Chapter 8 of 36 · 3994 words · ~20 min read

Part 8

Coaster, n. [cóstoer] Buque costanero. Sasakyang dagat na pamaybay.

Coat, n. [cot] Casaca. Amerikana, sako.

Coat, v. [cot] Cubrir, vestir. Mag-amerikana, mag-barò, magdamit.

Coax, v. [cocs] Lisonjear, adular, acariciar, halagar. Mamuri ng paimbabaw, manuyâ, umalindog.

Coaxation, n. [cocsécien] Lisonja, caricia. Papuring paimbabaw, tuyâ, alindog.

Cob, n. [cob] Mazorca de maiz. Busal.

Cobble, v. [cóbl] Chapucear, remendar zapatos. Tutupan ng magaspang, magtagpî ng sapatos.

Cobble, n. [cóbl] Barca de pescador. Bangkang ipinangingisdâ.

Cobbler, n. [cóbloer] Chapucero, remendon. Tagatutop, tagapagtagpi.

Cobweb, n. [cóbweb] Telaraña. Bahay gagambá, bahay lawá.

Cochineal, n. [cóchinil] Cochinilla. Isang insekto [hayop] na walang pakpak; tinang mapulá.

Cock, n. [coc] Gallo. Tandang, manok.

Cockade, n. [cokéd] Escarapela, divisa en forma de rosa ó lazo para distinguir los ejércitos y partidos. Sagisag na pinagkakakilanlan sa mga kawal at lapian.

Cockfight, n. [cócfait] Riña ó pelea de gallos. Sabong, tupada.

Cockfighting, n. [cócfaiting] Riña ó pelea de gallos. Sabong, tupada.

Cockfighter, n. [cócfaiter] Gallero. Mánanabong.

Cockle, n. [cócl] Una especie de caracol de mar. Isang urì ng susông-dagat.

Cockney, n. [cócni] Hijo de Londres. Taga bayan ng Londres.

Cock-pit, n. [cóc-pit] Reñidero de gallos, gallera. Sabungan.

Cockroach, n. [cócrotch] Cucaracha. Ipis.

Cock's-comb, n. [cocs-comb] Cresta de gallo. Palong ng manok.

Cocswain, n. [cócsn] Patron de bote. Tagaugit sa sasakyan.

Cocoa, n. [cóco] Coco; cacao. Niyog; kakaw.

Cocoanut, n. [cóconat] Coco. Niyog.

Cocoa palm, n. [cóco-palm] Planta de coco. Punò ng niyog.

Cocoon, n. [cocún] Capullo del gusano de seda. Bahay ng uod.

Coction, n. [cóccien] Coccion. Kulô, subó.

Cod, n. [cod] Bacalao. Bakalaw.

Codfish, n. [códfish] Bacalao. Bakalaw.

Coddle, v. [códl] Criar con mucho cuidado ó ternura. Palayawin.

Code, n. [cod] Código. Aklat na kinátatalaan ng mga kautusan.

Codger, n. [códcher] Hombre tacaño y avariento. Maramot.

Codicil, n. [códissil] Codicilo. Pahimakas na bilin.

Codify, v. [códifay] Hacer un código. Gawing kódigo.

Coefficient, adj. [coefícient] Coeficiente. Katulong.

Coequal, adj. [coícual] Igual. Kapantay, kagaya.

Coerce, v. [coérs] Contener, refrenar, restringir. Pigilin, ampatín.

Coercion, n. [coércion] Coercion; opresion. Pagpigil; pagpighatì.

Coercive, adj. [cooérsiv] Coercitivo. Nakapipigil, nakaaampat, nakapipighatì.

Coeval, adj. [coíval] Coevo, contemporaneo. Kapanahon, kasing-gulang.

Coffee, n. [cófi] Café. Kapé.

Coffee-pot, n. [cófi-pot] Cafetera. Kapitera, sisidlan ng kapé.

Coffee-tree, n [cófitri] Cafeto. Punò ng kapé.

Coffer, n. [cófer] Arca, cofre, caja. Kaban ng salapì ó hiyas.

Coffin, n. [cófin] Ataúd. Kabaong, ataul.

Coffin, v. [cófin] Meter en un ataúd. Isilid sa kabaong.

Cog, n. [cog] Fraude, engaño; diente de rueda. Hibò, dayà; nginpin ng gulong.

Cog, v. [cog] Engañar, trampear; adular, lisonjear; puntear una rueda. Mangdayà, manghibò; manuyâ, mamuri ng paimbabaw; isaayos ang ngipin ng gulong.

Cogency, n. [códchensi] Fuerza, urgencia. Lakas, pagmamadalî.

Cogent, adj. [códchent] Convincente, poderoso, urgente. Kahikahikayat, makapangyarihan, mádalian.

Cogitate, v. [códchitet] Pensar, reflexionar. Mag-isip, magmunì, magdilidilì, magbulay, gumunitâ.

Cogitation, n. [codchitécien] Pensamiento, meditacion. Pag-iisip, gunitâ, dilìdilì, pagbubulay.

Cognac, n. [cognac] Cognag. Alak na kunyát.

Cognate, adj. [cógnet] Cognado, consanguíneo. Kadugô, hinlóg. kamaganak.

Cognation, n. [cognécien] Cognacion. Pagka-kamaganak, kadugô.

Cognition, n. [cognícien] Conocimiento, experiencia. Kaalaman, pagkatalós.

Cognizable, adj. [cognízabl] Lo que se puede examinar juridicamente. Ang malilitis ng ayon sa hukuman.

Cognizance, n. [cógnizans] Conocimiento; divisa. Kaalaman, pagkakilala; sagisag.

Cognomen, n. [cognómen] Apellido, cognombre. Pamagat, apelyido.

Cog-wheel, n. [cógjuil] Rueda dentada. Gulong na may ngipin.

Cohabit, v. [cojábit] Cohabitar. Makiagulò.

Cohabitation, n. [cojabitécioen] Cohabitacion. Pakikiagulò.

Coheir, n. [coér] Coheredero. Kasama sa mana.

Coheiress, n. [coéres] Coheredera. Babaing kasama sa mana.

Cohere, v. [cojír] Pegarse, unirse; convenir, conformarse. Dumikít, kumapit; pumayag, sumang-ayon.

Coherence, n. [cojírens] Cohesion, union. Pagkadikit, pagkakapit, pagkakatig.

Coherency, n. [cojírensi] Cohesion, union. Pagkadikit, pagkakapit, pagkakatig.

Coherent, adj. [cojírent] Coherente. Dumidikit, kumakapit, kumakatig.

Coil, n. [cóil] Baraunda; tumulto. Ikid; guló.

Coil, v. [cóil] Doblar en redondo, recoger. Ikirin.

Coin, n. [cóin] Moneda acuñada, dinero. Salapî, kwarta.

Coin, v. [cóin] Acuñar moneda. Gumawâ ng salapî.

Coinage, n. [cóinedch] Acuñacion; moneda, dinero. Paggawâ ng salapî; salapî.

Coincide, v. [coinsáid] Coincidir, convenir. Mápataon, mápasabay.

Coincidence, n. [coínsidens] Coincidencia. Pagkakataon.

Coincident, adj. [coínsident] Coincidente. Nauukol sa pagkakataon.

Coiner, n. [cóinoer] Acuñador de moneda. Manggagawà ng salapî.

Coke, n. [coc] Carbon de piedra. Uling ng metal.

Colander, n. [koelendoer] Coladera, colador. Saláan.

Cold, adj. [cold] Frio; indiferente, insensible. Maginaw, malamig; nanghihinabang.

Cold, n. [cold] Frialdad; resfriado, constipado. Ginaw, lamig; sipon.

Coldness, n. [cóldnes] Frialdad. Kaginawan, kalamigan.

Cole, n. [col] Col. Guguláyin na parang repolyo.

Cole wort, n. [cól woert] Especie de berza. Isang urì ng repolyo.

Colic, n. [cólic] Cólico. Apad.

Collaborate, v. [coláboret] Cooperar. Makitulong.

Collaboration, n. [colaborecien] Cooperacion. Tulong.

Collaborator, n. [coláboretor] Colaborador. Katulong.

Collapse, n. [coláps] Hundimiento. Pagkalubog ng sasakyan, pagkabagbag.

Collapse, v. [coláps] Hundir. Lumubog [ang sasakyan,] mabagbag.

Collar, n. [cólar] Collar. Kolyar, kwintas.

Collar, v. [colar] Agarrar á uno por el pescuezo. Hawakan sa leeg, sakalin.

Collar-bone, n. [cólar-bon] Clavícula. Balagat.

Collation, n. [colécien] Don, dádiva, presente; refaccion que se suele tomar por la noche cuando se ayuna. Kaloob; ang kinakain sa gabi kung nag-aayuno.

Colleague, n. [cólig] Colega, compañero. Kasama, kasabay.

Collect, n. [cólect] Colecta. Ambag, abuloy.

Collect, v. [cólect] Recojer, juntar. Tumipon, magtipon, lumakad ng ambagan ó abuloy.

Collection, n. [coléccien] Coleccion. Ang tinitipon.

Collective, adj. [coléctiv] Colectivo, congregado. Tipón, samasama.

Collectively, adv. [coléctivli] Colectivamente. Tipón, samasama.

Collector, n. [coléctor] Recaudador; compilador. Mániningil, tagasingil; tagatipon.

College, n. [cóledch] Colegio. Kolehyo ó malaking páaralan.

Collegian, n. [colídchan] Colegial. Ang nag-aaral sa malaking páaralan.

Collegiate, adj. [colídchiet] Colegiado. Ang nauukol sa kolehyo.

Collide, v. [coláid] Colidir. Bumanggâ. bumunggô, umumpog.

Collier, n. [cóliær] Minero carbonero; barco carbonero; el que hace ó vende carbon. Ang manggagawà sa mina ng uling; ang sasakyang tubig na naglululan ng uling; ang maguulíng.

Colliery, n. [cólieri] Carbonera, comercio de carbon. Tíbagan ng uling; kálakalan ng uling.

Collision, n. [colízien] Colision. Banggâ, bunggô, umpog.

Colloquial, adj. [colóquial] Familiar, del uso comun. Kinahiratihan, pananalitâ, karaniwang salità.

Colloquialism, n. [colóquialism] Lengua usual. Karaniwang pananalitâ.

Colloquy, n. [cólocui] Coloquio, plática. Sálitaan, satsatan.

Collusive, adj. [coliúsiv] Colusorio. Nauukol sa sálitaang lihim.

Colly, n. [cóli] Hollin de carbon. Kulilì ng uling.

Cologne, n. [cológni] Agua de Colonia. Agua de Colonia, isang urì ng pabango.

Colonel, n. [cólonel] Coronel. Koronel, punong hukbo.

Colonelship, n. [kolónelship] Coronelía. Pagka-koronel.

Colonial, adj. [colónial] Colonial. Ang nauukol sa isang lupang sakop, ó lupang bagong pinananahanan.

Colonist, n. [cólonist] Colono. Mánanahan sa lupang bagong katutuklas.

Colonize, v. [cólonaiz] Colonizar. Sakupin.

Colonization, n. [colonizécien] Colonizacion. Pagsakop, pananakop.

Colonnade, n. [colonéd] Columnario. Taludtod ng mga haligi.

Colony, n. [cóloni] Colonia. Lupang sakop, lupang bagong pinananahanan.

Color, n. [cólor] Color. Kulay, kolor.

Color, v. [cólor] Colorar. Kulayan.

Coloring, n. [cóloring] Colorido. Pangkulay.

Colored, adj. [cólærd] Colorado, teñido. May kulay, kinulayan.

Colossal, adj. [colósal] Colosal. Totoong malakí.

Colossus, n. [colósæs] Coloso. Larawan na totoong malaki.

Colt, n. [colt] Potro. Potro.

Colter, n. [cólter] Reja de arado. Sudsod.

Column, n. [cólam] Columna. Haligi.

Columnar, adj. [colámnar] Columnario. May maraming haligi.

Coma, n. [cóma] Coma. Koma.

Comb, n. [com] Peine. Suklay.

Comb, v. [com] Peinar. Magsuklay, suklayan.

Combat, n. [cómbat] Combate, batalla. Labanán, paghahamok, away, pagbabaka.

Combat, v. [cómbat] Combatir. Lumaban, makihamok, makipagbaka.

Combatant, n. [cómbatant] Combatiente. Manglalaban.

Combative, adj. [cómbativ] Quisquilloso. Masungit.

Combination, n. [combinécien] Combinacion, liga, mezcla. Pagkakabagay, pagkakasama, pagkakalahok.

Combine, v. [combáin] Combinar, unir, ajustar. Ibagay, isama, ilapat.

Combustible, adj. [combústibl] Combustible. Susunugin, supukín, madaling masunog.

Combustion, n. [combústien] Combustion, incendio. Sunog, ningas, liyab.

Come, v. [cam] Venir. Pumarito.

Come down, v. [cam-dáun] Bajar, descender. Pumanaog, lumusong, bumabâ.

Come from, v. [cam from] Venir de, proceder. Manggaling, magbuhat, magmulâ sa.

Come up, v. [cam áp] Subir, ascender. Pumanhik, umakyat, umahon, sumampá.

Comedian, n. [comédian] Comediante, cómico. Komedyante.

Comedy, n. [cómedi] Comedia. Komedya.

Comeliness, n. [kámlines] Gracia, donaire. Inam, buti, igi, gandá.

Comely, adj. [kámli] Hermoso, decente. Maganda, butihin.

Comet, n. [cómet] Cometa. Kometa.

Cometary, adj. [cómeteri] Perteneciente á cometa. Nauukol sa kometa.

Comfort, n. [kómfort] Consuelo, placer, comodidad. Alíw, twâ, ginghawa.

Comfort, v. [kómfort] Confortar, alentar, consolar. Aliwín, pasayahin, paginghawahin.

Comfortable, adj. [kómfortabl] Cómodo, consolatorio. Maginghawa, kaalíw-alíw.

Comforter, n. [kómforter] Consolador. Mapang-alíw, mangaalíw.

Comfortless, adj [kómfortles] Desconsolado, inconsolable, desesperado. Di maalíw, walang kaaliwán, walang ginghawa.

Comic, adj. [cómic] Cómico. Katawatawa, mapagpatawa.

Comical, adj. [cómical] Cómico. Katawatawá, mapagpatawá.

Comicalness, n. [cómicalnes] Facecía, chiste. Katatawanán, sisté.

Comma, n. [cóma] Coma. Coma.

Command, n. [cománd] Mandamiento, orden, mando, poder. Utos, kapangyarihan, pamumunò.

Command, v. [cománd] Mandar, ordenar, gobernar. Mag-utos; iutos.

Commandant, n. [comándant] Comandante. Komandante, tagapagutos.

Commander, n. [cománder] Comandante. Komandante, tagapagutos.

Commandment, n. [comándment] Mandamiento, precepto. Utos.

Commemorate, v. [comémoret] Conmemorar, recordar. Magdiwan, alalahanin.

Commemoration, n. [comemorécien] Conmemoracion, recuerdo. Pagdiriwan, pag-alaala.

Commence, v. [coméns] Comenzar, empezar, principiar. Magpasimulâ, magsimulâ, mag-umpisá; pasimulan.

Commencement, n. [coménsment] Principio, comienzo. Pasimulâ.

Commend, v. [coménd] Encomendar, recomendar. Ipagtagubilin, ipagbilin.

Commendable, adj. [coméndabl] Recomendable, loable. Máipagtatagubilin, kapuripuri.

Commendation, n. [comendécien] Recomendacion, encomio. Tagubilin, papuri.

Commensurate, adj. [coménshiret] Conmensurado, proporcionado. Kasukat, kabagay, tamà sa sukat.

Commensurate, v. [coménshiret] Conmensurar. Itamà sa sukat.

Comment, n. [cóment] Comento. Puná, pansin.

Comment, v. [cóment] Comentar. Punahín, pansinín.

Commentary, n. [cómenteri] Comentario. Paliwanag.

Commentator, n. [cómentetoer] Comentador. Tagapagpaliwanag.

Commerce, n. [cómoers] Comercio, tráfico. Pangangalakal.

Commercial, adj. [cómoercial] Comercial. Nauukol sa pangangalakal.

Commiserable, adj. [comízoerabl] Lastimoso. Kahabaghabag, kawawà.

Commiserate, v. [comízoeret] Apiadarse, compadecerse. Mahabag; maawa.

Commiseration, n. [comizoerécien] Conmiseracion, piedad. Habag, awà.

Commissary, n. [cómiseri] Comisario. Komisaryo, tagapamahalà ng mga bagay-bagay ng mga sundalo ó kawal.

Commission, n. [comícien] Comision, encargo. Bili, tungkol.

Commission, v. [comícien] Comisionar, encargar. Magbilin, manungkol.

Commissioner, n. [comísioner] Comisionado. Komisyunado, kinatawan.

Commit, v. [comít] Cometer, confiar, encargar, encomendar. Ipagkátiwalà, ipagbilin.

Commitment, n. [comítment] Auto de prision. Utos na ipinabibilanggo.

Committee, n. [comíti] Comité. Lupong.

Commodious, adj. [comódiæs] Cómodo, conveniente, util. Aliwalas, malwag, magagamit.

Commodity, n. [comóditi] Comodidad; interes, utilidad, provecho, géneros, mercaderías, productos. Kasiyahán; pakinabang, kalakal.

Commodore, n. [cómodor] Jefe de escuadra. Punò ng hukbong dagat.

Common, adj. [cómon] Comun, ordinario. Karaniwan.

Common, n. [cómon] Comun. Pangkaraniwan.

Commoner, n. [cómoner] Plebeyo; miembro de la cámara baja en Inglaterra. Taong mababà ang kalagayan; kagawad ng kapulungang bayan sa Inglaterra.

Commonly, adv. [cómonli] Comunmente, frecuentemente. Karaniwang....

Commonwealth, n. [cómonwelz] República. Repúblika, sangbansa.

Commotion, n. [comócion] Conmocion, tumulto, perturbacion de ánimo, sublevacion. Pusok ng kalooban, ligalig, guló, panghihimagsik.

Commune, v. [cómiun] Conversar, platicar, hablar. Makipag-usap, makipagsalitaan.

Communicant, n. [comiúnicant] Comunicante. Ang nakikinabang.

Communicate, v. [comiúniket] Comunicar, participar. Magbigay-alam, magsabi, magpahayag.

Communication, n. [comiunikécien] Comunicacíon, participacion. Pasabi, pabalità, pahayag.

Communicative, adj. [comiúniketiv] Comunicativo. Náipasasabi, náipababalità, náipahahayag.

Communion, n. [comiúnioen] Comunidad; comunion. Kapisanan; pakikinabang, comunyon.

Community, n. [comiúniti] Comunidad. Kapisanan.

Commutation, n. [comiutécioen] Cambio, trueque; mudanza, alteracion. Palít, kapalit; pagbabago.

Commute, v. [comiút] Conmutar, permutar, trocar. Palitan, ipalit, magpalit.

Compact, adj. [cómpact] Compacto, sólido, denso. Siksik, masinsin, tipî.

Compact, n. [cómpact] Pacto, convenio, ajuste. Tipan, kásunduan, káyarian.

Compact, v. [cómpact] Pactar; consolidar, compaginar. Makipagtipan, makipagkáyarî, makipagkasundò; sinsinin, tipîin.

Compactness, n. [compáctnes] Solidez, densidad. Katibayan, kasinsinan.

Companion, n. [compénioen] Compañero, camarada, compinche. Kasama, kalaguyò, kasabay, kaakbay.

Companionable, adj. [compénioenabl] Sociable. Mabuting makisama.

Companionship, n. [compénioenship] Sociedad, compañía. Pagsasamahan.

Company, n. [cómpani] Compañía ó sociedad; cuadrilla de personas que se unen para algun fin particular; compañía de comercio; gremio, cuerpo; cierto número de soldados que militan bajo la disciplina de un capitan. Samahán, kompanyá; kasama, kasabay; katipunan, kapisanan; pulutong, tropa.

Comparable, adj. [cómparabl] Comparable. Máipaparis, máigagaya, máihahalintulad.

Comparative, adj. [compárativ] Comparativo. Mapagpaparisan, mapaghahalintularan.

Compare, v. [compér] Comparar; cotejar, comprobar. Iparis, ihalintulad; tuusín.

Comparison, n. [compárisoen] Comparacion; cotejo, confrontacion. Pagpaparis, pagtutulad; pagtutuus.

Compart, v. [compárt] Compartir, dividir. Hatiin, paghiwalayin.

Compartment, n. [compártment] Compartimiento. Silid, kwarto; bahagi.

Compass, n. [kómpas] Compas. Aguhon, kompas.

Compass, v. [kómpas] Circuir, rodear. Lumigid, ligirin.

Compassion, n. [compácioen] Compasion, piedad. Habag, kahábagan, awà, kaawaan; hinayang, panghihinayang.

Compassionate, adj. [compácienet] Compasivo. Mahabagin, maawaín.

Compassionate, v. [compácienet] Compadecer á alguno. Maawà, mahabag.

Compatriot, n. [compétrioet] Compatriota. Kababayan, kalupain.

Compel, v. [compél] Compeler, obligar, precisar. Pumilit; pilitin.

Compend, n. [cómpend] Compendio, resumen, epítome, sumario. Maikling salaysay.

Compendious, adj. [compéndioes] Compendioso, breve, sucinto. Maiklî.

Compensate, v. [compénset] Compensar. Gantihin, bayaran, upahan.

Compensation, n. [compensécien] Compensacion. Gantí, kagantihan, bayad, kabayaran, upa.

Compete, v. [compít] Competir. Lumaban, makipagpunyagî.

Competence, n. [cómpitens] Competencia, suficiencia. Kabagayan, kakayahan, kasukatán.

Competent, adj. [compítent] Competente. Bagay, akmâ; may-kaya.

Competition, n. [compitícioen] Competencia, rivalidad. Punyagian, pagtatalo, paglalaban.

Competitor, n. [compétitoer] Competidor, rival. Kapunyagî, katálo, kalaban.

Compilation, n. [compilécioen] Compilacion, conjunto de algunas cosas. Pagtitipon, pagsasamasama ng anoman.

Compile, v. [compáil] Compilar. Tipunin, pagsamasamahin.

Compiler, n. [compáiler] Compilar. Tagatipon, katiwalà sa pagsasamasama ng anoman.

Complacence, n. [complésens] Complacencia, condescendencia. Pakikilugod, pakikisayá, pakikitwâ.

Complacency, n. [complésensi] Complacencia, condescendencia. Pakikilugod, pakikisayá, pakikitwâ.

Complacent, adj. [complésent] Complaciente, cortés, afable, urbano. Mapagbigay-lugod.

Complain, v. [complén] Quejarse, lamentarse. Dumaing, magdamdam, maghimutok.

Complaint, n. [complént] Queja, sentimiento, lamento, llanto, quejido. Daing, damdam, himutok.

Complement, n. [cómpliment] Complemento. Kaganapan, kasukatán.

Complete, adj. [complít] Completo, perfecto, cabal. Ganap, sakdal, lubos, lipos, puspós, tapos.

Complete, v. [complít] Completar, acabar. Tapusin, ganapin, lutasin.

Completeness, n. [complítnes] Cumplimento, perfeccion. Kaganapan, katapusan, kayarián, kalubusan.

Completion, n. [complícien] Complemento, acabamiento. Kaganapan, katapusan, kayarián, kalubusan.

Complex, adj. [cómplecs] Complexo. Magusot, maguló, hindî maliwanag.

Complexion, n. [compléccioen] Complexo; complexion. Magusot, maguló; kulay at anyô ng mukhâ; pagmumukhâ.

Compliance, n. [compláians] Complimiento, sumision, condescendencia, complacencia. Pagganap, pagtupad, pagsunod, pagbibigay-loob.

Compliant, adj. [compláiant] Rendido, sumiso; condescendiente, complaciente. Sunodsunuran, masunurin; mapagbigay-loob.

Complicate, adj. [cómpliket] Complicado. Maguló, pasikotsikot.

Complicate, v. [cómpliket] Complicar. Gumuló, guluhin.

Complication, n. [complikécien] Complicacion. Guló, pagkakasikotsikot.

Complice, n. [cómplis] Cómplice. Karamay, kaalám.

Compliment, n. [cómpliment] Complimiento, obsequio, regalo. Alaala, handog, kaloob, regalo.

Compliment, v. [cómpliment] Complimentar, linsonjear; adular. Magbigay-loob, mamuri ng pakunwâ; manuyâ.

Complimental, adj. [complímental] Cumplido, cortés; ceremonioso. Mapagbigay-loob; mapagsalitâ ng malawig at pasikotsikot.

Complimentary, adj. [complímentari] Cumplido, cortés; ceremonioso. Mapagbigay-loob; mapagsalitâ ng malawig at pasikotsikot.

Comply, v. [complái] Cumplir, consentir, conformarse, condescender. Gumanap, tumupad, ganapin, tuparín, pumayag, pahinuhod, umayon.

Component, adj. [compónent] Componente. Isa sa bumubuò, isa sa mga kasapì.

Comport, v. [compórt] Sufrir, tolerar. Tiisín dálitain, batahín.

Compose, v. [compóz] Componer. Umayos, kumumpuní.

Composed, adj. [compózd] Compuesto; comedido. Kumpwesto; tahimik.

Composedly, adv. [compózedli] Tranquilamente, serenamente. Tahimik, buô ang loob.

Composer, n. [compóser] Autor; compositor. Mángangathâ; mang-aayos, mangkukumpuní.

Composition, n. [compozícion] Composicion; compuesto. Kathâ, akdâ, ulat; lahok, halò.

Compost, n. [cómpost] Abono. Pangpatabâ ng lupà ó ng halaman.

Composure, n. [compósiur] Compostura, serenidad, calma. Katahimikan, kalamigan ng loob.

Compound, adj. & n. [compáund] Compuesto; mezcla. Haluan, may-halo, maylahok.

Compound, v. [compáund] Componer, arreglar. Umayos, kumumpuni.

Comprehend, v. [comprijénd] Comprender, entender. Máunawà, maintindihan. máwatasan, matantô, mabatid, márinig.

Comprehensible, adj. [comprijénsibl] Comprensible. Napag-uunawà, natatantô, nababatid, náririnig.

Comprehension, n. [comprijéncien] Comprension, inteligencia. Pag-unawa, pagwatas, pagbatid, pagdinig; kaalaman.

Comprehensive, adj. [comprijénsiv] Comprensivo. Náwawatasan, náiintindihan.

Compress, n. [comprés] Cabezal. Pangtipî, pangpaikpík.

Compress, v. [comprés] Comprimir, estrechar. Tipíin, higpitin, paikpikín.

Compression, n. [comprécien] Compresion. Pagtipî, paghigpít, pagpaikpik.

Comprise, v. [compráiz] Comprender; incluir. Lamnín; ilangkap, isama, isanib.

Compromise, n. [cómpromaiz] Compromiso. Sálitaan, tipán, pangakò, kumpromiso.

Compromise, v. [cómpromaiz] Comprometerse. Makipagtipan, mangakò.

Comptroller, n. [contróler] Director. Tagapamahalà, punò.

Compulsion, n. [compúlcion] Compulsion. Pagpilit.

Compulsive, adj. [compúlsiv] Compulsorio. Nakapipilit.

Compulsory, adj. [compúlsori] Compulsorio. Nakapipilit.

Computation, n. [compiutécien] Compuncion, contriccion, remordimiento. Hiyâ, pagsisisi, pagngingitngit ng loob.

Computation, n. [compiutécien] Computacion, cómputo. Pagtutuus.

Compute, v. [compiút] Computar; calcular, estimar. Tumuus, tuusin; kuruin, halagahan.

Comrade, n. [kómred] Camarada, compañero. Kasama, kalaguyò, kasabay.

Con, v. [con] Conocer, reflexionar, meditar. Umalam, magwarì, gumunitâ, mag-isip-isip, bumulay.

Concave, adj. [cónkev] Cóncavo. Malukom.

Concave, v. [cónkev] Hacer cóncavo alguna cosa. Palukumín.

Concavity, n. [concáviti] Concavidad. Kalukuman.

Concavous, adj. [conkáves] Cóncavo. Malukom.

Conceal, v. [consíl] Esconder, ocultar. Ikublí, magkublí, itagò, magtagò, ikanlong, magkanlong, ilihim.

Concealment, n. [consílment] Ocultacion, encubrimiento. Paglilingid, pagkukublí, pagtatagò, pagkakanlong.

Concede, v. [consíd] Conceder, asentir. Pumayag, umayon, umalinsunod.

Conceit, n. [cónsit] Concepcion; concepto, capricho, imaginacion; amor propio, presuncion, arrogancia. Kasi, bungang-isip, kathâ, isipan; yabag, kahambugan, kapalaluan.

Conceited, adj. [consíted] Conceptuoso, ingenioso; afectado, vano, presumido. Mapaglirip; mayabang, hambog.

Conceivable, adj. [consívabl] Concevible. Mangyayaring kasihan, kayang akalain, mapaguunawà.

Conceive, v. [consív] Concebir, imaginar, pensar. Kasihan, akalain, umakalà, isipin, umisip.

Concentrate, v. [conséntret] Concentrar. Pagitnâ; ipagitnâ, isagitnâ, ipaloob.

Concentration, n. [consentrécien] Concentracion. Pagpapagitnâ, pagpapasok.

Conception, n. [consépcien] Concepcion; conocimiento. Warì. gunitâ, dilìdilì, pagkabatid, pagkatalós.

Concern, n. [consérn] Negocio; interes, importancia; inquietud, pesar. Pagkabuhay, kahalagahan, kabuluhán; sakit, dalamhatì.

Concern, v. [consérn] Concernir, tocar, interesar. Máukol, káukulan, máhinggil, kahinggilan, ipagmasakit.

Concerning, prep. [consérning] Tocante á. Tungkol sa, hinggil sa.

Concert, n. [consért] Concierto, convenio. Tugmaan, kásunduan, káyarian, pagkakaayon, pagkakaisa.

Concert, v. [consért] Concertarse. Magtugmâ, magkásundô, magkáyarî, magkáisa.

Concession, n. [consécion] Concesion, cesion, privilegio. Pagpayag, pagkapayag, kapahintulutan, pahintulot.

Conciliate, v. [consíliet] Conciliar. Magkásundô, pagkásunduin.

Conciliation, n. [consiliécien] Conciliacion. Kásunduan, pagkakasundô.

Conciliator, n. [consílietor] Conciliador. Tagapagkasundô.

Conciliatory, adj. [consílietori] Conciliativo. Nauukol sa kásunduan.

Concise, adj. [consáis] Conciso, breve, sucinto. Maiklî, daglî.

Concisely, adv. [consáisli] Concisamente. May kaiklian.

Conciseness, n. [consáisnes] Concision. Iklî.

Conclude, v. [concliúd] Concluir, terminar, acabar. Tumapos, tapusin, yumarì, yariin, lumutas, lutasín.

Conclusion, n. [concliúcion] Conclusion, terminacion, término, fin. Katapusan, hanggan, dulo, wakás.

Conclusive, adj. [concliúsiv] Final, conclusivo. Pangkatapusan, pangwakas.

Concoct, v. [concoct] Digerir. Tunawin (sa sikmurà).

Concoction, n. [concoccien] Digestion. Pagtunaw (sa sikmurà).

Concord, n. [cóncord] Concordia, union. Kásunduan, káyarian, pagkakaisa.

Concordance, n. [concórdans] Concordancia; conformidad, union. Túusan ng mga salitâ ng Biblia; pagkakaayon, pagkakaisa.

Concordant, adj. [concórdant] Concordante, conforme. Kasang-ayon, kaayon.

Concourse, n. [cóncors] Concurso. Timpalak.

Concrete, adj. & n. [concrít] Concreto. Halóhalong binuû.

Concrete, v. [concrít] Concretar. Papag-isahing masa; papagtugmâtugmain; iuwî sa isang bagay.

Concubinage, n. [conkiúbinedch] Concubinato, amancebamiento. Pangbababae, pang-aagulò, pangangalunyâ.

Concubine, n. [cónkiubain] Concubina. Babae, kaagulò, kálunyâ.

Concupiscence, n. [conkiúpisens] Concupiscencia. Libog, kalibugan, halay, kahalayan.

Concupiscent, adj. [conkiúpisent] Libidinoso, lascivo. Malibog, mahalay.

Concur, v. [conkær] Concurrir. Dumaló.

Concurrence, n. [conkærrens] Concurrencia. Dami ng dumaló.

Concurrent, adj. [conkærrent] Concurrente. Dumadaló.

Concussion, n. [concucion] Concusion. Bulalás, sigalbó.

Condemn, v. [condém] Condenar. Hatulan, parusahan.

Condemnable, adj. [condémnabl] Culpable, censurable, vituperable. Salarin, marapat parusahan.

Condemnation, n. [condemnécion] Condenacion. Pagpaparusa.

Condensate, adj. [condénset] Condensado, comprimido. Pinalapot.

Condensation, n. [condensécion] Condensacion. Pagpapalapot.

Condense, v. [condéns] Condensar, comprimir. Palaputin.

Condescend, v. [condisénd] Condescender, consentir; acomodarse á la voluntad de otro. Pumayag, sumang-ayon, umalinsunod.

Condescendence, n. [condiséndens] Condescendencia. Pagpayag, pagsang-ayon, pag-alinsunod.

Condign, adj. [condáin] Condigno, merecido. Karapatdapat, marapat, ukol.

Condignness, n. [condáinnes] Condignidad, merecimiento. Karapatan.

Condiment, n. [cóndiment] Condimento, guiso, salsa. Panimplá, pangpalasa, rekado.

Condition, n. [condícien] Condicion, cualidad. Lagay, kalagayan, kabagayan.

Conditional, adj. [condícional] Condicional. Ayon sa kundisyon, sangayon sa kásunduan.

Condole, v. [condól] Condolerse, simpatizar con, lamentar con otro; deplorar. Makidamdam, makidalamhatì, makiisang loob sa damdamin; mahabag, maawà.

Condolence, n. [condólens] Compasion, lástima. Habag, awà; pakikidalamhatì.

Condone, v. [condón] Perdonar. Magpatawad, patawarin.

Conduce, v. [condiús] Conducir, concurrir. Maghatid, ihatid, magtaguyod, itaguyod, pumatnugot, patnugutan, pumatnubay, patnubayan.

Conducive, adj. [condiúsiv] Conducente. Máitataguyod.

Conduct, n. [cóndoect] Conducta, manejo, proceder, porte. Asal, ugalì, kilos, anyô.

Conduct, v. [cóndoect] Conducir, guiar. Maghatid, magtaguyod, pumatnugot, pumatnubay.

Conductor, n. [condáctoer] Conductor. Tagapaghatid; konduktor.

Conduit, n. [cónduit] Conducto. Pádaluyan.

Cone, n. [con] Cono. Kono ó anyong mabilog na patulís sa itaas.

Confection, n. [confeccioen] Confitura, confeccion. Mga bagay na minatamis ó ginawang matamis.

Confectionary, n. [conféccioeneri] Confitería. Gáwaan ng matamís.

Confectioner, n. [conféccioenoer] Confitero. Manggagawà ng matamis.

Confederacy, n. [confédoeresi] Confederacion, alianza. Kalipunan, kásunduan.

Confederate, adj. [confedéret] Confederado, aliado. Kasundô, katipán.

Confederate, v. [confedéret] Confederar, unir; confederarse, unirse. Makipagkasundô, makisama; magkásundô, magsama.

Confederation, n. [confedoerécioen] Confederacion, alianza. Kalipunan, kásunduan.

Confer, v. [confér] Conferenciar; conferir; dar. Makipanayam; magkaloob, magbigay.

Conference, n. [cónfoerens] Conferencia. Panayam, sálitaan, úsapan.

Confess, v. [confés] Confesar; declarar, reconocer. Magkumpisal; magpahayag, kumilala.

Confession, n. [confécioen] Confesion; reconocimiento. Pangungumpisal; pagkilala.

Confessional, adj. [confécioenal] Lo que pertenece á la confesion. Nauukol sa pangungumpisal.

Confessionary, n. [confécioeneri] Confesionario. Pángumpisalan.

Confessor, n. [confésoer] Confesor. Parè, nagpapakumpisal, kompesor.

Confidant, adj. [cónfidant] Confidente. Kalihim, katápatan, kátiwalà.

Confide, v. [confáid] Confiar, fiarse. Magkátiwalà, tumiwalà.

Confidence, n. [cónfidens] Confianza; seguridad, integridad; presuncion, arrogancia. Tiwalà, pagpapalagay ng loob; kabuoan ng loob; tapang.

Confident, adj. [cónfident] Confidente. Pinagkakatiwalaan, kátiwalà, katápatang-loob.

Confidential, adj. [confidéncial] Reservado, secreto. Lihim.

Confidently, adv. [cónfidentli] Confidentemente, secretamente. Lihim, palihím.

Confine, n. [cónfain] Confin, límite, término. Hanggá, hangganan.

Confine, v. [confáin] Confinar, lindar; encerrar, aprisionar. Hangganán, patotohanan, kalungin, ibilanggô.

Confinement, n. [confáinment] Prision, estreñimiento. Pagkabilanggô, pagkakulong.

Confirm, v. [confírm] Comfirmar, ratificar. Patotohanan, patunayan.

Confirmation, n. [confoermécion] Confirmacion, prueba, testimonio. Patotoo, patunay; pagpapatotoo, pagpapatunay.

Confirmatory, adj. [confírmetori] Confirmativo. Mapatutunayan, mapatototohanan.

Confiscate, v. [cónfisket] Confiscar. Samsamin ng pámahalaan, embarguhin ng pámahalaan.

Confiscation, n. [confiskécion] Confiscacion. Pagsamsam ng pámahalaan, pag-embargo ng pámahalaan.

Conflagration, n. [conflagrécion] Conflagracion. Sunog; pagkakadamaydamay.

Conflict, n. [conflíct] Conflicto; combate, pelea. Guló, pagkakalaban, pagkakataló; labanán, away.

Conflict, v. [conflíct] Contender; combatir, luchar. Makipaglaban, makipagtalo; lumaban, makipagaway.

Confluence, n. [cónfliuens] Confluencia, concurso. Pagkakatagpô ng dalawa ó ilang ilog; bunton ng tao.

Conform, v. [confórm] Conformar. Sumang-ayon, umayon, umalinsunod.

Conformable, adj. [confórmabl] Conforme, semejante. Kasang-ayon, kahalintulad, kagaya, kapara, kaparis, kamukhâ.

Conformation, n. [conformécion] Conformacion; arreglo. Pagsang-ayon; pagkakasunduan, pinagkáyarian.

Conformity, n. [confórmiti] Conformidad, conveniencia. Pagsang-ayon, pagkakaisa; pagkawangis.

Confound, v. [confáund] Confundir; turbar. Luminlang, mangguló.

Confront, v. [confrónt] Confrontar. Tuusín.

Confrontation, n. [confrontécion] Confrontacion. Pagtutuus.

Confuse, v. [confiúz] Confundir, desconcertar; oscurecer. Luminlang, gumuló; magpalabò.

Confused, adj. [confiúzd] Confuso. Maguló, malabò.

Confusion, n. [confiúcion] Confusion, desorden, caos; perturbacion, vergüenza. Guló, kaguluhan, ligalig, walang ayos, walang tuos; kalituhan, kahihiyan.

Confutation, n. [confiutécion] Confutacion. Dî pagpayag sa pagmamatwid ng katalo.

Confute, v. [confiút] Confutar, impugnar. Magwagí sa pagmamatwid, patahimikin ang katalo.

Congeal, v. [condchíl] Congelar; congelarse, helarse. Mamuô.

Congenial, adj. [condchínial] Congenial; análogo. Kaugalì; kabagay, kagaya, kaparis.

Congeniality, n. [condchiníaliti] Semejanza de genio. Pagkakaisang ugalì.

Congenite, adj. [condchénit] Congénito. Kakambal, kasamang ipinanganak.

Conger, n. [cónguoer] Congrio. Palós.

Congest, v. [condchést] Acumular, amontonar. Magbunton, ibunton, magsalansan, tipunin.

Congestion, n. [condchéschen] Congestion, acumulacion. Pagpapamuô; pagbubunton.

Conglomerate, adj. [conglómeret] Conglomerado. Tipón, ipón.

Conglomerate, v. [conglómeret] Conglomerar. Tipunin, ipunin.

Conglomeration, n. [conglomerécien] Conglomeracion. Pagkakatipon, pagkáipon.

Congratulate, v. [congrátiulet] Congratular, felicitar. Bumatì ng papuri; magbigay ng maligayang araw.

Congratulation, n. [congratiulécion] Congratulacion, felicitacion. Papuri, pagbibigay ng maligayang araw.

Congratulatory, adj. [congrátiuletori] Congratulatorio. Ang nauukol sa papuri ó sa pagbibigay ng maligayang araw.

Congregate, v. [cóngriguet] Congregar, reunir. Pumisan, tumipon.

Congregation, n. [congriguécion] Congregacion. Kapisanan ó kapulungan ng mga taong may isang pananampalataya.

Congregational, adj. [congriguécional] Lo que pertenece á la congregacion. Nauukol sa kapisanan ng mga taong may isang pananampalataya.

Congress, n. [cóngres] Congreso. Kongreso, kapulungan ng mga kinatawan ng isang bansâ.

Congruence, n. [cóngriuens] Congruencia, conformidad. Pagkakasang-ayon, pagkabagay.

Congruency, n. [cóngriuensi] Congruencia, conformidad. Pagkakasang-ayon, pagkabagay.

Congruent, adj. [cóngriuent] Congruente, conforme. Kasang-ayon, kabagay.

Congruity, n. [congriúiti] Congruencia, conformidad. Pagkakasang-ayon, pagkabagay.

Congruous, adj. [cóngriuæs] Congruo, idóneo, apto. Ukol, marapat, maykaya.

Conjectural, adj. [condchéccheral] Conjetural. Dî malayong mangyari, kaypalà; mahihinalà, masasapantahà.

Conjecture, n. [condchéccher] Conjetura; sospecha. Hakà, sapantahà, hinalà; bintang.

Conjecture, v. [condchéccher] Conjeturar; sospechar. Maghakà, magsapantahà maghinalà; magbintang.

Conjoin, v. [condchóin] Juntar, asociar; unirse, ligarse. Isama, ipisan, isapì, ilakip; magsama, magsapì, maglakip, magpisan.

Conjoint, adj. [condchóint] Asociado, confederado. Kasama, kasapì, kalakip, kapisan.

Conjugal, adj. [cóndchiugal] Conjugal, matrimonial. Nauukol sa pag-aasawa, nauukol sa kasal.

Conjugate, v. [cóndchiuguet] Conjugar. Magbaybay ng pangwatas.

Conjugation, n. [condchiuguécion] Conjugacion. Pamamaybay ng pangwatas.

Conjunct, adj. [condchéntc] Conjunto, unido. Kalakip, kapisan, kasama.

Conjunction, n. [condchénccion] Conjuncion, union, liga; conjuncion. Pagkasama, pagkalakip; pagkapisan; pang-ugnay.

Conjunctive, adj. [condchéctiv] Conjunto; conjuntivo. Pagkakasama, pagkakalakip, pagkakapisan; nauukol sa pang-ugnay.

Conjuncture, n. [condchúncchær] Coyuntura. Kasukasuan.

Conjuration, n. [condchurécion] Deprecacion, súplica ardiente; conjuracion. Pamanhik na may panunumpâ; panghihimagsik na pagkaraka'y binalak.

Conjure, v. [condchiúr] Conjurar ó citar en nombre de Dios; conspirar. Manumpâ sa pangalan ni Bathalà manghimagsik.

Connate, adj. [connét] Del mismo parto. Kambal.

Connect, v. [conéct] Juntar, unir, trabar; coordinar, combinar. Iugnay, idugtong, isugpong, iugpong; ibagay.

Connection, n. [conéccion] Conexion, enlaze, trabazon. Kaugnay, karugtong, kasugpong, kaugpon.

Connexion, n. [conéccion] Conexion, enlaze, trabazon. Kaugnay, karungtong, kasugpong, kaugpon.

Connivance, n. [conáivans] Connivencia, disimulo. Pagpapalagpas sa malíng namasid, dî pagpansin.

Connive, v. [conáiv] Guiñar el ojo; disimular. Kumindat; palagpasin ang maling námasid.

Connoisseur, n. [conisér] Perito, conocedor. Tagapuná, tagaalám.

Connubial, adj. [coniúbial] Conyugal, matrimonial. Nauukol sa pag-aasawa, nauukol sa kasal.

Conquer, v. [cónker] Conquistar; vencer. Sumakop; magpasukò.

Conquerable, adj. [cónkerabl] Conquistable, vencible. Masasakop, mapasusukò.

Conqueror, n. [cónkeror] Conquistador, vencedor. Mánanakop, mapagpasukò.

Conquest, n. [cónquest] Conquista. Pananakop, pagpapasukò.

Consanguineous, adj. [consanguínies] Consanguineo. Kadugô, kamag-anak.

Consanguinity, n. [consanguíniti] Consanguinidad. Kadugô, kamag-anak.

Conscience, n. [cónciens] Conciencia. Budhî.

Conscientious, adj. [conciéncias] Concienzudo. May mabuting budhî.

Conscious, adj. [cónscies] Sabedor de sus propios pensamientos y acciones. Nakakaalam ng kanyang pagkatao, nasa pagkatao.

Consciously, adv. [cónsciesli] Á sabiendas. Nasa pagkatao, alám.

Conscript, adj. [cónscript] Conscripto, registrado. Nakatalâ, nakatandâ.

Conscription, n. [conscrípcion] Asiento en algun registro, lista ó matrícula. Pagkátalâ, pagkátandâ.

Consecrate, adj. [cónsicret] Consagrado. Itinalagang bagay.

Consecrate, v. [cónsicret] Consagrar, dedicar. Magtalagá; italagá.

Consecration, n. [consicrécion] Consagracion. Pagtatalagá.

Consecutive, adj. [consékiutiv] Consecutivo. Sunodsunod.

Consent, n. [consént] Consentimiento. Kapahintulutan, pahintulot.

Consent, v. [consént] Consentir, conceder, permitir. Pahintulutan, itulot, magpahintulot, pumayag.

Consequence, n. [cónsecuens] Consecuencia, resulta. Pinangyarihan, kináhinatnan.

Consequent, adj. [cónsecuent] Consiguiente, consecutivo. Nákakasunod.

Consequent, n. [cónsecuent] Consecuencia. Káhinatnán.

Consequential, adj. [consecuéncial] Consecutivo. Nákakasunod.

Consequently, adv. [cónsicuentli] Por consiguiente. Dahil dito.

Conservation, n. [consoervécion] Conservacion. Pagpapanatili, pagpapalagì.

Conservative, adj. [consérvativ] Conservativo. Dî nasisirà, namamalagì, nananatili.