Part 28

Recondite, adj. [récondait] Recóndito, secreto. Tagô, lihim.

Reconnoitre, v. [reconóiter] Reconocer. Kilalanin, saliksikin.

Reconsider, v. [riconsíder] Considerar de nuevo. Dilidiliing mulî, bulaying mulî, muling isipin.

Reconstruct, v. [riconstráct] Reedificar. Itayong mulî, gawíng mulî.

Record, n. [récord] Registro, archivo, anales. Tálaan, tandaan.

Record, v. [ricórd] Registrar, recordar. Italâ, itandâ.

Recorder, n. [ricórder] Registrador, archivero. Tagapagtalâ, tagapagtandâ.

Recount, v. [ricáunt] Referir, contar de nuevo. Banggitin, salaysayíng mulî.

Recourse, n. [ricórs] Recurso, repeticion; auxilio. Pagbabalik, pag-ulit; pag-dulog, pag-abuloy.

Recover, v. [ricóver] Recobrar, reparar, rescatar. Mabawì; máisaulì; bawiin; isaulì.

Recoverable, adj. [ricóverabl] Recuperable. Mababawì.

Recovery, n. [ricóveri] Mejoría, convalecencia. Paggaling, paglakas ng katawan [na galíng sa sakít,] paggalíng sa sakit.

Recreant, adj. [rícriant] Cobarde, pusilánime. Dwag, matatakutín.

Recreate, v. [rícriet] Recrear, deleitar, divertir. Maglibang, mag-aliw, magsayá.

Recreation, n. [ricriécion] Recreacion, entretenimiento, diversion, pasatiempo. Líbangan, áliwan, pangparaan ng panahon.

Recreative, adj. [rícrietiv] Recreativo, agradable. Nakalilibang, kalugodlugod.

Recriminate, v. [ricríminet] Recriminar, acusarse mutuamente. Magsisihán.

Recrimination, n. [ricriminécion] Recriminacion. Pagsisisihán.

Recruit, n. [ricriút] Recluta. Bagong kawal, kawal na dagdag.

Recruit, v. [ricriút] Reclutar. Magdagdag ng kawal.

Rectification, n. [rectifikécion] Rectificacion. Pagtutwíd.

Rectify, v. [réctifai] Rectificar, corregir. Itwid, twirin, husayin.

Rectilineal, adj. [rectilínial] Rectilíneo. Matwid na guhit.

Rectitude, n. [réctitiud] Rectitud, derechura. Twid, katwirán.

Rector, n. [réctor] Rector. Rector, punong parè.

Rectorship, n. [réctorship] Rectorado. Pagkarektor.

Rectory, n. [réctori] Rectoría. Káwanihan ng rektor.

Rectum, n. [réctum] Recto. Tumbong.

Recumbent, adj. [rikámbent] Recostado, reclinado. Nakasandal, nakahilig.

Recuperate, v. [rikiúperet] Recuperar. Mabawì; bumawì; gumalíng.

Recuperative, adj. [rikiúperativ] Recuperativo. Nakababawì.

Recur, v. [rikár] Recurrir, acudir. Dumulog, dumaló.

Recurrence, n. [rikárrens] Retorno, vuelta. Pagbabalik, panunumbalik, pag-ulit.

Recurrency = Recurrence.

Recurrent, adj. [rikárent] Periódico. Panapanahón, twitwî.

Recusant, adj. & n. [rikiúsant] Recusante. Tagatutol, tagaampat.

Red, adj. [red] Colorado, rojo, encarnado. Mapulá.

Red, n. [red] Rojez, el encarnado. Pulá, kapulahan, ang mapulá.

Redden, v. [redn] Teñir de color rojo; ponerse encarnado. Papulahin, tinain ng kulay pulá; mamulá.

Reddish, adj. [rédish] Bermejizo, rojizo. Namumulá.

Redeem, v. [ridím] Redimir, libertar. Tumubos, manubos, magpalayà.

Redeemer, n. [ridímer] Redentor. Mánunubos.

Redemption, n. [ridémpcion] Redencion, rescate. Pagkatubós, katubusan.

Redhot, adj. [rédjot] Candente, ardiente. Mainit, nag-aapóy.

Redness, n. [rédnes] Bermejura. Kapulahán.

Redolence, n. [rédolens] Fragancia, perfume. Bangó, kabanguhán.

Redolency = Redolence.

Redolent, adj. [rédolent] Fragante, oloroso. Mabangó.

Redouble, v. [ridaúbl] Reduplicar, redoblar. Papagtikloptiklupin.

Redoubtable, adj. [ridáutabl] Formidable, terrible. Kasindaksindak, kakilakilabot.

Redound, v. [ridáund] Resaltar, rebotar, redundar. Lumabis, umapaw, lumagô.

Redress, n. [ridrés] Reforma, correccion. Pagbabago, paghuhusay, pagtutwid.

Redress, v. [ridrés] Enderezar, reformar, corregir. Itwid, baguhin, husayin.

Reduce, v. [ridiús] Reducir, disminuir, minorar. Pakauntiin, bawasan, awasan, kulangan.

Reducible, adj. [ridiúsibl] Reducible. Mababawasan.

Reduction, n. [ridáccion] Reduccion. Bawas, awás, pagbabawas.

Redundance, n. [ridúndans] Redundancia. Kalabisan, kasaganaang lubhâ.

Redundant, adj. [ridúndant] Redundante, superfluo. Malabis.

Reed, n. [rid] Caña. Tambô, búkawi, buhò.

Reduplicate, v. [ridiúpliket] Reduplicar. Papagdobledoblihin.

Reef, v. [rif] Tomar rizos á las velas. Tiklupín ang layag.

Reek, n. [rik] Humo, vapor. Usok, asó, singaw.

Reek, v. [rik] Humear, vahear. Umusok, umasó, sumingaw.

Reel, n. [ril] Aspa; devanadera. Salalak, saklang; ikirán, pang-ikid.

Reel, v. [ril] Aspar; hacer eses, vacilar al andar. Magsalalak magsaklang; gumiraygiray.

Reelection, n. [riiléccion] Reeleccion. Pagkahalal na mulî, paghahalal na mulî.

Reenforce, v. [rienfórs] Reforzar, fortalecer. Dagdagán ng lakás, palakasin.

Reenforcement, n. [riinfórsment] Refuerzo, nuevo socorro. Pagdaragdag ng lakás, bagong saklolo.

Reenter, v. [ri-ínter] Volver á entrar. Mulíng pumasok.

Re-establish, v. [ri-estáblish] Restablecer. Muling itatag.

Re-establishment, n. [riestáblishment] Restablecimiento, restauracion. Muling pagkatatag, pagkakapanaulì.

Refection, n. [riféccion] Refección. Pag-âayos.

Refer, v. [rifér] Referir, referirse. Bumanggit, banggitín.

Referee, n. [referí] Arbitro, arbitrador. Tagahatol.

Reference, n. [réferens] Referencia, alusion. Banggit, tukoy.

Refine, v. [rifáin] Refinar, purificar, pulir. Painamin, linisin, pakinisin, dalisayin.

Refinement, n. [rifáinment] Refinación, refinadura. Inam, linis, kinis, kadalisayan.

Reflect, v. [rifléct] Reflejar; reflexionar, considerar. Manganinag, manalamín; magbulay, magwarì.

Reflection, n. [rifléccion] Refleccion; meditación. Sinag, silay; pagbubulay, pagwarì, pagmumunì.

Reflective, adj. [rifléctiv] Reflexivo. Nanganganinag; nagwawarì.

Reflex, adj. [ríflecs] Reflejo. Anino.

Reform, n. [rifórm] Reforma, arreglo. Pagbabago, pag-aayos.

Reform, v. [rifórm] Reformar, volver á formar. Baguhin.

Reformation, n. [reformécion] Reforma. Pagbabago.

Reformer, n. [rifórmer] Reformador. Mangbabago.

Refract, v. [rifráct] Refringir. Ihiwid, ilisyâ.

Refraction, n. [rifráccion] Refraccion. Paghihiwíd, paglilisyâ.

Refractory, adj. [rifráctori] Refractario; obstinado. Palasuway, matigas ang ulo.

Refrain, v. [rifrén] Refrenar, reprimir, refrenarse, abstenerse. Pumigil, hawakan; magpigil ng loob.

Refresh, v. [rifrésh] Refrigerar; refrescar. Palamigin, pahingahin; magpalamig.

Refreshment, n. [rifréshment] Refresco, alivio. Pagpapalamig; inuming pangpalamig.

Refrigerant, adj. [rifrídcherant] Refrigerante. Pangpalamig.

Refrigerator, n. [rifrídcheretor] Enfriadera. Sisidlang pálamigan, páminggalan ng yelo.

Refuge, n. [réfiudch] Refugio, asilo. Kanlungan, silungán, kúblihan, ampunan.

Refugee, n. [refiudchí] Refugiado, emigrado. Nanganganlong, nangingibang bayan.

Refulgence, n. [rifuldchens] Refulgencia, claridad, brillantez. Ningning, liwanag, kintab, kislap.

Refulgency = Refulgence.

Refulgent, adj. [rifúldchent] Refulgente, brillante, esplendente. Maningning, makisap, makislap, maliwanag.

Refund, v. [rifánd] Restituir, volver á pagar. Isaulì, bayaran, palitan.

Refusal, n. [rifiúzal] Negativa, repulsa; desaire. Pag-ayaw, pagtanggi, pahindî; paghiyâ.

Refuse, n. [réfius] Desecho, sobra. Tapon, labis, sobra.

Refuse, v. [rifiús] Negar, rehusar, repulsar, denegar; desairar. Umayaw, tumanggí, pahindî; humiyâ.

Refutation, n. [refiutécion] Refutacion. Pakikipagtalo, pakikipungyagî, tutol.

Refute, v. [rifiút] Refutar, contradecir. Makipagtalo, tumugon, magmatwid.

Regain, v. [riguén] Recobrar, recuperar. Bumawì, bawiin.

Regal, adj. [rígal] Real. Nauukol sa harì; parang harì.

Regale, v. [riguél] Regalar; festejar. Magkaloob, magregalo; magpigíng.

Regalia, n. [riguélia] Insignias. Tandâ, sagisag.

Regard, n. [rigárd] Consideración; respeto. Pitagan; galang.

Regard, v. [rigárd] Estimar, considerar. Pahalagahan, mahalín; magpitagan.

Regardful, adj. [rigárdful] Atento, cuidadoso. Taimtim, taos sa loob, maingat.

Regardless, adj. [rigárdles] Descuidado, negligente. Walang bahalà, pabayâ.

Regarding, prep. [rigárding] Concerniente á. Tungkol sa.

Regency, n. [rídchensi] Regente, gobierno. Paghaharì, pamamahalà.

Regenerate, v. [ridchéneret] Regenerado, reengendrado. Lumitaw na mulî, sumipot na mulî.

Regent, adj. & n. [rídchent] Regente. Naghaharì, namamahalà, nagpupunò.

Regicide, n. [rédchisaid] Regicida; regicidio. Nakamatay ng harì; pagpatay sa harì.

Regimen, n. [rédchimen] Régimen. Pamamalakad ng pámahalaan.

Regiment, n. [rédchiment] Regimiento. Hukbó, rehimyento.

Regimental, adj. [redchiméntal] Lo que pertenece á un regimiento. Nauukol sa isang hukbó ó rehimyento.

Region, n. [rídchen] Region, país, distrito; comarca. Lalawigan, lupain, pook, nayon, dako.

Register, n. [rédchister] Registro. Aklat na tálaan ng mga pangalan.

Register, v. [rédchister] Registrar. Italâ ang pangalan.

Registrar, n. [rédchistrar] Registrador. Tagapagtalâ ng pangalan.

Registration, n. [redchistrécion] Registro, empadronamiento. Pagtatalâ ng pangalan, pagpapatalâ ng pangalan.

Registry, n. [rédchistri] Asiento, registro. Tálaan ng pangalan, pátalaan ng pangalan.

Regress, n. [rígres] Regreso, vuelta. Pag-uwî, pagbalík.

Regressive, adj. [rigrésiv] Retrógrado. Napag-iiwan.

Regret, n. [rigrét] Arrepentimiento; pesar, dolor. Pagsisisi; pagdaramdam, samâ ng loob.

Regret, v. [rigrét] Sentir, tener pena. Damdamin, isamâ ng loob.

Regretful, adj. [rigrétful] Pesaroso. Masamâ ang loob, nagsisisi.

Regular, adj. [réguiular] Regular, ordinario. Karaniwan.

Regularity, n. [reguiuláriti] Regularidad, método. Ayos, kawastuan.

Regulate, v. [réguiulet] Regular, ordenar. Isaayos, ayusin, husayin, iwastô.

Regulation, n. [reguiulécion] Regulacion, método, reglamento. Ayos, husay, palakad, pátakaran.

Rehearsal, n. [rijérsal] Repeticion, recitacion, ensayo. Ulit, pagpapaulit-ulit, pagsasanay.

Rehearse, v. [rijérs] Repetir, recitar, repasar, ensayar. Ulitin, ulit-ulitin, sanayin.

Reign, n. [reín] Soberanía, reinado, reino. Kaharian; paghaharì.

Reign, v. [reín] Reinar; prevalecer. Magharì; mamalagì.

Reimburse, v. [riimbárs] Reembolsar. Isaulì ang salaping nagugol.

Rein, n. [reín] Rienda. Ryenda.

Rein, v. [reín] Refrenar, contener. Pigilin.

Reinforce, v. [riinfórs] Reforzar. Palakasin, magdagdag ng lakas.

Reins, n. [reínz] Riñones. Bató ng katawán.

Reinstate, v. [ríinstét] Instalar de nuevo, restablecer. Isaulì sa dati, itatag na mulî.

Re-issue, n. [rí-isiu] Nueva edicion. Muling pagkakaulat.

Reiterate, v. [ríiteret] Reiterar. Ulitin, sabihin uli.

Reiteration, n. [riiterécion] Reiteracion, repeticion. Ulit, pagsasabi ulî.

Reject, v. [ridchéct] Rechazar; desechar, rehusar. Itakwil, iwaksí, tanggihan, ayawán.

Rejection, n. [ridchéccion] La accion de desechar. Pagtatakwil, pagwawaksí, pagtanggí, pag-ayaw.

Rejoice, v. [ridchóis] Regocijarse, divertirse. Magalak, matwâ, magsayá.

Rejoicing, n. [ridchóising] Regocijo, alegría. Galak, kagalakan, twâ, katwaan, kasayahan.

Rejoin, v. [ridchóin] Reunirse. Pumisan ulî.

Rejoinder, n. [ridchóinder] Contraréplica. Tutol, tugon.

Relapse, n. [riláps] Recaida, reincidencia. Binat; pagkakasalangmulî.

Relapse, v. [riláps] Recaer; reincidir; repetir. Mabinat; mulíng magkasala, umulit.

Relate, v. [rilét] Relatar, referir, narrar. Salaysayín, saysaysin.

Relation, n. [rilécion] Relacion; parentesco; pariente. Salaysay, pananalaysay; kamag-anakan, kamag-anak, hinlog.

Relationship, n. [rilécionship] Parentesco. Pagkakamag-anak, kamag-anakan.

Relative, adj. [rélativ] Relativo. Ukol; katugón.

Relative, n. [rélativ] Pariente. Hinlog, kamag-anak.

Relax, v. [rilács] Relajar, aflojar. Magpalubay, magpalwag, magpalambot.

Relaxation, n. [relacsécion] Relajacion, aflojamiento. Lubay, lwag, lambot.

Relay, n. [rilé] Parada ó posta. Hintô, tigil, pahinga.

Release, n. [rilís] Libertad, soltura. Layà, pagka-kawalâ.

Release, v. [rilís] Soltar, libertar; relajar, eximir, aliviar. Pawalán, palayain; lwagán, gaanán.

Relegate, v. [réliguet] Desterrar, relegar. Itapon sa ibang lupà, idestiero, palayasin.

Relegation, n. [religuécion] Relegacion; destierro. Pagpapalayas, pagtataboy; pagtatapon sa ibang lupà, pagdedestierro.

Relent, v. [rilént] Relentecer, ablandarse. Papaglubayin, palambutin, labugin, palatain.

Relentless, adj. [riléntles] Empedernido, inflexible, implacable. Matigas, mapagmatigas, walang awà.

Relevant, adj. [rélivant] Lo que alivia. Nakagagaan.

Reliable, adj. [reláiabl] Seguro, digno de confianza. Maaasahan, mapagkakatiwalaan.

Reliance, n. [riláians] Confianza. Tiwalà, pagkakatiwalà.

Relic, n. [rélic] Reliquia. Relikya.

Relict, n. [rélict] Viuda. Babaing bao.

Relief, n. [rilíf] Relieve; realce; alivio, consuelo; relevo. Tampok, lilok; ningning; ginghawa; kahalile.

Relieve, v. [rilív] Relevar, remediar; aliviar, consolar. Halinhán; bigyang lunas, paginghawahin, aliwin.

Religion, n. [relídchen] Religion. Relihiyon, kapanampalatayahan.

Religious, adj. [rilídches] Religioso; devoto. Banal; mapagdasal.

Relinquish, v. [rilíncuish] Abandonar, dejar. Pabayaan, iwan.

Relinquishment, n. [rilíncuishment] Abandono. Pagpapabayâ.

Reliquary, n. [rélicueri] Relicario. Agnós.

Relish, n. [rélish] Sabor, gusto. Lasa, lasap.

Relish, v. [rélish] Saborear. Lasahin, lasapin, tikman.

Reluctance, n. [riláctans] Repugnancia, tedio. Kasalungatan; yamot.

Reluctant, adj. [riláctant] Repugnante. Salungat; nakayayamot, nakaririmarim.

Rely, v. [rilái] Confiar en; asegurarse de, contar con. Asahan; ibilang.

Remain, v. [rimén] Quedar, restar. Mátira, maiwan, málabi.

Remainder, n. [riménder] Resto, residuo. Tira, labí, labis.

Remains, n. [riméns] Cadaver; restos, reliquias. Bangkay, mga buto't bungô, relikya.

Remark, n. [rimárk] Reparo, consideracion; observacion. Puná, masíd.

Remark, v. [rimárk] Notar, observar. Pumuná, magmasíd.

Remarkable, adj. [rimárcabl] Notable, interesante. Halatâ; mainam, katakataká.

Remediable, adj. [rimídiable] Remediable. Nalulunasan.

Remedial, adj. [rimídial] Curativo. Naipanggagamot.

Remedy, n. [rémidi] Remedio, medicamento. Lunas, kagamutan, gamot.

Remedy, v. [rémidi] Remediar, curar, sanar. Lunasan, gamutín, pagalingin.

Remember, v. [rimémber] Acordarse, recordar. Umalala; isipin.

Remembrance, n. [rimémbrans] Memoria; recuerdo. Alaala, alala.

Remind, v. [rimáind] Acordar, recordar. Alalahanin, isaalaala.

Reminiscence, n. [riminísens] Reminiscencia. Gunamgunam, alaala.

Remiss, adj. [remís] Remiso, flojo, perezoso. Malubay, mahinà, tamád.

Remission, n. [rimísion] Remisión, perdon. Patawad, kapatawarán.

Remit, v. [rimít] Remitir, perdonar; enviar dinero de una parte á otra; debilitarse. Magpatawad; magpadalá ng salapî; manghinà.

Remittance, n. [rimítans] Remesa. Padalá.

Remnant, n. [rémnant] Remanente; residuo. Labis, tirá, sobra.

Remodel, v. [rimódel] Reformar. Baguhin.

Remonstrance, n. [rimónstrans] Súplica motivada. Pamanhik ó luhog na may katwiran.

Remorse, n. [rimórs] Remordimiento. Ngitngit, pagkabalisá.

Remorseless, adj. [rimórsles] Insensible á los remordimientos. Walang-bahalà, dî marunong magngitngít sa sarili.

Remote, adj. [rimót] Remoto, distante, lejano. Malayò.

Removal, n. [rimúval] Remoción, deposicion. Paglilipat, pag-aalis, pagpapaalís.

Remove, v. [rimúv] Remover, alejar, deponer del empleo. Ilipat, ilayô, ihiwalay; alisán ng katungkulan.

Remunerate, v. [rimiúneret] Remunerar; premiar. Bayaran, pagbayaran, upahan; gantihin, bihisan.

Remuneration, n. [rimiunerécion] Remuneracion, retribucion. Bayad, upa, gantí.

Remunerative, adj. [rimiúnerativ] Remuneratorio. May kabayaran.

Rencounter, n. [rencáunter] Choque, encuentro. Banggaan, sagupà.

Rend, v. [rend] Lacerar, desgarrar, rasgar. Hapakin, punitin, kuyamusin.

Render, v. [rénder] Rendir; volver, restituir. Sumukò, pahinohod; makipagtuos; isaulî; ibigay.

Rendezvous, n. [réndivu] Cita, lugar señalado para encontrarse. Típanan, dakong tagpuan.

Renegade, n. [rénigued] Renegado; apóstata. Nagmamaktol; ang tumatalikod sa pagsunod sa Pg. Hesu-Kristo.

Renew, v. [reniú] Renovar, restablecer. Baguhin.

Renewal, n. [riniúal] Renovacion. Pagbabago.

Renounce, v. [rináuns] Renunciar. Tumanggí, tumiwalag; humiwalay.

Renovate, v. [rénovet] Renovar. Baguhin.

Renovation, n. [renovécion] Renovacion. Pagbabago.

Renown, n. [rináun] Renombrado, reputacion. Kabantugan, kagitingan, kabunyian.

Renowned, adj. [rináund] Celebre, reputado, famoso. Bantog, balità, magiting, bunyî.

Rent, n. [rent] Renta, arrendamiento, alquiler. Upa, bayad.

Rent, v. [rent] Alquilar, arrendar. Paupahan.

Renunciation, n. [rinanciécion] Renuncia. Pagtiwalag, paghiwalay.

Reopen, v. [riópen] Abrir de nuevo. Mulíng buksán.

Reorganization, n. [riorganizécion] Reorganización. Mulíng paghuhusay ó pag-aayos.

Reorganize, v. [riorganáis] Reorganizar. Mulíng husayin.

Repair, n. [ripér] Reparo, compostura. Paghuhusay, pagkumpuní; tutop.

Repair, v. [ripér] Reparar, resarcir. Husayin, kumpunihin; tutupán.

Reparation, n. [reparécion] Reparacion. Paghuhusay, pagkukumpuní, pag-uulî.

Repartee, n. [repartí] Réplica aguda ó picante. Tugon ó sagot na nakasasakít ng loob.

Repast, n. [ripást] Refrigerio, comida. Pagkain.

Repay, v. [ripé] Volver á pagar, restituir. Bayaran ulî, isaulî.

Repayment, n. [ripément] Pago. Bayad, kabayarán.

Repeal, v. [ripíl] Abrogar, revocar. Baguhin.

Repeat, n. [ripít] Repeticion. Pag-ulit.

Repeat, v. [ripít] Repetir. Umulit; ulitin.

Repeatedly, adv. [ripítedli] Repetidamente. Paulit-ulit.

Repel, v. [ripél] Repeler; reputar. Itakwil, iwaksí; ipakipagtalo, ipakipaglaban.

Repent, v. [ripént] Arrepentirse. Magsisi.

Repentance, n. [ripéntans] Arrepentimiento. Pagsisisi.

Repentant, adj. [ripéntant] Arrepentido, contrito. Nagsisisi.

Repetition, n. [repitícion] Repeticion; repaso. Pag ulit.

Repine, v. [ripáin] Afligirse, consumirse. Magdalamhatì, mahapis.

Replace, v. [riplés] Reemplazar, reponer. Palitan; panumbalikin, iulî.

Replant, v. [replánt] Replantar. Mulíng itanim.

Replenish, v. [riplénish] Llenar, surtir. Punuin, pakapunuin.

Replete, adj. [riplít] Repleto, lleno. Punô, busóg.

Repletion, n. [riplícion] Replecion, plenitud. Kapuspusan, kabusugan.

Reply, n. [ripláy] Réplica, respuesta. Tugon, sagot, kasagutan, tutol.

Reply, v. [ripláy] Replicar. Tumugon, tumutol.

Report, n. [ripórt] Relacion, parte, noticia. Pasabi, patalastas balità, bigay-alam, salaysay.

Report, v. [ripórt] Relatar, dar cuenta, contar, informar. Magbigay-alam, magbalità, magsaysay, magsalaysay.

Reporter, n. [ripórter] Relator. Tagapagbalità.

Repose, n. [ripóz] Reposo, descanso. Pahingá, kapahingahan.

Repose, v. [ripóz] Reposar, descansar. Magpahingá, magpahingalay.

Repository, n. [ripósitori] Depósito, dispensa. Lágakan, paminggalan.

Repossess, v. [riposés] Recobrar, recuperar. Bumawì, mulíng taglayín.

Reprehend, v. [reprijénd] Reprender, censurar. Sawayin, pangusapan, pagwikaan.

Reprehensible, adj. [reprijénsibl] Reprensible. Nasasaway; dapat sawayin.

Reprehension, n. [reprijéncion] Reprension, censura. Saway, pangusap.

Represent, v. [reprisént] Representar; describir. Katawanín; ilarawan, salaysayin.

Representation, n. [reprisentécion] Representacion, descripcion. Pagkatawan; paglalarawan.

Representative, adj. [repriséntativ] Representativo, representante. Kinatawan, katiwalà.

Repress, v. [riprés] Reprimir, domar. Pigilin, supilin.

Repression, n. [riprésion] Represion. Pagsupil.

Reprieve, n. [riprív] La suspencion temporal en la imposicion de algun castigo. Palugid, pagpapaurong ng parusa.

Reprieve, v. [riprív] Suspender una ejecucion. Ipaurong ang purasa.

Reprimand, n. [réprimand] Reprension, correccion. Saway, pangusap.

Reprimand, v. [reprimánd] Reprender, corregir. Sawayín, pangusapan.

Reprint, v. [riprínt] Reimprimir. Mulíng limbagín.

Reprisal, n. [ripráisal] Represalia. Higantí, panghihigantí.

Reproach, n. [ripróch] Improperio, oprobio. Siphayò, paghalay, pagkutyâ.

Reproach, v. [ripróch] Improperar, vituperar. Sumiphayò, humalay, kumutyâ.

Reproachful, adj. [ripróchful] Ignominioso; infame. Kahalayhalay, kakutyakutyâ.

Reprobate, n. [réprobet] Réprobo, malvado. Hamak, masamâ.

Reprobate, v. [réprobet] Reprobar; condenar. Itakwíl; parusahan.

Reproduce, v. [riprodiús] Reproducir. Muling ihayag, mulíng gawín.

Reproduction, n. [riprodáccion] Reproduccion. Muling paghahayag, muling pagkagawâ.

Reproof, n. [riprúf] Reprensión, improperio. Saway, pangusap, siphayò.

Reprove, v. [riprúv] Censurar, improperar. Pintasan; kutyain.

Reptile, n. [réptil] Reptil. Ahas.

Republic, n. [ripáblic] República. Repúblika, bansang nakapangyayari ang bayan.

Republican, adj. & n. [ripáblican] Republicano. Nauukol sa repúblika.

Repudiate, v. [ripiúdiet] Repudiar; renunciar. Hiwalayan; iwan, talikdán.

Repudiation, n. [ripiudiécion] Repudiacion. Paghiwalay, pagtiwalag, pagtalikwas.

Repugnance, n. [ripúgnans] Repugnancia. Suklam, rimarim.

Repugnancy = Repugnance.

Repugnant, adj. [ripúgnant] Repugnante. Nakasusuklam, nakaririmarim.

Repulse, n. [ripáls] Repulsa. Tanggí, takwil, paghalay, paghiyâ.

Repulse, v. [ripáls] Repulsar. Tanggihan, itakwil; halayin, hiyáin.

Repulsion, n. [ripálsion] Repulsion. Pagtanggi, pagtatakwil.

Repulsive, adj. [ripálsiv] Repulsivo. Tumatanggí, nagtatakwil.

Repurchase, v. [ripárches] Recomprar. Mulíng bilhín.

Reputable, adj. [rípiutabl] Honroso, decoroso. Marangal, kapuripuri.

Reputation, n. [repiutécion] Reputacion, crédito, renombre. Dangal, puri, kagitingan, kabantugan.

Repute, v. [ripiút] Reputar, estimar, juzgar. Halagahan, hatulan.

Request, n. [ricuést] Peticion, ruego, súplica. Kahingian, kahilingan, luhog, pamanhik.

Request, v. [ricuést] Rogar, suplicar. Mamanhik, lumuhog, sumamò.

Require, v. [ricuáir] Requerir, solicitar. Hingín, hilingín.

Requirement, n. [ricuáirment] Requisito, exigencia. Kailangan.

Requisite, adj. [récuisit] Necesario, preciso. Kailangan, kinakailangan.

Requisition, n. [recuisícion] Peticion, demanda. Kahilingan, ang kailangan.

Requital, n. [ricuáital] Retorno, recompensa, premio. Gantí, kagantihan, kabayaran.

Requite, v. [ricuáit] Recompensar. Gantihín; gantihan.

Rescind, v. [ricínd] Rescindir, anular. Sirain ang káyarian, pawalán ng halagá.

Rescue, n. [réskiu] Libramiento, recobro. Pagsagíp, pagliligtás.

Rescue, v. [réskiu] Recobrar, librar. Sagipín, iligtas.

Research, n. [risírch] Escudriñamiento. Siyasat, saliksik.

Research, v. [risírch] Escudriñar, examinar. Siyasatin, saliksikin.

Reseat, v. [risít] Asentar de nuevo. Mulíng italâ.

Resemblance, n. [risémblans] Semejanza. Wangis, pagkakámukhâ.

Resemble, v. [risémbl] Asemejar, comparar. Iwangis, imukhâ.

Resent, v. [rizént] Resentirse. Magtampó, sumamâ ang loob.

Resentful, adj. [riséntful] Resentido; sensible. Matatampuhin.

Resentment, n. [riséntment] Resentimiento. Pagtatampó.

Reservation, n. [reservécion] Reservacion, reserva. Pagtataan, paglalaan, pag-iimpok.

Reserve, v. [risérv] Reservar. Magtaan, maglaan, mag-impok.

Reservedly, adj. [risérvedli] Reservadamente; con disimulo. Palihím, palingíd; pakunwâ.

Reset, v. [risét] Recibir géneros hurtados. Tumanggap ng mga ba-gay na nakaw.

Reside, v. [risáid] Residir, morar. Manahan, tumahan.

Residence, n. [résidens] Residencia, domicilio. Táhanan, tírahan.

Resident, n. [résident] Residente. Ang naninirahan.

Residuary, adj. [risídiueri] Resto, residuo. Tirá, labis.

Residue, n. [rézidiu] Residuo, resto. Labis, tirá.

Residuum, n. [risídiuoem] Residuo. Kalabisan.

Resign, v. [risáin] Resignar, renunciar. Magbitiw ng tungkol ó katungkulan, tumiwalag.

Resignation, n. [resignécion] Resignacion. Pagbibitíw ng tungkol.

Resin, n. [résin] Resina. Sahing, dagtang namuô.

Resist, v. [risíst] Resistir, rechazar. Lumaban, bumabag; magtulak.

Resistance, n. [resístans] Resistencia; defensa. Paglaban, pagbabag; panananggalang, pananalag.

Resolute, adj. [résoliut] Resuelto; constante. Natatalaga, handâ; matiyagâ.

Resolution, n. [resoliúcion] Resolucion, determinacion. Pasiya, pagtalagá.

Resolve, v. [risólv] Resolver. Pasiyahán.

Resonance, n. [résonans] Resonancia, retumbo. Taginting, alingawngaw.

Resonant, adj. [résonant] Resonante, retumbante; sonoro. Mataginting, maalíngawngaw; matunog.

Resort, n. [risórt] Concurso, concurrencia. Pagdaló, pagdulog.

Resort, v. [risórt] Acudir, concurrir. Dumaló, dumulog.

Resound, v. [risáund] Resonar, retumbar. Tumaginting.

Resource, n. [risórs] Recurso. Pananaulì.

Respect, n. [rispéct] Respeto, veneracion. Galang, pitagan.

Respect, v. [rispéct] Respetar, venerar. Gumalang, magpitagan.

Respectability, n. [rispectábiliti] Consideracion, caracter respetable. Alang-alang, pitagan, pakundangan.

Respectable, adj. [rispéctabl] Respetable, considerable. Kagalanggalang.

Respectful, adj. [rispéctful] Respetuoso. Magalang, mapagpitagan.

Respecting, prep. [rispécting] Con respecto á. Tungkol sa, hinggil sa.

Respective, adj. [rispéctiv] Respectivo, relativo. Nauukol, nahihinggil.

Respiration, n. [respirécion] Respiracion. Hingá.

Respire, v. [rispáir] Resollar, respirar. Humingá.

Respite, n. [réspit] Suspensión, respiro. Pag-ampat, pagpapatigil, pagpapahingá.

Respite, v. [réspit] Suspender, diferir; dar treguas. Ampatin, ipatigil; ipagpaliban; magpalugid.

Resplendence, n. [rispléndens] Resplandor, brillo. Liwanag, liwayway.

Resplendency = Resplendence.

Resplendent, adj. [rispléndent] Resplandeciente, brillante. Maliwanag, maningning.

Respond, v. [rispónd] Responder; corresponder. Sumagot, tumugon, gantihín.

Respondent, n. [rispóndent] Respondedor. Ang sumasagot, tagasagot, palasagot.

Response, n. [rispóns] Respuesta, réplica. Sagót, kasagutan.

Responsibility, n. [risponsabíliti] Responsabilidad. Ságutin, saságutin.

Responsible, adj. [rispónsibl] Responsable. Nananagot, dapat managot.

Rest, n. [rest] Descanso, reposo; resto, residuo. Pahingá, kapahingahan; labí, tirá, labis.

Rest, v. [rest] Descansar, dormir, reposar; quedar, permanecer. Magpahinga, matulog, magpahingalay; mátira, málabi.

Restaurant, n. [restaúrant] Restaurant. Kárihan, restauránt.

Restitution, n. [restitiúcion] Restitución, recobro. Pagsasaulì, pag-uulì.

Restive, adj. [réstiv] Repropio, pertinaz. Mapagmatigas, matigas ang ulo.

Restless, adj. [réstles] Insomne, desasosegado; inquieto. Walang pahingá, balisá; malikót.

Restoration, n. [restorécion] Restauracion. Pananaulì, pagkabawì.

Restore, v. [ristór] Restituir, reponer, restaurar, recuperar. Isaulì, ibalík; panauliin, panumbalikin; bawiin.

Restrain, n. [ristrén] Refrenamiento, constreñimiento. Paghihigpít, pagpigil, pagbabawà.

Restrain, v. [ristrén] Restringir, restriñir. Higpitán, pigilin, bawaan.

Restrict, v. [ristríct] Restringir, limitar. Higpitan, taningan.

Restriction, n. [ristríccion] Restriccion. Paghihigpit.

Result, n. [risált] Resulta, resultado, consecuencia. Bunga, nápapalâ, nangyari.

Result, v. [risált] Resultar. Mangyari, mápalâ.

Resume, v. [risiúm] Reasumir, empezar de nuevo. Mulíng pasimulán.

Resumption, n. [risampcion] Reasuncion. Muling pagsisimulâ.

Resurrection, n. [resuréccion] Resureccion. Pagkabuhay na mulî.

Resuscitate, v. [risúsitet] Resucitar. Buhayin ulî.

Retail, n. [rítel] Venta por menor. Tingî, ámot.

Retail, v. [ritél] Vender por menor. Magtingî, mag-amot.

Retain, v. [ritén] Retener; guardar. Bimbinin, pigilin; ingatan.

Retake, v. [riték] Volver á tomar. Kuning mulî.

Retaliate, v. [ritáliet] Talionar, pagar en la misma moneda. Gantihin, bayaran ng gaya ng ipinautang.

Retaliation, n. [ritaliécion] Desquite, desagravio. Gantí, higantí.

Retard, v. [ritárd] Retardar, prolongar, diferir. Papagtagalín, papaglwatin, ipagpaliban.

Retardation, n. [ritardécion] Retardacion. Pagpapatagal, pagpapalwat.

Retch, v. [retch] Esforzarse á vomitar. Magpasuka.

Retention, n. [riténcion] Retencion; memoria. Pagbinbin, pag-antala; pag-aalala.

Retentive, adj. [riténtiv] Retentivo. Matatandain.

Reticence, n. [rétisens] Reticencia. Pagkauntol, pagkakaungtol.

Reticency = Reticence.

Reticle, n. [réticl] Redecilla. Supotsuputan.

Reticule, n. [retíkiul] Sakita. Supotsuputan.

Retina, n. [rétina] Retina. Bilot ng matá.

Retire, v. [ritáir] Retirar [se]; apartar. Umuwî, umurong; humiwalay, umilag.

Retirement, n. [ritáirment] Retiro, retiramiento. Paghiwalay, pananahimik.

Retort, n. [ritórt] Redargüición, retorta. Pagbaligtad ng pangangatwiran.

Retort, v. [ritórt] Redargüir, retorcer un argumento. Bumaligtad ng pangangatwiran, maglihís ng pagmamatwid.

Retouch, v. [ritoech] Retocar. Retokahin, ayusin.

Retrace, v. [ritrés] Volver á seguir las huellas ó pisadas de alguno. Mulíng tahakin.

Retract, v. [ritráct] Retraer, retractar. Paurungin; bawiin ang sinabi; talikwasan; magkulì.

Retreat, n. [ritrít] Retirada; retiro, soledad. Pag-urong; pag-uwî; pag-iisa.

Retreat, v. [ritrít] Retirarse, refugiarse. Umurong, umuwî.

Retrenchment, n. [ritrénchment] Atrincheramiento; trinchera. Pagkukutà, pagtitrinchera; kutà; trinchera.

Retribution, n. [retribiúcion] Retribucion, recompensa. Pabuyà, gantí, upa, bayad.

Retrievable, adj. [ritrívabl] Recuperable; reparable. Nababawì; náisasaulî.

Retrieve, v. [ritrív] Recuperar, restablecer, restaurar. Bawiin, isaulì.

Retrograde, adj. [rétrogred] Retrógrado. Pauróng, pabalík.

Retrograde, v. [rétrogred] Retrogradar, retroceder. Umurong, bumalik.

Retrogression, n. [retrogrécion] Retrogradación. Pag-urong, pagbalik.

Retrospect, v. [rétrospect] Consideracion ó reflexion de las cosas pasadas. Paglingon sa nagdaan.

Retrospective, adj. [retrospéctiv] Retrospectivo, que considera las cosas pasadas. Palalingon sa nakaraan.

Return, n. [ritárn] Retorno, regreso, vuelta; recompensa, retribucion, cambio. Pagbalik, pag-uwî, pagpihit; kagantihan, bayad, pagsasaulì, palít, suklî.

Return, v. [ritárn] Volver; repetir; restituir, retribuir. Magbalik; umulit; magsaulì, gumantí.

Reunion, n. [riúnion] Reunion. Umpukan, katipunan, pulutong.

Reunite, v. [riunait] Reunir; reunirse. Magtipon ó magpisan-ulî; mag-umpukan, magtitipon.

Reveal, v. [rivíl] Revelar, manifestar. Ihayag, ilitaw, ipahayag.

Revel, n. [rével] Jarana, borrachera. Pagsasayá, pagkakatwâ.

Revel, v. [rével] Jaranear, divertirse con grande ruido. Magsayá, magkatwâ.

Revelation, n. [revelécion] Revelación. Pahayag.

Revelry, n. [révelri] Jarana, borrachera. Kasayahan, kátwaan.

Revenge, n. [rivéndch] Venganza. Higantí.

Revenge, v. [rivéndch] Vengar. Manghigantí.

Revengeful, adj. [rivéndchful] Vengativo. Mapanghigantí.

Revenue, n. [réveniu] Renta, rédito. Bwis, tubò, pakinabang.

Reverberate, v. [rivérberet] Reverberar, resonar. Umalingawngaw, tumaginting, kumalansing.

Reverberation, n. [riverberécion] Reverberación. Alingawngaw, taginting.

Rever, v. [rivír] Reverenciar, respetar. Gumalang, magpitagan.

Reverence, n. [réverens] Reverencia, respeto. Galang, pitagan.

Reverence, v. [réverens] Reverenciar, venerar. Gumalang, magpitagan.

Reverend, adj. [réverend] Reverendo, venerable. Kagalanggalang.

Reverent, adj. [réverent] Reverente, respetuoso. Magalang, mapagpitagan.

Reverential = Reverent.

Reversal, n. [rivérsal] Revocacion de una sentencia. Pagbabago ng hatol.

Reverse, n. [rivérs] Reverso. Kabaligtarán.

Reverse, v. [rivérs] Trastrocar, volver al revés. Baligtarín.

Reversion, n. [rivérsion] Reversión. Pagkabaligtad.

Revert, v. [rivért] Trastrocar, volverse atrás. Baligtarín, iurong.

Review, n. [riviú] Revista, reseña. Pagsisiyasat, pagtatalâ.

Review, v. [riviú] Rever, examinar; revistar. Muling tignang, lumitis; sumiyasat.

Revile, v. [riváil] Ultrajar, despreciar, disfamar. Lumait, umalipustâ, manirang puri.

Revise, n. [riváis] Revista. Muling pagtingin ó pagmamasid.

Revise, v. [riváis] Rever. Mulíng tignán.

Revision, n. [rivísion] Revision. Mulíng pagmamasíd.

Revival, n. [riváival] Restauracion, restablecimiento. Mulíng pagbabangon, muling pagkatatag.

Revive, v. [riváiv] Revivir, restablecer. Buhayin, itatag na mulî.

Revocation, n. [rivokécion] Revocacion. Pagbabago.

Revoke, v. [rivók] Revocar; anular. Baguhin, pawalan ng halagá.

Revolt, v. [rivólt] Rebelarse, sublevarse, amotinarse. Manghimangsík, mag-alsá.

Revolt, n. [rivólt] Revuelta, rebelión, levantamiento. Panghihimagsík, pag-aalsá.

Revolution, n. [rivoliúcion] Revolucion. Hímagsikan.

Revolutionary, adj. [revoliúcioneri] Revolucionario. Nauukol sa himagsikan, mapanghimagsik.

Revolutionist, adj. [rivoliúcioníst] Revolucionario. Mapanghimagsík.

Revolve, v. [rivólv] Revolver, arrollar, girar circularmente. Labukawin, haluin; paikutin, painugin.

Revolver, n. [rivólver] Revolver, pistola. Rebolber.

Revulsion, n. [rivélcion] Revulsion. Alibadbad.

Reward, n. [riwórd] Premio, recompensa. Ganting palà, gantí, kagantihan.

Reward, v. [riwórd] Premiar, recompensar. Gantihin, pagkalooban ng ganting-palà.

Rhetoric, n. [rétoric] Retórica. Retórika ó karunungan sa pananalitâ.

Rhetorical, adj. [retórical] Retórico. Nauukol sa retórika.

Rheum, n. [riúm] Reuma. Reyuma (sakít).

Rheumatism, n. [riúmatism] Reumatismo. Reyumatismo.

Rhomb, n. [rom] Rombo. Aapáting gilid na magkakagaya at panulukang magkakaiba.

Rhyme, n. [ráim] Rima, consonancia; poesía ó poema. Pagkakatugmaan ng mga tinig; tulâ, berso.

Rhyme, v. [ráim] Versificar; rimar. Tumulâ; magtugmâ ng mga tinig.

Rhymester, n. [ráimster] Versista. Mánunulà.

Rib, n. [rib] Costilla. Tadyáng.

Ribald, n. [ríbold] Hombre lascivo. Malibog.

Ribbon, n. [ríbon] Liston, cinta. Listón, sintás.

Rice, n. [ráis] Arroz; morisqueta. Bigas, palay; kanin.

Rich, adj. [rich] Rico, opulento; precioso. Mayaman; mahalagá.

Riches, n. [riches] Riqueza. Yaman, kayamanan.

Rick, n. [ric] Niara, pila de cereal. Mandalâ.

Rickets, n. [ríkets] Raquítis. Sakít ng ulo.

Rickety, adj. [ríketi] Raquítico, caduco. Unsyamì, pyangod.

Rid, v. [rid] Librar, desembarazar. Palayain, pawalán.

Riddance, n. [rídans] Libramiento. Pagliligtas.

Riddle, n. [rídl] Enigma, adivinanza; criba. Bugtungan, turingán; bithay.

Riddle, v. [rídl] Cribar. Magbithay.

Ride, n. [ráid] Paseo á caballo ó en coche. Pangangabayo, pangangarwahe.

Ride, v. [ráid] Cabalgar, andar en coche ó carruage. Mangabayo, mangarwahe.

Rider, n. [ráider] Cabalgador. Ang nangangabayo, ang nangangarwahe.

Ridge, n. [ridch] Lomo; cumbre. Balakang; pulupo, taluktok, tugatog.

Ridicule, n. [rídikiul] Ridiculez, ridículo. Katwâ, kakatwâ, tuksúhin, líbakin.

Ridicule, v. [rídikiul] Ridiculizar, escarnecer. Pagtawanan, libakín.

Ridiculous, adj. [ridíkiuloes] Ridículo, risible. Kakatwâ, nakákatawa.

Rife, adj. [ráif] Comun, frecuente. Karaniwan.

Riffraff, n. [rífraf] Desecho, desperdicio. Tapon.

Rifle, n. [ráifl] Carabina. Riple, baríl.

Rifle, v. [ráifl] Robar, pillar. Magnakaw, mangloob.

Rig, n. [rig] Vehículo; aparejo. Sasakyan; kasangkapan.

Rig, v. [rig] Ataviar. Magsangkap, gumayak.

Rigging, n. [ríguing] Aparejo; vestido. Kasangkapan; damít.

Right, adj. [ráit] Derecho, recto, justo. Matwid, tamà, hustó.

Right, n. [ráit] Razon, derecho, rectitud. Katwiran, karampatan.

Righteous, adj. [ráitias] Justo, recto. Ganap, banal, tapat.

Righteousness, n. [ráitiasnes] Justicia, rectitud. Kaganapan, kabanalan.

Rigid, adj. [rídchid] Rígido, severo, áustero. Mahigpít, masungít mabagsik.

Rigidity, n. [ridchíditi] Rigidez, austeridad. Paghihigpít, sungít, bagsik.

Rigmarole, n. [rígmarol] Confusion, desorden. Kagusutan, kaguluhan.

Rigor, n. [rígor] Rigor, severidad, austeridad. Higpít, bagsík.

Rigorous, adj. [rígoros] Rigoroso, severo. Mahigpít, mabagsik.

Rill, n. [ril] Riachuelo. Bangbang, munting ilog, sapà.

Rim, n. [rim] Canto, borde, orilla. Kantó, gilid, bingit, bu-ngangà, tabí.

Rime, n. [ráim] Escarcha; resquicio, hendedura, agujero. Patak ng hamog na namumuò; pwang, bitak, butas.

Rind, n. [ráind] Corteza, hollejo. Upak, balat.

Rinderpest, n. [rínderpest] Peste de carabaos. Salot ng kalabaw.

Ring, n. [ring] Anillo, círculo, cero. Singsing; buklod, bilog.