Chapter 13 of 36 · 4000 words · ~20 min read

Part 13

Effective, adj. [eféctiv] Eficaz, efectivo. Mabisa, mabagsik, masidhî, masigla; kasalukuyan.

Effectual, adj. [efécchiwal] Eficiente, eficaz. Mabisá, masidhî.

Effeminacy, n. [eféminesi] Afeminacion, cobardia. Pagpapakababae, karwagan.

Effeminate, adj. [eféminet] Afeminado, mujeril. Tila babae, kilos babae.

Effeminate, v. [eféminet] Afeminar, debilitar. Magpakababae, madwag.

Effervesce, v. [eférves] Hervir, fermentar. Kumulô, bumulwak, sumilakbo.

Effervescence, n. [efoervésens] Efervescencia, hervor. Bulwak, kulô, silakbo.

Effete, adj. [efít] Usado, gastado; esteril. Gasgas, pudpod; baog.

Efficacious, adj. [efikécioes] Eficaz. Mabisà, mabagsik, masidhî.

Efficacy, n. [éficasi] Eficacia. Bisà, sidhî, bagsik.

Efficiency, n. [efíciensi] Eficiencia. Bisà ng paggawâ.

Efficient, adj. [efícient] Eficiente. Nakagagawâ, mabisà.

Effigy, n. [éfidchi] Efigie, imagen. Larawan.

Effluvium, n. [efliúvioem] Efluvio. Agas.

Effort, n. [éfort] Esfuerzo, empeño. Sikap, masákit.

Effrontery, n. [efrónteri] Descaro, impudencia. Kahalayan, kalapastanganan.

Effulgence, n. [efúldchens] Resplandor, lustre, fulgor. Ningning, dilag, kintab, silaw.

Effulgent, adj. [efúldchent] Resplandeciente, lustroso, brillante. Maningning, marilag, makintab, nakasisilaw.

Effuse, v. [efiúz] Derramar, esparcir. Ibuhos, ibugsô.

Effusion, n. [efiúcioen] Efusión, derramamiento. Pagbubuhos, pagbubugsô.

Effusive, adj. [efiúsiv] Difusivo. Bumubugsô, naglalagos.

Eft, n. [eft] Lagartija. Butikî.

Egg, n. [eg] Huevo. Itlog.

Egg, v. [eg] Incitar, inducir, provocar. Magbuyó, mungkahiin.

Egg-plant, n. [eg-plant] Berengenas. Talóng.

Egg-shell, n. [eg-shel] Cáscara de huevo. Balat ng itlog.

Egoism, n. [ígoizm] Egoismo. Ang malabis na pananarili na walang lingon likod sa iba.

Egregious, adj. [igrídches] Egregio, insigne, ilustre. Bunyî, magiting, bantog.

Egress, n. [ígres] Salida. Paglabas, pag-alis.

Egyptian, adj. [idchípcioen] Egipcio. Nahihinggil sa Ehipto.

Egyptian, n. [idchípcioen] Egipcio. Taga Ehipto.

Eh, int. [eh] Que. Ano.

Eight, adj. [eít] Ocho. Waló.

Eighteen, adj. [éitin] Diez y ocho. Labing walo.

Eighteenth, adj. [éitinz] Décimo octavo. Ikalabing walo.

Eightfold, adj. [étfold] Ocho veces tanto. Makáwalo.

Eighth, adj. [eitz] Octavo. Ikawalo.

Eightieth, adj. [étiez] Octogésimo. Ika walong pû.

Eighty, adj. [éiti] Ochenta. Walong pû.

Either, conj. [ídzer] O sea, ya. O man, maging, kahiman.

Either, pron. [ízer] Cualquiera de los dos. Alin man, kahit alin.

Ejaculate, v. [idchákiulet] Lanzar, expeler. Magwaksí; magpaalis; magbadyá ng pabiglâ.

Ejaculation, n. [idchákiulecion] Eyaculacion. Pagwawaksí; pagpapaalis; pagbabadya ng pabiglâ.

Eject, v. [idchéct] Expeler, desechar. Ihagis, itapon.

Ejection, n. [ichéccien] Expulsion. Paghahagis, pagtatapon.

Ejectment, n. [idchéctment] Mandamiento de despojo; expulsion de una posesion. Pananamsam, pangangamkam.

Eke, n. [ic] Aumento. Dagdag.

Eke, v. [ic] Aumentar, alargar, prolongar. Máragdagan, humabà, maglwat.

Elaborate, adj. [iláboret] Elaborado, esmerado, primoroso. Mainam, maayos, maigi.

Elaborate, v. [iláboret] Elaborar. Painamin, paigihin.

Elapse, v. [iláps] Pasar, correr el tiempo. Lumipas, makaraan ang panahon.

Elastic, adj. [ilástic] Elástico. Parang lástiko, napahahabà, sunodsunuran.

Elastical, adj. [ilástical] Elástico. Parang lastiko, napahahabà, sunodsunuran.

Elasticity, n. [ilastísiti] Elasticidad. Pagkaparang lástiko.

Elate, adj. [ilét] Altivo, orgulloso. Mapagmalakí, hambog.

Elate, v. [ilét] Engreir, ensoberbecer. Magmalakí, maghambog.

Elation, n. [ilécion] Engreimiento, orgullo. Kahambugan, pagmamalakí.

Elbow, n. [élbo] Codo. Siko.

Elbow, v. [élbo] Codear. Sikuhin; manikó.

Eld, n. [eld] Vejez; los ancianos. Katandaan; ang matatandâ.

Elder, adj. [élder] Mayor. Lalong matandâ.

Elderly, adv. [élderli] De edad ya madura. May katandaan.

Elders, n. [élders] Ancianos; antepasados. Ang matatandâ; kanunuan.

Eldership, n. [éldoership] Ancianidad. Katandáan.

Eldest, adj. [éldest] Lo mas anciano. Pinaka matandâ, kátandatandaan.

Elect, adj. [iléct] Elegido, escogido. Halál; pilí, hirang.

Elect, v. [iléct] Elegir. Maghalal.

Election, n. [iléccion] Eleccion. Paghahalal.

Electioneering, n. [ileccieníring] Maniobras secretas en la eleccion de parlamentario. Mga pakanang lihim sa paghahalalan.

Elective, adj. [iléctiv] Electivo. Hinggil sa paghahalalan.

Elector, n. [iléctor] Elector. Manghahalal.

Electoral, adj. [iléctoral] Electoral. Hinggil sa paghahalal.

Electorate, n. [iléctoroet] Electorado. Isang buong pook ng mga manghahalal.

Electric, adj. [iléctric] Eléctrico. Eléktriko, nauukol sa lintik.

Electrical, adj. [iléctrical] Eléctrico. Eléktriko, nauukol sa lintik.

Electrician, n. [iléctricien] Persona versada en la electricidad. Ang nakakaalam ng tungkol sa elektrisidad.

Electricity, n. [ilectrísiti] Electricidad. Elektrisidad, dagitab.

Electrify, v. [iléctrifai] Electrizar. Elektrisahín, pakwanán ng elektrisidad.

Elegance, n. [éligans] Elegancia. Kisig, inam, kinis.

Elegant, adj. [éligant] Elegante. Makisig, mainam.

Element, n. [éliment] Elemento; fundamento. Bahagi, simulâ.

Elemental, adj. [eliméntal] Elemental. Nauukol sa bahagi ó simulâ.

Elementary, adj. [eliménteri] Elemental. Simulâ, bago.

Elephant, n. [élifant] Elefante. Elepante.

Elephantine, adj. [elifántin] Elefantino, inmenso. Gaelepante, napakalaki.

Elevate, adj. [élivet] Elevado. Mataas, matayog.

Elevate, v. [élivet] Elevar, exaltar. Itaas, pataasin.

Elevation, n. [elivécion] Elevacion. Pagkataas, pagpapataas.

Elevator, n. [élivetor] Elevador. Makinang pangtaas.

Eleven, adj. [iléven] Once. Labing isa.

Eleventh, adj. [ilévenz] Undécimo. Ika labing isa.

Elf, n. [elf] Duende. Dwende, nunò.

Elf, v. [elf] Enmarañar el pelo. Gusutin ang buhok.

Elfin, adj. [élfin] Lo perteneciente á duendes. Hinggil sa dwende.

Elicit, v. [ilísit] Poner por obra, ejecutar lo ideado. Isagawâ.

Eligibility, n. [elidchibíliti] Elegibilidad. Ang kalagayan na máihahalal.

Eligible, adj. [élidcibl] Eligible. Máihahalal.

Eliminate, v. [ilíminet] Eliminar, descartar. Linawin, alisin.

Elite, n. [elít] Lo mejor, lo selecto. Ang pinaka mainam, ang maigi.

Elixir, n. [ilícsir] Elixir. Elixir, gamot.

Elk, n. [elk] Alce, anta. Malaking usá.

Ellipsis, n. [elípsis] Elipsis. Paglaktaw sa gayot-gayong salitâ.

Elliptic(al), adj. [eléptic(al)] Elíptico. Nauukol sa paglaktaw sa gayo't-gayong salitâ.

Elocution, n. [elokiúcien] Elocucion. Pananalitâ, pangungusap, pananalumpatì.

Elocutionary, adj. [elokiucióneri] Lo que pertenece á la elocucion. Nauukol sa pananalitâ ó pangungusap ó pananalumpatì.

Elocutionist, n. [elokiucionist] Declamador. Mánanalumpatì.

Elongate, v. [ilóngguet] Alargar, apartar, alejar. Unatin, pahabain; ilayô.

Elongation, n. [ilonguécion] Prolongacion; alejamiento. Pag-uunat, pagpapahabà; paglalayô.

Elope, v. [ilóp] Raptar. Magtaanan ng babae.

Elopement, n. [ilópment] Rapto. Pagtataanan ng babae.

Eloquence, n. [élocuens] Elocuencia. Kainaman sa pananalitâ; gandá ng pananalitâ.

Eloquent, adj. [élocuent] Elocuente. Mainam na manalitâ, magandang manalitâ.

Else, conj. [els] De otro modo. Sa ibang paraan, kung dilì.

Else, pron. [els] Otro. Iba, pa, sakâ.

Elsewhere, adv. [élsjuer] En otra parte. Sa kabilang dako.

Elucidate, v. [iliúsidet] Dilucidar, explicar. Liwanagan, ipaliwanag.

Elucidation, n. [iliúsidécion] Elucidacion, explicacion. Paliwanag, kaliwanagan.

Elude, v. [iliúd] Eludir, evitar. Umiwas, umilag.

Eludible, adj. [iliúdibl] Evitable. Maiiwasan, maiilagan.

Elusion, n. [iliuzion] Escapatoria. Ilag, iwas.

Elusive, adj. [iliúsiv] Artificioso. Marayà, nakakadayà.

Elusory, adj. [iliusori] Fraudulento, artificioso. Nakakadayà.

Elve, n. [elv] Encanto. Enkanto.

Elvish, adj. [elvish] Encantado. Enkantado, may enkanto.

Emaciate, v. [inméciæt] Extenuar, adelgazar. Panipisín, pangayayatin.

Emaciation, n. [imeciécien] Extenuacion, flaqueza. Pagnipis, pangangayayat.

Emanate, v. [émanet] Emanar. Magmulâ, magbuhat, manggaling.

Emanation, n. [emanécion] Emanacion, origen. Pagmumulâ, pagbubuhat, panggagaling.

Emancipate, v. [imánsipet] Emancipar. Magpalayà.

Emancipation, n. [imansipécien] Emancipacion. Pagpapalayà.

Emasculate, adj. [imáskiulet] Castrado. Bating, kapon.

Emasculate, v. [imáskiulet] Castrar. Kumapon; kapunín.

Embalm, v. [embám] Embalsamar. Embalsamahin, gamutin ang bangkay ng hwag mabulok.

Embank, v. [embánk] Terraplenar. Magtambak, magtabon.

Embankment, n. [embánkment] Terraplen. Tambak, tabon.

Embarcation, n. [embarkécion] Embarcacion. Sasakyan sa tubig.

Embargo, n. [embárgo] Embargo; detencion de buque. Pagbabawal ng pag-alis ng isang sasakyan sa tubig.

Embark, v. [embárc] Embarcar. Lumulan; maglulan; sumakay; magsakay.

Embarrass, v. [embárras] Embarazar, enredar. Manglitó, lumitó, tumulíg, gumuló.

Embarrassment, n. [embárrasment] Embarazo, enredo. Gusot, guló.

Embassador, n. [embásador] Embajador. Sugong kinatawan ng isang bansá.

Embassy, n. [émbasi] Embajada. Pasugò ng isang bansá.

Embattle, v. [embátl] Formar en orden de batalla. Humanay sa pakikipagbaka.

Embellish, v. [embélish] Hermosear. Pagandahin, parikitin.

Embellishment, n. [embélishment] Adorno, ornato. Pagpapalamuti, paggagayak, pagpapaganda.

Embers, n. [émboerz] Rescoldo. Baga.

Embezzle, v. [embézl] Hurtar; malgastar. Magnakaw; mag-aksayá, mag-alibughâ.

Embezzlement, n. [embézlment] Hurto, robo. Pagnanakaw, pangduduwit.

Emblem, n. [émblem] Emblema. Sasisag.

Emblematic, adj. [emblemátic] Emblemático, simbólico. Nauukol sa sagisag.

Emblematical, adj. [emblemátical] Emblemático, simbólico. Nauukol sa sagisag.

Embodiment, n. [embódiment] Incorporacion. Samahán, kapisanan.

Embody, v. [embódi] Incorporar. Isama, ipisan.

Embolden, v. [embóldn] Animar. Lumakas ang loob, tumapang.

Emboss, v. [embós] Grabar en realce ó de relieve. Magtampok ng palamuti, maglilok.

Embrace, n. [embrés] Abrazo. Yakap, yapos.

Embrace, v. [embrés] Abrazar. Yumakap, yumapos.

Embracement, n. [embrésment] Abrazo. Pagyakap, pagyapos.

Embrocate, v. [émbroket] Estregar, frotar. Humilot, pahiran ng gamot.

Embrocation, n. [embrokécion] Estragamiento, frotamiento. Paghilot, pagpapahid ng gamot.

Embroider, v. [embróider] Bordar. Magburdá; manahî.

Embroidery, n. [embróideri] Bordado. Táhiin, bordado.

Emend, v. [iménd] Enmendar, corregir. Isaayos, pabutihin.

Emendation, n. [emendécioen] Enmienda, correccion. Pagtutwid, pagsasaayos, pagpapakabuti.

Emerge, v. [imérdch] Salir, proceder. Lumabas, lumitaw, manggalin, magmulâ.

Emergency, n. [imérdchensi] Emergencia. Pangyayaring hindî sinasadyâ.

Emery, n. [émeri] Esmeril. Lihà.

Emetic, adj. [imétic] Emético, vomitivo. Pangpasuka.

Emetic, n. [imétic] Emético. Pangpasuka, nakákasuka.

Emigrant, v. [émigrant] Emigrado. Nangingibang bayan.

Emigrate, v. [émigret] Emigrar. Mangibang bayan.

Emigration, n. [emigrécioen] Emigracion. Pangingibang bayan.

Eminence, n. [éminens] Altura, elevacion; eminencia, título de honor de los cardenales. Kataasan, kadakilaan; karilagan, kabunyian.

Eminency, n. [éminensi] Altura, elevacion; eminencia, título de honor de los cardenales. Kataasan, kadakilaan; karilagan, kabunyian.

Eminent, adj. [éminent] Eminente, elevado, distinguido. Marilag, bunyî, magiting.

Emissary, n. [émiseri] Emisario; espía. Sugong lihim; tiktik.

Emission, n. [imícioen] Emision. Paglalabas.

Emit, v. [imít] Emitir, echar de sí. Maglabas, maglitaw, maghayag.

Emmet, n. [émet] Hormiga. Langgam.

Emolliate, v. [imóliet] Ablandar. Lumambot.

Emollient, adj. [imólient] Emoliente ó que sirve para ablandar. Pangpalambot.

Emolument, n. [imóliument] Emolumento, provecho. Pakinabang, tubò.

Emotion, n. [imócioen] Emocion, agitation del ánimo. Baklá, kabá, kutog; sigla; sikdó.

Emotional, adj. [imócional] Concitativo. Nakababaklá; nakakapagpasigla.

Emperor, n. [émperor] Emperador. Emperador, harì ng malaking bansá.

Emphasis, n. [émfasis] Énfasis. Diín.

Emphatic, adj. [émfatic] Enfático. Mariín.

Emphasise, v. [emfasáis] Hablar con énfasis. Manalitâ ng mariín.

Empire, n. [émpair] Imperio. Imperyo, malaking kaharian.

Employ, n. [emplói] Empleo, ocupacion. Gáwain sa isang káwanihan, tunkúlin.

Employ, v. [emplói] Emplear, ocupar. Manungkol, maggugol ng panahon.

Employee, n. [emplóyi] Empleado. Kawaní.

Employment, n. [emplóiment] Empleo. Kalagayang pagkakawaní.

Emporium, n. [empórioem] Emporio. Bayang kálakalan; dakong tiyángihan; pámilihan.

Empower, v. [empáuoer] Autorizar, dar poder. Magbigay kapangyarihan.

Empress, n. [émpres] Emperatriz. Emperatrís, asawa ng emperador ó ng harì sa malaking bansá.

Emptiness, n. [émtines] Vaciedad. Kawalan ng laman.

Empty, adj. [émti] Vacio; inutil; ignorante. Walang lamán; walang kabuluhan; hangal.

Empty, v. [émti] Vaciar. Alisan ng laman.

Emulate, v. [émiulet] Emular, competir; imitar. Lumaban, makipagpunyagî; gumaya.

Emulation, n. [emiulécioen] Emulacion, rivalidad. Pakikilaban, pakikipagpunyagî.

Emulsion, n. [imulcioen] Emulsion. Pangalan ng gamot.

Enable, v. [enébl] Habilitar, poner en estado de. Makakaya, maka....

Enact, v. [enáct] Establecer, decretar. Magtatag magpasyá, magbigay utos, mag-utos.

Enactment, n. [enáctment] Decreto, dictamen. Pasiya, utos.

Enamour, v. [enamoer] Enamorar. Mangibig, mangligaw.

Encage, v. [enkédch] Enjaular. Kulungin, isilid sa haula.

Encamp, v. [encámp] Acampar [se]. Humantong ó humimpil [ang isang hukbo]; magtayô ng kampamento; magkampamento.

Encampment, n. [encámpment] Campamento. Kampamento, dakong kinahahantungan [ng hukbo].

Encase, v. [enkés] Encajar. Isilid sa kaha ó sa kahón.

Enchain, v. [enchén] Encadenar. Itanikalâ.

Enchant, v. [enchánt] Encantar. Halinahin, ganyakin, bihagin ang kalooban.

Encircle, v. [ensírcl] Cercar, rodear. Bakurin, kubkubin, kulungin.

Enclose, v. [enclóz] Cercar, circunvalar algun terreno. Bakuran.

Enclosure, n. [enclósiur] Cercamiento, cercado. Loobán, dakong nababakuran.

Encompass, v. [enkómpas] Circundar, rodear. Ligirin.

Encore, adv. [éncor] Otra vez, de nuevo. Mulî, ulî.

Encore, int. [éncor] Otra! otra vez, mas. Isa pa! hali pa! hala pa ulî.

Encore, v. [éncor] Pedir que un actor repita lo que ha cantado ó recitado. Ipaulit ang kinantá ó itinalumpatî.

Encounter, n. [encáunter] Encuentro, choque. Tagpô, sagupà, banggâ, bunggô.

Encounter, v. [encáunter] Encontrar, acometer al enemigo. Mákatagpô; sumalubong, sumagupà, dumaluhong.

Encourage, v. [enkéredch] Animar, alentar. Magpalakas ng loob, magpatapang.

Encouragement, n. [enkéredchment] Estímulo. Pangpalakas ng loob, pangpatapang.

Encroach, v. [encróch] Usurpar, apropiarse lo ajeno. Kumamkám, mangamkám.

Encroachment, n. [encróchment] Usurpacion. Pangangamkam.

Encumber, v. [enkámboer] Embarazar. Gumambalà, umabala.

Encumbrance, n. [enkámbrans] Embarazo, estorbo. Gambalà, abala.

End, n. [end] Fin, cabo, extremidad. Katapusan, dulo, wakas, hangganan, hanggá.

End, v. [end] Acabar, terminar, concluir; matar, quitar la vida; acabarse. Tumapos, yumarì; lumutas; umutás; humangga.

Endanger, v. [endéndcher] Peligrar, arriesgar. Manganib, mangambá.

Endear, v. [endír] Encarecer. Mahalín.

Endearment, n. [endírment] Encarecimiento. Pagmamahal.

Endeavor, n. [endívoer] Esfuerzo, empeño. Sikap, masákit.

Endeavor, v. [endívoer] Esforzarse, intentar. Magsumikap, magsikap, magsumakit.

Ending, n. [énding] Conclusion, cesacion; muerte. Katapusan, pagkatapos, paglilikat, paghanggá, pagkalutas, pagkautas.

Endless, adj. [éndles] Interminable. Walang hanggan, walang katapusan, walang dulo.

Endorse, v. [endórs] Endosar una letra de cambio; rubricar, autorizar. Isalin sa iba ang kapangyarihan ng pagsingil ng isang "letra de cambio;" pumirmá, magpahintulot.

Endow, v. [endáu] Dotar á una mujer. Makaloob ng bigay-kaya, magdulot.

Endowment, n. [endáument] Dote, dotacion. Bigay-kaya, dote.

Endurance, n. [endiúrans] Duracion; paciencia, sufrimiento. Pagmamatigas; pagtitiis, pagbabatá.

Endure, v. [endiúr] Sufrir, soportar, aguantar. Magmatigas, magbatá, magtiis.

Endways, adv. [éndwes] De punta, derecho. Twid, patulóy.

Enemy, n. [énimi] Enemigo. Kaaway, kaalit, kalaban, kagalit, katalo.

Energetic, adj. [enoerdchétic] Enérgico, vigoroso. Buháy ang loob, magilas.

Energy, n. [énoerdchi] Energía, vigor. Kabuhayan ng loob, kagilasan, gilas.

Enfeeble, v. [enfíbl] Debilitar. Huminà, manglatâ.

Enforce, v. [enfórs] Esforzar, violentar, compeler. Pilitin, ibuyó.

Enforcement, n. [enfórsment] Compulsion, coaccion. Pagpilit, pamimilit.

Enfranchise, v. [enfránchaiz] Franquear, poner en libertad; emancipar. Palayain, alisin sa pagkaalipin.

Engage, v. [enguédch] Empeñar, comprometer. Mangakò na makikipagkita ó paparoon; makipagkayarî.

Engaged, adj. [enguédched] Comprometido. May pangakò.

Engagement, n. [enguédchment] Empeño, comprometimiento. Pangakò.

Engender, v. [endchénder] Engendrar, producir. Manganak.

Engine, n. [éndchin] Máquina, locomotora. Mákina.

Engineer, n. [endchinír] Ingeniero, makinista. Inhinyero, makinista; marunong ng pasikotsikot ng mákina.

Engineering, n. [endchiníring] Arte del ingeniero. Karunungan tungkol sa mga mákina at sa inhinyeryá.

English, adj. [ínglish] Inglés. Ingglés.

English, n. [ínglish] Inglés. Ingglés, taga Inglaterra.

English, v. [ínglish] Traducir en idioma ingles. Isalin sa wikang ingglés.

Engrave, v. [engrév] Gravar, tallar, esculpir. Lumilok.

Engraving, n. [engréving] Grabado. Paglililok.

Engross, v. [engrós] Engordar, engrosar. Patabain, palakhín.

Engulf, v. [engálf] Engolfar; engullir. Palaot; sumakmal.

Enhance, v. [enháns] Encarecer, levantar en alto. Mahalán, pataasin.

Enhancement, n. [enhánsment] Encarecimiento. Pagpapamahal, pagpapataas.

Enigma, n. [inígma] Enigma. Bugtong; bugtungan.

Enigmatic, adj. [inigmátic] Enigmático. Parang bugtong, malabò.

Enigmatical, adj. [inigmátical] Enigmático. Parang bugtong, malabò.

Enjoin, v. [endchóin] Mandar, encargar, advertir. Magbilin, magtagubilin.

Enjoy, v. [endchóy] Gozar, poseer. Matwâ, magalak; magtaglay, magtamó, magkamít.

Enjoyment, n. [endchóiment] Placer; goce, disfrute. Twâ, galak; taglay, tamó, kamít.

Enlarge, v. [enlárdch] Engrandecer, dilatar [se], extender [se]. Lumakí, magpalakí, humabà, magpahabà, dumami, magparami.

Enlargement, n. [enlárdchment] Aumento, ampliacion. Pagdaragdag, pagpapalakí.

Enlighten, v. [enláiten] Alumbrar, iluminar; instruir. Liwanagan, turuan.

Enlightenment, n. [enláitnment] Ilustracion, instruccion. Pagpapaliwanag, pagtuturò.

Enlist, v. [enlíst] Alistar, sentar plaza. Patalâ; magsundalo.

Enlistment, n. [enlístment] Alistamiento. Pagpapatalâ.

Enliven, v. [enláivn] Animar, avivar. Palakasin ang loob, buhayin ang loob.

Enmesh, v. [enmésh] Enredar, enmarañar. Siluin.

Enmity, n. [énmiti] Enemistad. Poot, pagtatanim ng loob.

Ennoble, n. [enóbl] Ennoblecer. Parangalín, parangalán.

Enormity, n. [inórmiti] Enormidad. Lakíng dî kawasà.

Enormous, adj. [inórmoes] Enorme. Malakíng dî kawasà.

Enough, adj. & adv. [ináf] Bastante, suficiente. Sukat, sapát, kasya.

Enough, n. [ináf] Lo suficiente. Kasukatán, karapatan, kakasyahan.

Enquire, v. [enquáir] Informarse, inquirir, averiguar. Magsiyasat, mag-usisà, mag-urirà, magtanong.

Enquiry, n. [encuíre] Indagacion. Pagsisiyasat, pag-uusisà, pagtatanong.

Enrage, v. [enrédch] Enfurecer, irritar, encolerizar. Galitin, papag-initin.

Enrich, v. [enrítch] Enriquecer. Payamanin.

Enroll, v. [enról] Alistar, registrar. Patalâ, magtalâ ng pangalan.

Enrollment, n. [enrólment] Registro. Pagtatalâ.

Ensample, n. [ensámpl] Ejemplo. Halimbawà.

Ensconce, v. [enscóns] Resguardar con un fortin. Mangublí, manganlong.

Enshrine, v. [enshrín] Guardar como reliquia. Itagong pinaka ala-ala.

Enshroud, v. [enshród] Amortajar. Balutin ng sapot.

Ensign, n. [énsain] Bandera. Watawat, bandilà, bandera.

Enslave, v. [enslév] Esclavizar. Alipinin, busabusin.

Enslavement, n. [enslévment] Esclavitud. Pagkaalipin, pagkabusabos.

Ensue, v. [ensiú] Seguirse, suceder. Sumunod, humalile, bumuntot.

Ensurance, n. [ensiúrans] Seguro. Seguro, pananagot sa buhay ó pag-aarì ng sanggayon.

Ensure, v. [ensiúr] Asegurar. Pasiguro; pasagutan ang buhay ó pag-aarì ng sanggayon.

Entangle, v. [entángl] Enredar, embrollar, embarazar. Mangguló, mang-abala, gumambalà, gumawâ ng sabid.

Entanglement, n. [entánglment] Enredo, embarazo. Sabíd, abala, gambalà.

Entangler, n. [entángloer] Enredador, embrollon. Mangguguló, mapag-gawâ ng sabíd.

Enter, v. [éntoer] Entrar, penetrar. Pumasok, pasa loob.

Enterprise, n. [éntoerpraiz] Empresa. Layon, panukalà.

Entertain, v. [entérten] Entretener, divertir. Lumibang, umaliw; libangin, aliwín.

Entertainer, n. [entoerténoer] Huésped; el que alegra ó divierte á otros. Ang nag-anyaya; ang lumilibang, ang nagbibigay kasayahan.

Entertainment, n. [entoerténment] Entretenimiento, diversion. Líbangan, kasayahan, pangparaan ng panahon.

Enthral, v. [enzról] Oprimir. Pumighatì.

Enthralling, adj. [enzróling] Opresivo. Nakapipighatì.

Enthrone, v. [enzrón] Entronizar. Iluklok sa trono.

Enthronement, n. [enzrónment] Entronizacion. Pagluluklok.

Enthusiasm, n. [enziúziasm] Entusiasmo. Sigla.

Enthusiastic, adj. [enziuziástic] Entusiasta. Masigla.

Entice, v. [entáis] Tentar, instigar. Manuksó.

Enticement, n. [entáisment] Instigacion. Tuksó, panunuksó.

Entire, adj. [entáir] Entero, completo. Buô, ganap.

Entirely, n. [entáirli] Entereza. Kabuoan.

Entitle, v. [entáitl] Entitular, autorizar. Marapatin.

Entomb, v. [entúm] Sepultar. Ilibing.

Entrails, n. [éntrelz] Entrañas. Bituka, káloob-looban.

Entrance, n. [éntrans] Entrada; admision. Pasukán; pasok.

Entrap, v. [entráp] Entrampar, enredar, engañar. Manilò, manghibò, mangdayà.

Entreat, v. [entrít] Rogar, suplicar. Sumamò, mamanhik, makiusap.

Entreaty, n. [entríti] Ruego, súplica, solicitud. Samò, pamanhik, pakikiusap.

Entree, n. [éntri] Entrada. Pagpasok.

Entrust, v. [entrást] Confiar. Magkatiwalà, tumiwalà.

Entry, n. [éntri] Entrada. Pagpasok, pasukán.

Entwine, v. [entwáin] Entrelazar, enroscar. Mamulupot, mamilipit, magpalikawlikaw.

Enumerate, v. [iniúmeret] Enumerar. Bumilang; bilangin.

Enumeration, n. [iniumerécion] Enumeracion. Pagbilang.

Enunciate, v. [iniúnciet] Enunciar, declarar. Magbalità, maghayag.

Enunciation, n. [iniunciecien] Enunciacion, declaracion pública. Pagbabalità, paghahayag.

Envelop, v. [envílop] Envolver, aforrar. Balutin.

Envelope, n. [énvelop] Sobre, envolvedero. Sobre, balot ng sulat, balutan.

Envenom, v. [envénom] Envenenar. Lumason; lasunin.

Envious, adj. [énvious] Envidioso. Mainggitin.

Environ, v. [énviron] Rodear, cercar, bloquear, sitiar. Ligirin, kubkubin.

Envoy, n. [énvoi] Enviado, mensajero. Sugò, inutusan.

Envy, n. [énvi] Envidia. Inggít, kainggitan, pananaghilì.

Envy, v. [énvi] Envidiar. Mainggit, managhilì.

Epact, n. [ípact] Epacta. Epakta [ó ang kalendaryo ng mga parì].

Ephemeral, adj. [ifémeral] Efímero. Mamaghapon ang tagal.

Epicene, adj. [épisin] Epiceno. Nauukol sa lalake at babae.

Epidemic, adj. [epidémic] Epidémico; general. Ang nauukol sa sakít na sumasalot sa pook, bayan ó bansa sa isang panahon, kalahatan.

Epidemy, n. [épidemi] Epidemia. Sakít na sumasalot sa isang pook, bayan ó bansa sa isang panahon.

Epidermis, n. [epidérmis] Epidérmis, cutícula. Balat sa labas.

Epilepsy, n. [épilepsi] Epilepsia. Himatay.

Epileptic, adj. [epiléptic] Epiléptico. Hímatayin, nauukol sa sakít na himatay.

Epiphany, n. [ipífani] Epifania. Paglitaw, pagsipot; pistá ng Tatlong Harì.

Episcopate, n. [ipíscopet] Obispado. Saklaw ng isang Obispo.

Episode, n. [épisod] Episodio. Bukod na salaysay sa loob ng talagang sinasalaysay.

Epistle, n. [ipísl] Epístola. Sulat, liham.

Epistolary, adj. [ipístoleri] Epistolar. Nauukol sa sulat ó liham.

Epitaph, n. [épitaf] Epitafio. Lagdang nasusulat sa pinaglibingan.

Epitome, n. [ipítomi] Epítome, resumen. Maikling salaysay ó katas na nilalaman ng isang kathâ ó akdâ.

Epoch, n. [ipóc] Época. Panahon.

Epson salt, n. [épson solt] Magnesia calsinada. Magnesya kalsinada.

Equable, adj. [ícuabl] Igual, uniforme. Kagaya, kapara, kaparis.

Equal, adj. [ícual] Igual, semejante. Kagaya, kawangis, kawangkî.

Equal, v. [ícual] Igualar. Pagparahin, pagparisin; pagparehohin.

Equality, n. [icuóliti] Igualdad. Pagkakapantay, pagkakaparis.

Equalization, n. [icualizécion] Igualamiento. Pagpaparis, pagtutulad.

Equalize, v. [ícualaiz] Igualar. Pagparisin, pagpantayin.

Equally, adv. [ícuali] Igualmente. Gayon din, may pagkakaparis.

Equanimity, n. [icuanímiti] Ecuanimidad, serenidad de ánimo. Lamíg ng loob, katibayan ng loob.

Equator, n. [icuétor] Ecuador. Ekwador.

Equestrian, adj. [icuéstrian] Ecuestre. Nauukol sa pangangabayo.

Equestrian, n. [icuéstrian] Ecuestre. Marunong mangabayo.

Equiangular, adj. [icuiánguiular] Equiángulo. Magkaparis ang mga sulok, magkaisa ang layô.

Equilateral, adj. [icuiláteral] Equilátero. Magkaisa ang sukat ng mga gilid ó hangga.

Equilibrium, n. [icuilíbriæm] Equilibrio, contrapeso. Timbang, tatag.

Equine, adj. [ícuin] Caballar. Nauukol sa kabayo.

Equinox, n. [ícuinocs] Equinoccio. Panahong magkasinhabà ang araw at gabí.

Equip, v. [icuíp] Equipar, pertrechar. Magsangkap ng mga kailangan.

Equipage, n. [écuipedch] Equipaje. Sangkap na kailangan, daladalahan.

Equipment, n. [icuípment] Equipaje, el acto de equipar. Pagsasangkup ng mga kailangang dalhin.

Equipoise, n. [ícuipoiz] Equilibrio. Timbang.

Equitable, adj. [écuitabl] Equitativo, justo. Tapat, matwid, walang dayà.

Equity, n. [écuiti] Equidad, justicia. Karampatan, katwiran.

Equivalence, n. [icuívalens] Equivalencia. Kahambing, kawangkì, katimbang, katumbas.

Equivalent, adj. [icuívalent] Equivalente. Katumbas, katimbang, kahambing.

Equivocal, adj. [icuívocal] Equívoco, ambiguo. Nakapagkakamali.

Equivocate, v. [icuívoket] Equivocar. Mámalî, maligaw.

Equivocation, n. [icuívokecion] Equívoco. Kamalian, mali, pagkaligaw.

Era, n. [íra] Era. Panahon.

Eradicate, v. [irádiket] Desarraigar, extirpar. Bunutin, lipulin.

Eradication, n. [iradikécion] Extirpacion. Pagkabunot, pagkalipol.

Erase, v. [irés] Borrar. Katkatin, pawiin, burahin.

Eraser, n. [iréser] Raspador. Pangburá.

Erasure, n. [irésiur] Raspadura. Katkat, burá.

Ere, adv. & prep. [ir] Antes, mas, pronto, antes de. Bago, muna.

Erect, adj. [iréct] Derecho, levantado hacia arriba. Patwid, patayô.

Erect, v. [iréct] Erigir, establecer. Magtayo, magtatag.

Erection, n. [iréccion] Ereccion, construccion. Pagtatayô.

Erelong, adj. [irlóng] Antes de mucho. Hindî pa nalalaunan, hindî pa naluluwatan.

Err, v. [ær] Vagar, errar, desviarse. Magkamalî, mámalî, málisyâ, máligaw.

Errand, n. [érrand] Recado, mensaje. Pasabi, bilin, utos.

Errant, adj. [érrant] Errante, vagabundo. Palaboy, hampas-lupà.

Errata, n. [erráta] Erratas. Mga kamalian sa kathâ, aklat, sulat, ibp.

Erratic, adj. [errátic] Errático, vagante, vagabundo. Layás, palakadlakad, palaboy, hampas-lupà.

Erratum, n. [irrátum] Errata. Mga kamalian sa kathâ, aklat, sulat ibp.

Erring, adj. [érring] Errado, errante. Námamalî, náliligaw.

Erroneous, adj. [errónioes] Erroneo, falso. Malî, hindî tunay.

Error, n. [érror] Error, yerro. Kamalian, kalisyaan.

Erudite, adj. [ériudait] Erudito. Paham, pantas, marunong.

Erudition, n. [eriudícioen] Erudicion, ciencia. Kapahamán, kapantasan, karunungan.

Eruption, n. [irúpcioen] Erupcion. Silakbó, buga.

Erysipelas, n. [erizípelas] Erisipela. Kulebra ó sakít sa balat.

Escapade, n. [escapéd] Movimiento irregular de un caballo. Likót ó bisyo ng kabayo.

Escape, v. [eskép] Escapar, huir. Tumaanan, tumakas.

Escape, n. [eskép] Escapada, huida. Pagtataanan, pagtakas.

Eschew, v. [eschiú] Huir, evitar. Lumayô, umilag.

Escort, n. [éscort] Escolta. Abay, kumboy, bantay, kaakbay.

Escort, v. [escórt] Escoltar, convoyar. Akbayan, samahan, ihatid.

Escript, n. [escrípt] Cédula, escritura. Katibayan, kasulatán.

Esculent, adj. & n. [éskiulent] Comestible. Mákakain; pagkain.

Escutcheon, n. [eskiúchen] Escudo. Eskudo.

Esoteric, adj. [esotéric] Secreto, misterioso. Lihim, mahiwagà.

Esophagus, n. [esófagoes] Garganta. Lalamunan.

Especial, adj. [espécial] Especial. Tangì, bukod-tangì.

Espial, n. [espáial] Espía, observacion. Paniniktik.

Espousals, n. [espáusals] Esponsales. Kasal.

Espouse, v. [espáuz] Desposar. Magkasal; pakasal.

Espy, v. [espái] Espiar, acechar. Maniktik, manubok.

Essay, n. [esé] Ensayo. Pagsasanay.

Essay, v. [esé] Ensayar, probar, tentar. Magsanay; tikman.

Essence, n. [ésens] Esencia, perfume. Pabangó.

Essential, adj. [eséncial] Esencial. Kailangan.

Essential, n. [eséncial] Esencia. Ang kinakailangan.

Establish, v. [estáblish] Establecer, fundar. Magtatag; itatag.

Establishment, n. [estáblishment] Establecimiento; domicilio. Pagkakatatag; bahay.

Estate, n. [estét] Estado; hacienda, bienes. Pag-aarì, lupang pag-aarì.

Esteem, n. [estím] Estimacion, aprecio. Pagmamahal, pagpapahalagá.

Esteem, v. [estím] Estimar, apreciar. Mahalín, pahalagahan.

Estimable, adj. [estímabl] Estimable. Kagalang-galang, kapitapitagan.

Estimate, n. [éstimet] Valuacion. Tasa, pahalagá, kurò.

Estimate, v. [éstimet] Estimar, apreciar. Halagahan.

Estimation, n. [estimecioen] Estimacion. Pitagan, galang.

Estrange, v. [estréndch] Extrañar, apartar, enajenar. Manibago, kumatwâ, lumayô, umilag.

Estrangement, n. [estréndchment] Enajenamiento; extrañeza, distancia. Kakatwà; layò, agwat.

Estuary, n. [éschiueri] Brazo de mar. Wawà.

Etch, v. [etch] Grabar al agua fuerte. Lumilok sa metal.

Etching, n. [éching] Grabado hecho al agua fuerte. Paglilok sa metal.

Eternal, adj. [itérnal] Eterno, inmortal. Magpakaylan man, walang hanggan.

Eternally, adv. [itérnali] Eternamente. Sa tanang panahon, sa boong panahon.

Eternity, n. [itérniti] Eternidad. Pagkakaylan man, pagkawalang hanggan.

Ether, n. [ízær] Eter. Eter.

Ethereal, adj. [izírial] Etéreo, celeste. Ukol sa langit.

Ethiop, n. [íziop] Etiope, negro. Taga Etyopya, taong maitim.

Etiquette, n. [étiket] Etiqueta. Etiketa, pagkikilos-mahal.

Ettin, n. [etín] Gigante. Higante.

Etymology, n. [etimólodchi] Etimología. Símulain ng mga salitâ.

Eucharist, n. [iúcarist] Eucaristía. Pakinabang, kumunyon.

Eulogize, v. [iúlodchaiz] Elogiar, aplaudir. Pumuri, magpaunlak.

Eulogy, n. [iúlodchi] Elogio, alabanza. Papuri, paunlak.

Eunuch, n. [iúnoc] Eunuco, capon. Bating, kapon.

Euphemism, n. [iúfimizm] Eufemismo. Badyang pangpalubagloob.

Euphonical, adj. [iufónikal] Eufónico. Hinggil sa pagkakatugmâ ng tinig.

Euphony, n. [iúfoni] Eufonía. Ang pagkakatugmâ ng tinig.

Europe, n. [iúrop] Europa. Europa.

European, adj. [iurópian] Europeo. Nauukol sa Europa.

European, n. [iurópian] Europeo. Taga Europa.

Evacuate, v. [ivákiuet] Evacuar, desocupar. Lisan, lisanin, iwan.

Evacuation, n. [ivakiuécioen] Evacuacion. Pag-alís.

Evade, v. [ivéd] Evadir, huir, escapar. Umiwas, umilag, tumakas, tumaanan.

Evanescence, n. [evanésens] Desaparecimiento. Pagkawalâ.

Evanescent, adj. [evanésent] Imperceptible. Dî makita.

Evangel, n. [ivándchel] Evangelio. Ebanhelyo, mabuting balità.

Evangelic, adj. [ivandchélic] Evangélico. Nauukol sa ebanhelyo.

Evangelical, adj. [ivandchélical] Evangélico. Nauukol sa ebanhelyo.

Evangelist, n. [ivándchelist] Evangelista. Ebanhelista, taga-pangaral ng ebanhelyo.

Evaporate, v. [iváporet] Evaporarse, disiparse. Sumuluwak, sumingaw.

Evaporation, n. [ivaporécioen] Evaporacion, exalacion del vapor. Suluwak, singaw.

Evasion, n. [ivécioen] Evasion, salida, escape, excusa. Pag-ilag, paglabas, pagtakas, dahilan.

Evasive, adj. [ivésiv] Evasivo. Maiilagan.

Eve, n. [iv] Tardecita; vispera. Takip-silim; bisperas.

Even, adj. [iven] Llano, igual. Pantay, patag, yano, panay, pares.

Even, adv. [íven] Aun, aun cuando. Bagaman, kahi't.

Even, v. [iven] Igualar, allanar. Pantayin, patagin, panayin.

Evening, n. [ívning] Noche; el anochecer. Gabí; takip-silim, pag-gabí.

Event, n. [ivént] Evento, acontecimiento. Pangyayari, pagkakataon.

Eventful, adj. [ivéntful] Lleno de acontecimientos. Puspós ng mga pangyayari.

Eventual, adj. [ivénchiual] Eventual, fortuito. Nagkataon, hindî sinasadyâ.

Eventuality, n. [ivenchiuáliti] Evantualidad. Pagkapangyari.

Ever, adv. [évær] En cualquier tiempo, siempre. Kaylan man, palagì, lagì, parati, sa anomang panahon.

Evergreen, n. [éværgrin] Siempre verde, siempreviva. Katakataká, siemprebibo.

Everlasting, adj. [evoerlásting] Eterno, sempiterno. Magpakaylanman, walang hanggan, walang katapusan.

Everlasting, n. [evoerlásting] Eternidad. Kawalang hanggan.

Evermore, adv. [evoermor] Eternamente. Magpakaylanman.

Every, adj. [éveri] Cada uno, cada una. Bawa't, twî.

Every-body, n. [éveri-bódi] Cada uno, cada una. Bawa't tao; lahat ng tao.

Every-day, adv. [éveri-day] Cada dia. Araw-araw, bawa't araw.

Every-one, n. [éveri-uan] Cada uno, cada una. Bawa't isa, lahat.

Everything, n. [éverizing] Cada cosa. Bawa't bagay, lahat ng bagay.

Every-where, adv. [évoeri-juer] En ó por todas partes. Sa lahat ng dako.

Eve-through, n. [ívzro] Canal de agua. Alulod.

Evict, v. [ivíct] Despojar jurídicamente. Kamkamán ng pag-arì sa pamamagitan ng hukuman.

Eviction, n. [iviccioen] Eviccion, despojo jurídico. Pagkamkam ng pag-aarì sa pamamagitan ng hukuman.

Evidence, n. [évidens] Evidencia. Katotohanan, katunayan.

Evidence, v. [évidens] Evidenciar. Patotohanan, patunayan.

Evident, adj. [évident] Evidente, patente, notorio. Totoo, tunay; malinaw, maliwanag.

Evil, adj. [ívl] Malo, depravado. Masamâ.

Evil, n. [ívl] Maldad, mal. Kasamaan, samâ.

Evil-doer, n. [ívl-dúoer] Malhechor. Manggagawà ng masamà, tulisan.

Evilly, adv. [ívli] Malamente. May kasamaan.

Evil-minded, adj. [ívl-manded] Malicioso, mal intencionado. May masamang akalà.