar. Bakasin, pag-usigin.

Ferriage, n. [fér-riedch] Barcaje. Bayad sa tawid.

Ferry, n. [fér-ri] Vadeo. Táwiran.

Ferryman, n. [férriman] Barquero. Mánanawid.

Fertile, adj. [fértil] Fértil, fecundo. Matabâ, mabunga, malagô.

Fertileness, n. [fértilnes] Fertilidad, abundancia. Tabâ, lagô.

Fertility, n. [foertíliti] Fertilidad, abundancia. Katabaan ng lupà, kalaguan.

Fertilize, v. [fértilaiz] Fertilizar. Magpatabâ ng lupà.

Ferule, n. [fériul] Férula, palmeta. Buklod, ikog.

Fervency, n. [férvensi] Fervor, ardor; zelo. Ningas ng loob, pusok ng loob; sikap.

Fervent, adj. [férvent] Ferviente, fervoroso. Maningas na nais, masikap.

Fervid, adj. [férvid] Ardiente, fogoso. Mapusok.

Fervor, n. [férvoer] Fervor, zelo. Ningas ng kalooban, kapusukan.

Festal, adj. [féstal] Festivo. Masayà, twâ.

Fester, v. [féstoer] Enconarse, inflamarse. Magnanà.

Festival, adj. [féstival] Festivo. Nauukol sa pistá; masayá.

Festival, n. [féstival] Fiesta. Pistá, pistahan.

Festive, adj. [féstiv] Festivo, alegre. Masayá, maligayà.

Festivity, n. [festíviti] Festividad, alegria. Kasayahan, kaligayahan.

Festoon, n. [festún] Feston. Gayak na bulaklak, bunga ó dahon.

Fetch, n. [fetch] Estratagema, artificio. Laláng, hibò.

Fetch, v. [fetch] Ir á traer algo. Magdalá.

Fetid, adj. [fétid] Fétido, hediondo. Mabahò, masamang amoy.