Chapter 3 of 36 · 3996 words · ~20 min read

Part 3

Artesian well, n. [artésian uel] Poso artesiano. Balóng bukalán ng tubig.

Artful, adj. [ártful] Artificioso, artiticial; diestro. Likhâ, hindî katutubò; matalinò, mapaglikhâ.

Article, n. [árticl] Artículo. Pang-akbay; bagay; pangkat; bahagi ng kasulatan.

Article, v. [árticl] Capitular. Magpangkat, pumangkat.

Articular, adj. [artíkiular] Articular. Nauukol sa kasukasuan.

Articulate, adj. [artíkiulet] Articulado, claro. Malinaw, maliwanag.

Articulate, v. [artíkiulet] Articular, hablar distintamente. Bumigkas ng malinaw, magsalitâ ng maliwanag.

Articulately, adv. [artíkiuletli] Articuladamente. May kaliwanagang badya ó bigkás.

Articulation, n [artíkiulecien] Articulacion. Pananalitâ ng maliwanag.

Artifice, n. [ártifis] Artificio, fraude, engaño. Laláng, dayà; katusuhan, kaswitikan.

Artificer, n. [artífiser] Artesano, artista. Matalinong manggagawà sa pamamagitan ng kamay.

Artificial, adj. [artifícial] Artificial. Ang yarì sa katalinuan, ang gawâ sa pamamagitan ng dunong.

Artillery, n. [artílæri] Artillería. Kanyon, mga kawal na nagpapaputok ng kanyon.

Artisan, n. [ártisan] Artesano. Manggagawà.

Artist, n. [ártist] Artista, el que profesa algun arte. Artista, ang lumalabas sa dulaan (ó teatro).

Artistic, adj. [artístic] Artístico. Ukol sa gawang nagpapakilalang may kainaman.

Artless, adj. [ártles] Simple, sencillo. Karaniwan, musmos.

As, conj. [as] Como, igualmente, mientras, tambien. Gaya, para, gayon din, kung paano, yamang.

Ascend, v. [asénd] Ascender, subir. Umahon, sumampa, tumaas, umilanglang.

Ascendant, n. [aséndant] Altura, elevacion. Taas, ilangláng.

Ascendant, adj. [aséndant] Ascendiente, superior. Paahon, paitaas.

Ascendancy, n. [aséndensi] Influjo, poder. Lakas, kapangyarihan.

Ascension, n. [aséncien.] Ascencion. Pag-akyat, pag-ahon, pag-sampá, pag-ilanglang.

Ascent, n. [ásent] Subida. Ahunín, sampáhin.

Ascertain, v. [asertén] Asegurar, establecer, afirmar, fijar. Tumantô, tumuus; magpatunay.

Ascribe, v. [ascráib] Adscribir, atribuir. Magtalaga, italaga, ipagpalagay.

Ascription, n. [ascrípcien] Atribucion. Pagkatalaga, pagkapalagay.

Ash, n. [ash] Fresno. Punong kahoy na masanga't mayabong. Ang kahoy ay maputi't matibay.

Ashamed, adj. [esiémd] Avergonzado. Nápahiyâ.

Ash-colored, adj. [ash-colord] Ceniciento. Kulay abó.

Ashes, n. [ásies] Ceniza. Abó.

Ashore, adv. [esiór] En tierra. Sa lupà, sa pangpang, sa kati.

Ash-tub, n. [ash-toeb] Cenicero. Sisidlan ng abó.

Ash-Wednesday, n. [ash-uédnesday] Miércoles de ceniza. Myerkoles de senisa.

Ashy, adj. [áshi] Cenizoso, ceniciento. Kulay-abó.

Asia, n. [ésia] Asia. Asya.

Asian, adj. [ésian] Asiático. Taga Asya.

Asiatic, adj. [esiátic] Asiático. Taga Asya.

Aside, adv. [asáid] Al lado, á un lado; aparte. Sa tabí, sa tagiliran; bukod.

Asinine, adj. [ásinain] Asinino. Mukhang humento, ugaling humento.

Ask, v. [ask] Pedir, rogar; preguntar, interrogar. Humingî, sumamò; tumanong, magtanong.

Askant, adj. [askánt] Al sesgo, oblicuamente. Pahaláng.

Askew, adj. [askiú] Oblicuamente, de travez. Pahaláng.

Aslant, adj. [aslánt] Oblicuamente. Pahaláng.

Asleep, adv. [aslíp] Dormido. Natutulog, tulóg.

Aslope, adv. [aslóp] Al sesgo. Pababâ, paliwas.

Asp, n. [asp] Áspid, serpiente venenosa. Ahas na makamandag.

Asparagus, n. [aspáraguoes] Espárrago. Isang urí ng guguláyin.

Aspect, n. [áspect] Aspecto, semblante. Bikas, anyô, mukhâ, hichura, tabas.

Asper, adj. [ásper] Áspero. Masaklap, maaskád, masukal ang loob, bakôbakô.

Asperate, v. [ásperet] Hacer áspero. Pasaklapín, paaskarin, pasukalin ang loob, gawing bakôbakô.

Asperifolious, adj. [asperifólioes] Dícese de las plantas que tienen ásperas las hojas.. Ang halamang may mapapaklá ó maaaskad na dahon.

Asperity, n. [aspériti] Aspereza, rigidez, rudeza. Saklap, askad, sukal ng loob, bakôbakô.

Asperse, v. [aspérs] Difamar, calumniar. Mamintas, manirang-puri.

Aspersion, n. [aspérsion] Defamacion, tacha. Pintas, kasiraang puri.

Asphalt, n. [asfált] Asfalto. Pagkakahalò ng sarisaring bagay na ginagamit na panambak sa daan.

Asphyxia, n. [asfícsia] Asfixia. Inís, hindî makahingá.

Asphyxiate, v. [asfícsiet] Asfixiar. Uminis; inisín, hwag pahingahin.

Aspirant, adj. [áspirænt] Aspirante, pretendiente; candidato. Ang nagnanasà, ang naghahangad; kandidato.

Aspirate, v. [áspiret] Aspirar, pronunciar con aspiracion. Magbadyá ng tinig h.

Aspiration, n. [aspirécien] Aspiracion. Nasà, hangad.

Aspire, v. [aspáir] Aspirar, pretender. Magnasà, maghangad.

Asquint, adv. [ascuínt] Al soslayo, de travez. Pasulyap.

Ass, n. [as] Burro, borrico; asno; tonto, ignorante. Burro, burriko, hangal.

Assail, v. [asél] Acometer, asaltar, atacar. Maniil, mangloob, mangharang, dumaluhong, humandulong.

Assailable, adj. [asélabl] Lo que puede ser asaltado. Ang mahaharang, masisiil, malolooban.

Assailant, n. [asélant] Acometedor, asaltador, agresor. Manghaharang, tulisan, mangloloob, mániniil, mangdadaluhong.

Assailment, n. [asélment] Asalto, acometimiento. Panghaharang, pangloloob, paniniil, pangdadaluhong.

Assassin, n. [asásin] Asesino. Mámamátay-tao.

Assassinate, v. [asásinet] Asesinar. Pumatay ng tao.

Assassination, n. [asásinesien] Asesinato. Pagpatay ng tao.

Assault, n. [asólt] Asalto, acometimiento de alguna plaza. Paglusob, pagdaluhong, pangloloob.

Assault, v. [asólt] Asaltar, acometer. Lumusob, dumaluhong, mangloob, mangharang.

Assay, n. [aséi] Ensayo, prueba, experimento. Pagsasanay, pagsubok, tikim.

Assay, v. [aséi] Ensayar, experimentar. Sumubok, subukin, tikman.

Assemblage, n. [asémbledch] Coleccion, multitud. Katipunan, kapisanan; karamihan.

Assemble, v. [asémbl] Congregar, convocar. Magpulong, magpisan.

Assembly, n. [asémbli] Asamblea, congreso. Kapulungan.

Assent, n. [asént] Asenso, consentimiento, aprobacion. Pahintulot, pagpayag.

Assent, v. [asént] Asentir, aprobar. Magpahintulot, pumayag, umayon.

Assert, v. [asért] Sostener, mantener, afirmar, asegurar. Umalalay, kumandilì; umoo.

Assertion, n. [asércien] Asercion. Alalay, handilì; paoo.

Assertor, n. [asértær] Afirmador, defensor. Tagaayon, tagapagsanggalang.

Assess, v. [asés] Amillarar. Humalaga ó tumasa ng dapat ibwís ng mámamayan sang-ayon sa halagá ng lupà ó pag-aarì na ipinagbabayad sa pámahalaan.

Assessment, n. [asésment] Amillaramiento. Amilyaramyento, halaga ó tasa ng pag-aarì na ibinabayad sa pámahalaan.

Assessor, n. [asésoer] Asesor, tasador de impuestos. Tagatasa ng bwis.

Assets, n. [ásets] Caudal, fondos. Yaman, boong kahalagahan ng pag-aarì ó tinatangkilik.

Asseverate, v. [asevéret] Aseverar, afirmar. Magpatunay, magpatotoo.

Asseveration, n. [aseverécien] Aseveracion, afirmacion. Pagpapatunay, pagpapatotoo.

Assiduity, n. [asidiúiti] Asiduidad, laboriosidad. Sikap, sipag.

Assiduous, adj. [asídiues] Asiduo, aplicado. Masikap, masipag.

Assign, v. [asáin] Asignar, señalar; ceder. Magtakdâ, magtandâ, magtadhanà; ipagkaloob, ilipat sa iba.

Assign, n. [asáin] Asignacion; cesion. Takdâ, tadhanà; paglilipat sa iba.

Assignable, adj. [asaínabl] Asignable. Matatakdaan, matatadhanaan.

Assignee, n. [asainí] Síndico, apoderado, cesionario. Sinalinan ng kapangyarihan.

Assigner, n. [asáiner] Asignante; transferente. Ang nagtatakdâ ó nagtatadhanâ; ang nagsasalin sa iba.

Assignment, n. [asáinment] Asignacion; cesion. Pagtatakdâ, pagtatadhanà; paglilipat sa iba.

Assimilable, adj. [asímilebl] Semejante. Kahwad, kawangis, kamukhâ, kagaya.

Assimilate, v. [asímilet] Asemejar. Tumulad, pumaris, gumaya; maghwad, magwangis, magmukhâ, igaya.

Assimilation, n. [asimilécien] Asimilacion; semejanza. Hwad, wangis, wangkî.

Assist, v. [asíst] Asistir, ayudar, auxiliar. Tumulong, sumaklolo, umabuloy.

Assistance, n. [asístans] Asistencia, auxilio, apoyo. Tulong, saklolo, abuloy.

Assistant, n. [asístant] Asistente ó ayudante. Katulong.

Associate, adj. [asóciet] Asociado, confederado. Kasamá.

Associate, n. [asóciet] Socio; compañero. Kasamá; kasama.

Associate, v. [asóciet] Asociar. Sumamá, makisamá.

Association, n. [asociécion] Asociacion; sociedad. Samahan, kapisanan.

Assort, v. [asórt] Clasificar, adecuar. Umurì, magbagaybagay.

Assortment, n. [asórtment] El acto de clasificar. Pag-urì, pagbabagay-bagay.

Assuage, v. [asuédch] Mitigar, suavizar, calmar, apaciguar. Magpalubay, magpatahimik, magpahumpâ.

Assuasive, adj. [asuésiv] Mitigativo. Nakapagpapalubay, nakapagpapatahimik.

Assume, v. [asiúm] Tomar; arrogar, apropiar; presumir. Kumuha; umarì ng sa ibá, kanyahin; maghinalà.

Assumption, n. [asémcien] Apropiacion. Pag-arìng kanya; pagkanya.

Assurance, n. [asiúrans] Seguridad, certeza. Pagtiwalà, pag-asa.

Assure, v. [asiúr] Asegurar. Asahan.

Assured, adj. [asiúrd] Seguro, cierto. Maaasahan, totoo.

Assuredly, adv. [asiúredli] Ciertamente, sin duda. Totoong-totoo, walang pagsala.

Astern, adv. [astérn] Por la popa. Sa gawíng likod, sa likod.

Asthma, n. [ástma] Asma. Hikà.

Asthmatic, adj. [asmátic] Asmático. Híkain.

Astonish, v. [astónish] Asombrar, pasmar, enajenar. Mámanghâ, magtaká, manggilalás.

Astonishing, adj. [astónishing] Asombroso. Kamanghâmanghâ, katakátaká, kagilágilalás.

Astonishment, n. [astónishment] Pasmo, asombro. Pagkámanghâ, pagtataká panggigilalás.

Astound, v. [astáund] Consternar, pasmar. Manggilalás, mabalisá.

Astraddle, adv. [astrádl] Á horcajadas. Pahalang.

Astral, adj. [ástral] Astral, de los astros. Ukol sa talà.

Astray, adv. [astré] Desviado, errado. Náligaw, nálisyâ.

Astride, adv. [astráid] Con las piernas abiertas. Saklâ, bukakâ.

Astrologer, n. [astróloger] Astrólogo. Ang marunong ng tungkol sa talà at bituin.

Astrology, n. [astrólodchi] Astrología. Karunungan tungkol sa mga talà at bituin.

Astronomer, n. [astrónomer] Astrónomo. Ang marunong ng tungkol sa lakí, sukat at kilos ng mga talà, bituin at ibp.

Astronomy, n. [astrónomi] Astronomía. Karunungan tungkol sa lakí, sukat at kilos ng mga talà, bituin at ibp.

Astute, adj. [astiút] Astuto. Tuso, switik.

Asunder, adv. [asánder] Separadamente, aparte. Hiwalay, bukod, tangì.

Asylum, n. [asáilæm] Asilo, refugio. Ampunan, álagaan, kandilian.

At, prep. [at] Á, en. Sa.

Atheism, n. [áziism] Ateismo. Ang pananalig na walang Dyos.

Atheist, n. [áziist] Ateista ó ateo. Ang may pananalig na walang Dyos.

Athirst, adv. [azérst] Sediento. Uháw.

Athlete, n. [azlít] Atleta. Taong malakás at bihasa sa mga larong pangpalakas ng katawan.

Athletic, adj. [azlétic] Atlético. Ukol sa mga larong pangpalakas ng katawan.

Athwart, prep. [azuórt] Al ó á travez, de travez, de un modo atravesado. Pahalang.

Atlantic, n. [atlántic] Atlántico. Atlántiko, (isang dagat).

Atlas, n. [átlas] Átlas. Atlas, pagkakasama sa isang aklat ng mga mapa ng iba't ibang lupain ó bansâ.

Atmosphere, n. [átmosfir] Atmósfera. Panganorin, ang kapisanan ng hangin at ng sarisaring singaw ng panahon na nakaliligid sa sangdaigdig hanggang sanggayong lawak.

Atmospheric, adj. [atmosféric] Atmosférico. Ukol sa panganorin.

Atom, n. [atoem] Átomo. Napaka munting bagay.

Atomic, adj. [atómic] Atómico. Munting muntî.

Atone, v. [atón] Expiar, apaciguar, aplacar. Magtakip ng sala, magpalubag loob, magpatahimik.

Atonement, n. [atónment] Expiacion, propiciacion, concordia. Pagtatakip ng salâ, pangpalubag-loob, pakikipagkasundô.

Atonic, adj. [atónic] Lo que está falto de vigor. Mahinà, walang lakás.

Atop, adv. [atóp] Encima. Sa ibabaw.

Atrocious, adj. [atróciæs] Atroz, enorme. Nakapangingilabot, tampalasan, balakyot.

Atrocity, n. [atrósiti] Atrocidad. Kabalakyutan, katampalasanan.

Attach, v. [atách] Prender, pillar, asir, coger; apegarse. Dumakip, humuli, tumangan, humawak; idugtong, ikabít.

Attachment, n. [atáchment] Amistad, enlace, afecto, adhesion; aprehension; embargo. Pakikipag-ibigan, pakikisapì; pagkahuli; dugtong; sanglâ.

Attack, n. [atác] Ataque, embestida. Daluhong, paglaban, salakay, paglusob.

Attack, v. [atác] Atacar, acometer. Dumaluhong, lumaban, sumalakay, lumusob.

Attain, v. [atén] Ganar, procurar, lograr, alcanzar. Magtaglay, magkamit, magtamó, umabot, magsumikap.

Attainable, adj. [aténabl] Asequible, lo que se puede conseguir. Matataglay, makakamit, matatamó, maaabot.

Attainment, n. [aténment] Logro, consecucion de lo que se pretende. Pagtataglay, pagkakamít, pagtatamó, pagkaabot.

Attempt, n. [atémpt] Empresa, experimento, prueba, tentativa. Pagsubok, pagtikím.

Attempt, v. [atémpt] Intentar, probar, experimentar. Sumubok, tumikim.

Attend, v. [aténd] Atender, servir, prestar atencion, considerar. Lumingap, kumandilì, duminig, maglingkod.

Attendance, n. [aténdans] Atencion, cuidado; servicio; acompañamiento. Paglingap, pagkandilì; paglilingkod; abay.

Attendant, n. [aténdant] Sirviente, servidor; acompañante. Alilà, lingkod, abay.

Attention, n. [aténcien] Atencion, miramiento, cuidado. Lingap, ingat, kalingâ.

Attentive, adj. [aténtiv] Atento. Maingat, taimtim.

Attenuant, adj. [aténuant] Atenuante. Nagpapahinà, nagpápapayát.

Attenuate, v. [aténuet] Atenuar, adelgazar. Magpahinà, magpapayát.

Attest, v. [atést] Atestiguar, declarar. Sumaksí, magpahayag.

Attestation, n. [atestécien] Atestacion, testimonio. Pagsaksí, pagpapatotoo.

Attic, n. [átic] Desvan, guardilla. Ang pagitan ng kísame at bubungan.

Attire, n. [atáir] Atavío; el adorno y compostura de la persona. Bihis, gayak, pamuti.

Attire, v. [atáir] Ataviar, asear, adornar. Magbihis, maggayak, magpalamuti.

Attitude, n. [átitiud]

## Actitud.

Tayô, lagay, anyô, tindíg.

Attorney, n. [atórni] Abogado, procurador, agente, apoderado. Abogado, katiwalà, pintakasi.

Attract, v. [atráct] Atraer, persuadir. Gumanyak, humalina, humikayat.

Attraction, n. [atráccien] Atraccion. Pangganyak, panghalina, panghikayat.

Attractive, adj. [atráctiv] Atractivo, atrayente. Nakagaganyak, nakahahalina, kahalihalina, nakahihikayat.

Attribute, n. [atríbiut] Atributo. Ang mga sakdal na kaloob ng Dyos gaya ng dunong, kapangyarihan.

Attribute, v. [atríbiut] Atribuir; achacar, imputar. Magparatang, magpalagay.

Attribution, n. [atribiúcien] Cualidades atribuidas, atributo. Paratang, palagay.

Attributive, adj. [atríbiutiv] Atributivo. Ukol sa paratang.

Auburn, adj. [óbærn] Moreno, castaño. Kuyomanggí, namumulang kulay kuyomanggí.

Auction, n. [óccien] Almoneda, pública subasta. Almoneda.

Auction, v. [óccien] Almonedear. Mag-almoneda.

Auctioneer, n. [occienír] Almonedero. Ang nag-aalmoneda.

Audacious, adj. [odécies] Audaz, atrevido. Pangahás, matapang.

Audacity, n. [odáciti] Audacia, osadía. Kapangahasan, katapangan.

Audible, adj. [ódibl] Audible. Náririnig.

Audience, n. [ódiens] Audiencia; auditorio. Kapulungan ng nangakikinig; pakikinig.

Audit, v. [ódit] Rematar una cuenta, examinar. Maglinaw ng isang kautangan, sumiyasat; tumuus.

Audit, n. [ódit] Remate de una cuenta. Paglilinaw ng isang kautangan, pagtutuos, pagsiyasat.

Auditor, n. [óditor] Oidor; oyente, el que oye. Tagatuos; tagadinig, tagalinaw ng isang kautangan.

Auditory, n. [óditori] Auditorio. Dakong pákinigan.

Auger, n. [óguær] Barrena, taladro. Balibol, pangbutas, barrena.

Aught, pron. [ot] Algo, alguna cosa. Anoman, balang....

Augment, n. [ogmént] Añadidura, aumento. Dagdag, patong.

Augment, v. [ogmént] Aumentar, crecer. Magdagdag, magparami, lakihan.

Augmentation, n. [ogmentécien] Aumentacion, aumento. Dagdag, patong.

Augur, n. [óguær] Taladro; agorero, adivino. Pangbutas, barrena; mapamahiin, manghuhulà.

Augur, v. [óguær] Taladrar; adivinar, pronosticar. Bumutas, barrenahin; humulà, manghulà.

Augury, n. [óguæri] Agüero, presagio. Pamahiin, hulà.

August, adj. [óguæst] Augusto, majestuoso. Marangal, kagalanggalang, karangaldangal.

August, n. [óguæst] Agosto. Agosto, ikawalong bwan sa isang taón.

Augustness, n. [oguæstnes] Majestuosidad, grandeza, majestad. Karangalan, kainaman.

Aunt, n. [ant] Tia. Ale, ali, tia.

Aural, adj. [óral] Aural. Nauukol sa taynga.

Auricular, adj. [oríkiular] Auricular. Nauukol sa taynga.

Aurist, n. [órist] Aurista. Manggamot sa taynga.

Aurora, n. [oróra] Aurora, crepúsculo de la mañana. Bukáng liwayway.

Auspice, n. [óspis] Auspicio, proteccion. Ampon, kandilì.

Auspicious, adj. [ospícies] Próspero, favorable. Mapalad, pinapalad.

Austere, adj. [ostír] Austero, severo, rígido. Mahigpit, mabagsik, mabangis.

Austerity, n. [ostériti] Austeridad, rigor; crueldad. Kahigpitán, kabagsikán, kabangisan.

Authentic, adj. [ozéntic] Auténtico. Tunay, totoo.

Authenticate, v. [ozéntiket] Autenticar. Patotohanan, patunayan, ipakilala ang katotohanan.

Authenticity, n. [ozentísiti] Autenticidad. Ang katotohanan, ang katunayan.

Author, n. [ózor] Autor. Autor, mángangathâ, may-kathâ, may-likhâ.

Authoress, n. [ózores] Autora. Autora, babaing mángangathâ, babaing may-kathâ, babaing may-likhâ.

Authoritative, adj. [ozorítetiv] Autorizado, autoritativo. May kapangyarihan, binigyan ng kapangyarihan.

Authority, n. [ozóriti] Autoridad, potestad. Kapangyarihan, kapahintulutan.

Authorization, n. [ozorícecien] Autorizacion. Pahintulot.

Authorize, v. [ózoraiz] Autorizar. Magpahintulot, magbigay ng kapangyarihan.

Authorship, n. [ózorship] La calidad de autor. Pagkaautor, pagkamaykathâ, pagkamaylikhâ.

Autobiography, n. [otobayógrafi] Autobiografía. Ang pagsulat ng sariling kabuhayan.

Autocrat, n. [ótocrat] Autócrata. Apò, Ang kápunupunuan na pinapangyayari ang kanyang máibigan.

Autocratic, adj. [otocrátic] Autocrático. Nauukol sa apò, pag-aapo-apûan.

Autograph, n. [ótograf] Autógrafo. Sulat ng kanyang sariling kamay.

Autographic, adj. [otógrafic] Autográfico. Nauukol sa sulat ng sariling kamay.

Automatical, adj. [otomátical] Automático. Mákinang humúhwad sa kilos ng may buhay.

Autonomy, n. [otónomi] Autonomia. Kalayaan ng isang bayan ó bansá na mamahalá ayon sa kanyang sariling kautusan.

Autopsy, n. [ótopsi] Autopsia. Pagsaliklik ó paglitis ng nagíng dahilan ng ikinamatay.

Autumn, n. [ótom] Otoño. Otonyo, tagulan.

Autumnal, adj. [otómnal] Otoñal. Nauukol sa Otonyo ó tagulan.

Auxiliar, auxiliary, adj. [oksílier, oksílieri] Auxiliar, auxiliatorio. Katulong, kawaní.

Avail, n. [avél] Provecho, ventaja. Pakinabang.

Avail, v. [avél] Aprovechar; servir, ayudar. Makinabang; maglingkod; tumulong.

Available, adj. [avélabl] Util, ventajoso. Napapakinabangan, nagagamit.

Avalanche, n. [ávalanch] Lurte ó alud. Ang natitibag na putol ng esnó (ó namuong tubig).

Avarice, n. [áværis] Avaricia. Kasakiman; katakawan.

Avaricious, adj. [avaríciæs] Avaro, avariento. Sakim; matakaw.

Avast, adv. [avást] Forte. Pigil, hawak.

Avaunt, interj. [avónt] ¡Fuera! ¡fuera de aquí! ¡quita! ¡quita allá!. Sulong! tabì! lumayas ka! alis diyan!

Ave Mary, n. [ávi Méri] Ave Maria. Aba Ginoong María.

Avenge, v. [avéndch] Vengarse; castigar algun delito. Manghiganti; magparusa.

Avengement, n. [avéndchment] Venganza. Higantí.

Avenger, n. [avéndcher] Vengador. Mapanghigantí.

Avenue, n. [avéniu] Avenida, calle de arboles. Lansangang mapunong kahoy sa kabíkabilang tabí.

Aver, v. [avér] Asegurar, afirmar, verificar. Magpatunay, magpatotoo; matunayan, matotohanan.

Average, n. [áværedch] Promedio, precio medio, término medio. Kurong humigit kumulang.

Average, v. [áværedch] Tomar un termino medio. Kumurò ng humigit kumulang.

Averse, adj. [avérs] Adverso, contrario. Salungat, salangsang, katalo, kalaban.

Aversion, n. [avérciæn] Aversion, disgusto, odio. Samâ ng loob, sukal ng loob; pagtatanim.

Avert, v. [avért] Desviar, apartar, alejar. Lumikô, lumihís; humiwalay; lumayô; umilag.

Aviari, n. [évieri] Pajarera, aposento para criar ó tener pájaros. Dakong álagaan sa mga ibon.

Avidity, n. [avíditi] Voracidad, codicia. Katakawan, kasakiman.

Avocation, n. [avokécioen] Evocacion; ocupacion. Tawag, kaloob, katungkulan, hanap-buhay.

Avoid, v. [avóid] Evitar. Umiwas, iwasan, umilag, ilagan.

Avoidable, adj. [avóidabl] Evitable. Maiiwasan, maiílagan.

Avoidance, n. [avóidans] El acto y efecto de evitar alguna cosa. Pag-iwas, pag-ilag.

Avouch, v. [aváuch] Afirmar, justificar. Magpatotoo, magpatunay.

Avouchment, n. [aváuchment] Declaracion, testimonio. Patotoo, pahayag.

Avow, v. [aváu] Declarar, confesar. Magpahayag, maghayag.

Avowal, n. [avóual] Declaracion justificativa, aprobacion. Pahayag ng pagpapatotoo, pagpayag.

Avowedly, adv. [aváuedli] Declaradamente, abiertamente. Talaga, sadyâ.

Await, v. [euét] Aguardar, esperar. Maghintay, mag-antay mag-antabay.

Awake, v. [auék] Despertar. Gumising, pumukaw.

Awake, adj. [euék] Despierto. Gisíng.

Awaken, v. [euéken] Despertar. Gumising, pumukaw.

Awaking, n. [euéking] Despertamiento. Pagkagising.

Award, n. [auórd] Sentencia, determinacion. Hatol, pasiya.

Award, v. [auórd] Juzgar, sentenciar; determinar. Humatol, magpasiya.

Awarder, n. [auórder] Juez árbitro. Tagahatol.

Aware, adj. [euér] Cauto, vigilante. Maingat, nakatanod.

Away, adv. [euéy] Ausente, afuera. Walâ, sa labas.

Awe, n. [o] Miedo ó temor reverencial, pavor. Pangimì, hiyâ, takot.

Awe, v. [o] Amedrentar; asombrar. Tumakot, gumitlá.

Awful, adj. [óful] Tremendo, horroroso. Kakilakilabot, kasindaksindak.

Awfully, adv. [ófuli] Terriblemente. Kakilakilabot, kasindaksindak.

Awful-eyed, adj. [óful-aid] El que tiene ojos espantosos. May matang mabalasik.

Awfulness, n. [ófulnes] Respeto ó temor. Pangimì.

Awhile, adv. [ejuáil] Un rato, algun tiempo. Sangdalî, kauntî, samantalà.

Awkward, adj. [ókuord] Tosco, rudo, dificil. Magaspang, bastos, musmos; mahirap gawin.

Awkwardness, n. [ókuordnes] Tosquedad, groceria. Kagaspangan, kabastusan.

Awl, n. [ol] Lesna. Balibol, pangbutas.

Awn, n. [on] Arista. Sungot.

Awning, n. [óning] Toldo. Kulandong, takip.

Awry, adv. [arái] Oblicuamente, al travez. Patabingî.

Axe, n. [acs] Hacha. Palakol.

Axiom, n. [ácsiæm] Axioma. Kawikaan, kasabihang may taglay na aral.

Axiomatical, adj. [acsiométical] Lo que pertenece al axioma. Nauukol sa kasabihang may taglay na aral.

Axis, n. [ácsis] Eje. Ehe, ikirán, pinipihitan.

Axle-tree, n. [ácsl-tri] Eje de una rueda. Lalikán, ikirán, pinipihitan.

Ay, adv. [ai] Sí. Oo, opò.

Aye, adv. [e] Siempre, para siempre, jamas. Lagì mapakaylan man, kaylan man.

Azimuth, n. [ázimæz] Azimut del sol ó de una estrella; el acto del horizonte que hay entre el círculo vertical en que está el astro, y el meridiano del lugar. Sinag, limbó.

Azure, adj. [ázoer] Azulado, color cerúleo. Bughaw, mabughaw, asul.

Azure, v. [ázoer] Azular. Gawíng kulay bughaw.

Azymous, adj. [ázimoes] Ázimo. Walang lebadura.

B

B, [bi] B (be). B (ba).

Baa, n. [ba] Balido. Tingig ó boses ng tupa.

Baa, v. [ba] Balar. Umungal (iniuukol lamang sa tingig ó boses ng tupa).

Babble, v. [bábl] Balbucear. Magsalitang parang musmos.

Babble, n. [bábl] Charlar, charlatanería. Salitang musmos, satsat.

Babbler, n. [báblær] Charlador, parlero. Mapagsalita ng walang kapakanan, satsatero.

Babe, n. [bébi] Criatura, infante; el nene. Sanggol, nenè.

Baboon, n. [babún] Cinócefalo. Malaking unggoy, oranggutang.

Baby, n [bébi] Criatura, infante; el nene. Sanggol, nenè.

Babyhood, n. [bébijud] Niñez, infancia. Pagkasanggol, pagkanenè.

Babyish, adj. [bébish] Pueril. Parang sanggol, parang nenè.

Bachelor, n. [báchelor] Soltero, célibe. Matandang bagong tao, matandang binatà.

Bachelorship, n. [báchelorship] Soltería, celibato. Pagka matandang binatà.

Back, adv. [bac] Atras ó detras. Urong sa dakong likod.

Back, n. [bac] Espalda. Likod.

Back, v. [bac] Sostener, montar á caballo. Paurungin, sumakay sa kabayo.

Backbite, v. [bácbait] Murmurar, difamar, desacreditar. Manirang puri, umalimura sa likuran.

Backbiter, n. [bácbaiter] Murmurador, detractor. Mapanirang puri, mapag-alimura.

Backbiting, n. [bácbaiting] Detraccion. Paninirang puri, pag-alimura.

Backbone, n. [bacbón] Hueso dorsal, espinazo. Gulugod, buto sa likod.

Backdoor, n. [bácdor] Puerta trasera. Pintuan sa likuran.

Backfriend, n. [bácfrend] Enemigo secreto, traidor. Kaibigang mapagpailalim, kaibigang taksil, kaibigang kasoy.

Background, n. [bácgraund] Fondo. Ang looban sa likuran ng bahay.

Backroom, n. [bácrum] Cuarto ó pieza trasera. Ang silid sa dakong likuran ng bahay.

Backshop, n. [bácsiop] Trastienda. Ang dakong likuran ng tindahan.

Backside, n. [bácsaid] Espalda, la parte de atras de cualquiera cosa; trasero. Likuran, ang dakong likuran ng anoman.

Backslide, v. [bacsláid] Resbalar; tergiversar. Mádulas, lumihis sa pinag-uusapan.

Backward, adv. [bácuærd] Atras; hacia atras; preposteramente. Urong; sa dakong likod; ng panahong nagdaan.

Backward, adj. [bácuærd] Opuesto; enemigo, lerdo. Katalo, kaaway; mahirap kausapin.

Backwardness, n. [bácuærdnes] Torpeza, pesadez, negligencia. Kadungûan, kamusmusan, kadwagan.

Bacon, n. [bécn] Tocino, la carne salada del puerco. Tosino, karneng baboy na inasnan.

Bad, adj. [bæd] Mal, malo; indispuesto. Masamâ; may karamdaman.

Badge, n. [badch] Divisa, señal, símbolo. Sasisag, tandâ.

Badge, v. [badch] Divisar, señalar con divisa. Magsagisag.

Badger, v. [bádcher] Cansar, fatigar. Pumagod, pagurin, patâin, yamutin.

Badinage, n. [bádinedch] Gracejo, jocosidad, burla, chanza. Tuksó, birò, pagpapatawá.

Badly, adv. [bédli] Malamente. May kasamaan.

Badness, n. [bédnes] Maldad. Kasamaan, samâ.

Baffle, v. [báfl] Eludir; confundir; hundir. Tumalo, lumitó; maglubog.

Bag, n. [bag] Saco, talega. Bayong, supot.

Bag, v. [bag] Entalegar. Magsilid sa bayong ó sa supot.

Baggage, n. [báguedch] Bagaje, equipaje. Ang daladalahan sa paglalakbay.

Bagging, n. [bágging] Tela basta. Káyong magaspang.

Bagpipe, n. [bágpaip] Gaita. Instrumento ng músika.

Bail, n. [bæl] Fianza; fiador. Sanglâ, sagot, akò, lagak; ang nanánagót.

Bail, v. [bæl] Caucionar, fiar. Managot, umakò.

Bailee, n. [belí] El que está libre bajo fianza. Ang nakalalayà sa pamamagitan ng lagak.

Bailiff, n. [bélif] Alguacil, mayordomo. Agusil, katiwala, mayordomo.

Bait, n. [bet] Cebo. Pain.

Bait, v. [bet] Cebar. Magpain.

Bake, v. [beík] Cocer en horno. Magtinapay, magbibingka.

Baker, n. [béker] Panadero. Magtitinapáy.

Bakery, n. [békeri] Panadería. Panaderya, gáwaan ng tinapay.

Balance, n. [bálans] Balanza; balance. Timbangan; balanse, pagtutuus.

Balance, v. [bálans] Pesar en balanza; balancear, saldar. Tumimbang; magbalanse, tumuus.

Balcony, n. [bálconi] Balcon. Balkon, sibi.

Bald, n. [bold] Calvo. Kalbó.

Baldhead, n. [bóldjed] Calvo. Taong kalbó, walang buhok.

Baldness, n. [bóldnes] Calvez. Kakalbuhán, pagkakalbó.

Bale, n. [bæl] Bala ó fardo de mercaderías; calamidad, miseria. Talì, bigkis; sakunâ, karalitaan.

Bale, v. [bæl] Empalar, empaquetar. Magtalì, magbigkis.

Baleful, adj. [bélful] Triste, funesto. Mahirap, mapanglaw, salat.

Balk, n. [bolk] Viga; contratiempo, agravio, perjuicio. Sikang; abala, bagabag; kaapihan.

Balk, v. [bolk] Frustrar, faltar á la palabra. Máurong, magkulang sa pananalitâ.

Ball, n. [bol] Bola, pelota; bala; baile. Bola, anomang mabilog; punglô, bala; sáyawan, bayle.

Ballad, n. [bálad] Balada, cancion. Kantá, awit.

Ballast, n. [bálast] Lastre. Pangpabigat na inilalagay sa sasakyan.

Ballast, v. [bálast] Lastrar. Maglagay ng pangpabigat.

Balloon, n. [balún] Globo. Globo.

Ballot, n. [bálæt] Balota. Balota, boto, anomang pinagtatalaan ng pangalan na pinakaboto sa paghahalalan.

Ballot, v. [bálæt] Votar con balotas. Bumoto sa pamamagitan ng balota.

Balm, n. [bam] Bálsamo. Bálsamo, pabangó.

Balm, v. [bam] Embalsamar. Pabanguhán.

Balmy, adj. [bálmi] Balsámico. Ukol sa bálsamo, mabangó.

Balsam, n. [bálsam] Bálsamo. Bálsamo, pabango.

Baluster, n. [bálæster] Balaustre. Barandilyas, gabay.

Balustrade, n. [balæstréd] Balaustrada. Gabay.

Bamboo, n. [bambú] Bamboa. Kawayan, buhò, búkawe, tambô.

Bamboozle, v. [bambúzl] Engañar. Magdayà, humibò.

Bambuzler, n. [bambúzler] Engañador. Magdarayà.

Ban, n. [ban] Bando, anuncio; excomunion; proclama. Pahayag, tawag; sumpâ.

Ban, v. [ban] Excomulgar, maldecir. Manumpâ, manungayaw.

Banana, n. [banána] Plátano. Saging.

Band, n. [band] Venda, tira ó faja; union; cuadrilla, banda. Talì, bahag, pamigkis; pulutong, banda ng músika.

Band, v. [band] Vendar, unir; juntar. Magbigkis, magtalì; pagsamahin.

Bandage, n. [bándedch] Venda, tira ó faja; vendaje. Bigkis na panapal ó panali sa anoman.

Bandage, v. [bándedch] Vendar, fajar. Magbigkis, magtalì, magtapal, magpiring.

Bandanna, n. [bandána] Bandanas. Pangyong mapulá.

Bandbox, n. [bándbocs] Cajita ó cofrecito de carton. Kahong karton, sisidlang karton.

Bandit, n. [bándit] Bandido ó salteador de caminos. Tulisan, manghaharang.

Bandy, n. [bándi] Palocorvo. Pamaló ng bola.

Bandy, v. [bándi] Pelotear, discutir, ligarse. Maghagisan ng bola, maglapìlapì.

Bandylegged, adj. [bándilegd] Patizambo. Mabilog ang bintî.

Bane, n. [ben] Veneno, tosigo. Lason, kamandag.

Bane, v. [ben] Envenenar. Lumason.

Baneful, adj. [bénful] Venenoso, mortal, mortífero. Nakakalason, nakamamatay.

Bang, v. [bang] Puñada, golpe. Suntok, bugbog, paspas.

Bang, n. [bang] Dar puñadas, sacudir. Sumuntok, bumugbog, pumaspas.

Bangle, n. [bangl] Bracelete delgado. Pulsera, kalombigas.

Banish, v. [bánish] Desterrar, expeler fuera. Itapon, idestiero.

Banishment, n. [bánishment] Destierro. Pagkatapon sa ibang lupà, destiero.

Banister, n. [bánister] Balaustre. Gabay, barandilya.

Banjo, n. [bándcho] Banduria. Bandurya.

Bank, n. [banc] Orilla, rivera; banco. Pangpang, baybayin, tabí ng ilog ó dagat; bángko.

Bank, v. [banc] Aislar ó detener el agua con diques, poner dinero en un banco. Magpilapil; maglagák ng salapî sa bangko.

Bankbill, n. [bancbil] Billete de banco. Papel de bangko.

Banker, n. [bánker] Banquero, cambista. Ang may arì ng bangko mámamalit ng salapî.

Banknote, n. [báncnot] Billete de banco. Papel de bángko.

Bankrupt, adj. [báncræpt] Insolvente, quebrado, fallido. Lugí, hindî makabayad, walang ikabayad.

Bankrupt, v. [báncræpt] Quebrar, declararse insolvente. Malugi, mawalan ng salapî ang bangko, magpahayag ang bangko na walâ nang salapî.

Bankruptcy, n. [báncræptsi] Bancarota. Pagkabagsak ng kalagayan ng bángko.

Banner, n. [bánær] Bandera, estandarte. Watawat, bandilà, bandera.

Banquet, n. [báncuet] Banquete, festin. Pigíng, ányayahan, handáan, káinan.

Banquet, v. [báncuet] Banquetear. Magpigíng, maghandâ, magkainan.

Bantam, n. [bántam] Bantama. Manok sa Java.

Banter, v. [bánter] Lumbar, divertirse á costa de alguno. Magbirô, manukso.

Banter, n. [bánter] Lumba, burla, chasco. Birò, tuksó.

Banterer, n. [bántærær] Lumbon, burlon. Mánunukso, palabirô.

Bantling, n. [bántling] Chicuelo ó chicuela. Batang muntî.

Baptism, n. [báptism] Bautismo. Binyag, pagbibinyag.

Baptismal, adj. [báptismal] Bautismal. Nauukol sa binyag.

Baptist, n. [báptist] El que administra el bautismo. Ang nagbibinyag.

Baptistery, n. [báptistæri] Bautisterio. Dakong pinagbibinyagan.

Baptize, v. [baptáis] Bautizar. Magbinyag, magbigay ng pangalan.

Bar, n. [bar] Barra, tranca, obstáculo; estrados. Halang, hadlang, sanggá; kapisanan ng mga abogado.

Bar, v. [bar] Cerrar con barras, impedir, prohibir. Magtrangká, mághadlang.

Barb, n. [barb] Barba; lengüeta de saeta ó flecha. Babà; balbás; pangalawit na nasa pwitan ng sibat ó tagâ.

Barbarian, n. [barbárian] Hombre bárbaro; cruel. Taong tampalasan, mabaksik.

Barbaric, adj. [bárbaric] Bárbaro. Tampalasan, mabaksik.

Barbarity, n. [barbáriti] Barbaridad. Katampalasanan, kabaksikan.

Barbarous, adj. [bárbaræs] Bárbaro, salvaje. Tampalasan, salbahe.

Barber, n. [bárber] Barbero. Manggugupit ng buhok, mang-aahit, barbero.

Bard, n. [bard] Poeta, bardo. Mánunulâ.

Bare, adj. [bær] Desnudo, descubierto. Hubad, hubô; walang takip.

Bare, v. [bær] Desnudar, descubrir. Maghubad, maghubò; mag-alis ng takip.

Barefaced, adj. [bérfesd] Descarado, insolente. Walanghiyá, walang bait.

Barefoot, adj. [bérfut] Descalzo. Walang suot ang paa.

Barely, adv. [bérli] Meramente, simplemente; pobremente. May pagkahubad, nakagayon lamang, káwawà.

Bargain, n. [bárguen] Ajuste, convenio; compra ó venta. Pinagkayarian, pinagkasunduan; pagbili ó pagbibilí.

Bargain, v. [bárguen] Pactar, ajustar; negociar. Makipagkayarî. mangalakal.

Barge, n. [bardch] Falua ó faluca. Kaskó.

Baritone, n. [báriton] Baritono. Barítono, tinig na hindi nápakataas ni nápakababà.

Bark, n. [barc] Corteza; ladra. Balat, upak, talukap; tahól, kahól.

Bark, v. [barc] Descortezar; ladrar. Umupak, mag-alis ng balat ng kahoy; tumahol, kumahol.